Στο επίκεντρο της Γενικής Συνέλευσης της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Αττικής βρέθηκαν τα οικονομικά αδιέξοδα της Αυτοδιοίκησης, το αυξημένο ενεργειακό κόστος, οι ελλείψεις προσωπικού και η ανάγκη ουσιαστικής ενίσχυσης των δήμων. Οι παρεμβάσεις του υπουργού Εσωτερικών Θεόδωρου Λιβάνιου, του προέδρου της ΠΕΔΑ Γιώργου Μαρκόπουλου και εκπροσώπων της Αυτοδιοίκησης ανέδειξαν τις προτεραιότητες ενόψει του ετήσιου Συνεδρίου της ΚΕΔΕ στην Καλαμάτα.

Με τις οικονομικές πιέσεις να εντείνονται, τις αρμοδιότητες των δήμων να διευρύνονται και τις απαιτήσεις των τοπικών κοινωνιών να αυξάνονται, η Τοπική Αυτοδιοίκηση της Αττικής επιχειρεί να διαμορφώσει ένα κοινό διεκδικητικό πλαίσιο απέναντι στην κεντρική διοίκηση.

Η ετήσια Γενική Συνέλευση της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Αττικής (ΠΕΔΑ), που πραγματοποιήθηκε την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου 2026, στο ξενοδοχείο The Fiction, στο Μαρούσι, αποτέλεσε ουσιαστικά την τελευταία μεγάλη αυτοδιοικητική συνάντηση της Αττικής πριν από το Τακτικό Συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας, που θα διεξαχθεί από τις 5 έως τις 7 Νοεμβρίου στην Καλαμάτα.

Η χρηματοδότηση, το ενεργειακό κόστος, η διαχείριση των απορριμμάτων, η Πολιτική Προστασία, η αξιοποίηση χρηματοδοτικών εργαλείων και η εφαρμογή του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης βρέθηκαν στην κορυφή της ατζέντας.

Κοινή συνισταμένη των τοποθετήσεων ήταν η ανάγκη οι δήμοι να αποκτήσουν περισσότερα μέσα και ουσιαστικότερη θεσμική υποστήριξη, ώστε να μπορούν να ανταποκρίνονται στις υποχρεώσεις που αναλαμβάνουν.

Λιβάνιος – Ανοιχτός σε διορθώσεις του νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης

Ιδιαίτερο πολιτικό και θεσμικό ενδιαφέρον παρουσίασε η τοποθέτηση του υπουργού Εσωτερικών, Θεόδωρου Λιβάνιου, ο οποίος αναφέρθηκε στις μεταρρυθμίσεις που προωθούνται στον χώρο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αναγνωρίζοντας παράλληλα τις προκλήσεις που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οι δήμοι.

Ο υπουργός υπογράμμισε την ανάγκη τα ζητήματα της Αυτοδιοίκησης να αποκτήσουν κεντρική θέση στον δημόσιο και πολιτικό διάλογο, ιδιαίτερα ενόψει μιας προεκλογικής περιόδου.

Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρέθηκε ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τον οποίο παρουσίασε ως μια ουσιαστική προσπάθεια αντιμετώπισης του κατακερματισμένου νομοθετικού πλαισίου που επί χρόνια δημιουργούσε ασάφειες, διοικητικές δυσλειτουργίες και προβλήματα στην κατανομή των αρμοδιοτήτων.

Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι η μεταρρύθμιση δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια διαδικασία που ολοκληρώνεται με την κατάρτιση ενός νομοθετικού κειμένου.

Αντίθετα, όπως επισήμανε, πρόκειται για ένα θεσμικό πλαίσιο που πρέπει να βελτιώνεται διαρκώς, με βάση τις πραγματικές ανάγκες που προκύπτουν από την εφαρμογή του.

Στο πλαίσιο αυτό, κάλεσε τους εκπροσώπους της Αυτοδιοίκησης να συγκεντρώσουν τις παρατηρήσεις και τις προτάσεις τους, μετά και το Συνέδριο της ΚΕΔΕ, προκειμένου να προχωρήσουν οι αναγκαίες διορθωτικές παρεμβάσεις.

Η συγκεκριμένη αναφορά αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς αφήνει ανοιχτό το πεδίο περαιτέρω διαβούλευσης μεταξύ κυβέρνησης και αυτοδιοικητικών φορέων για ζητήματα που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινή λειτουργία των δήμων.

Παράλληλα, ο Θεόδωρος Λιβάνιος αναγνώρισε τη δυσανάλογη επιβάρυνση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης από το ενεργειακό κόστος, ενώ αναφέρθηκε και στις εκκρεμότητες που αφορούν την απόδοση των δημοτικών τελών από τις εταιρείες ηλεκτρικής ενέργειας.

Μαρκόπουλος – Οι δήμοι δεν ζητούν λιγότερες ευθύνες, αλλά περισσότερα μέσα

Σαφές διεκδικητικό στίγμα έδωσε ο πρόεδρος της ΠΕΔΑ και δήμαρχος Γαλατσίου, Γιώργος Μαρκόπουλος, ο οποίος άνοιξε τις εργασίες της Γενικής Συνέλευσης, επιμένοντας στην ανάγκη ενότητας και συντονισμένης δράσης των δήμων.

Ο πρόεδρος της ΠΕΔΑ αναγνώρισε τις πρωτοβουλίες της κυβέρνησης για τη στήριξη της Αυτοδιοίκησης, υπογράμμισε ωστόσο ότι οι μέχρι σήμερα ενισχύσεις δεν επαρκούν για να αντιμετωπιστούν σε μόνιμη βάση οι αυξημένες οικονομικές και λειτουργικές υποχρεώσεις των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο ενεργειακό κόστος, επαναφέροντας το αίτημα για τη θεσμοθέτηση ειδικού τιμολογίου ηλεκτρικής ενέργειας για τους δήμους.

Όπως εξήγησε, η μείωση των ενεργειακών δαπανών δεν αποτελεί απλώς ένα μέτρο δημοσιονομικής ανακούφισης των δημοτικών προϋπολογισμών, αλλά μπορεί να μεταφραστεί σε καλύτερες υπηρεσίες προς τους πολίτες.

Σημαντικό μέρος της παρέμβασής του αφιερώθηκε στη διαχείριση των απορριμμάτων και στις περιβαλλοντικές υποδομές.

Ο Γιώργος Μαρκόπουλος αναφέρθηκε στον ρόλο του Ειδικού Διαβαθμιδικού Συνδέσμου Νομού Αττικής (ΕΔΣΝΑ), καθώς και στα ζητήματα που αφορούν τη λειτουργία και αδειοδότηση των Σταθμών Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων και των δημοτικών αμαξοστασίων.

Επισήμανε την ανάγκη οριστικών και εφαρμόσιμων λύσεων, προκειμένου να διασφαλίζεται η αδιάλειπτη λειτουργία των βασικών υπηρεσιών καθαριότητας.

Ξεχωριστή θέση στην ομιλία του κατείχε η Πολιτική Προστασία.

Ο πρόεδρος της ΠΕΔΑ υπογράμμισε ότι η πρόληψη πρέπει να αποτελέσει τον κεντρικό πυλώνα του σχεδιασμού, με σταθερή και πολυετή χρηματοδότηση, επαρκή στελέχωση, σύγχρονα τεχνολογικά μέσα και ενιαίο επιχειρησιακό συντονισμό μεταξύ δήμων, Περιφέρειας και κεντρικής διοίκησης.

Με αφορμή πρόσφατη υπόθεση του Δήμου Γαλατσίου στα Τουρκοβούνια, ανέδειξε τις αντιφάσεις που μπορεί να δημιουργούνται όταν οι δήμοι καλούνται να παρέμβουν για την προστασία των πολιτών χωρίς να υπάρχει απολύτως ξεκάθαρη κατανομή αρμοδιοτήτων.

Η αναφορά του ανέδειξε ένα ευρύτερο πρόβλημα της Αυτοδιοίκησης, καθώς οι δήμοι αναλαμβάνουν συχνά επιχειρησιακές ευθύνες, ενώ εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν διοικητικές δυσκολίες και περιορισμούς.

«Η Αυτοδιοίκηση δεν ζητά λιγότερες ευθύνες. Ζητά μαζί με τις ευθύνες να έχει και τα μέσα για να μπορεί να ανταποκρίνεται σε αυτές: πόρους, προσωπικό, σαφείς αρμοδιότητες και σύγχρονα εργαλεία. Τα προβλήματά μας είναι κοινά και γι’ αυτό η δύναμή μας βρίσκεται στην κοινή μας φωνή», τόνισε χαρακτηριστικά.

Αμπατζόγλου – Η Πολιτεία να αποδείξει έμπρακτα ότι στηρίζει τους δήμους

Την ανάγκη ουσιαστικής αναγνώρισης του θεσμικού ρόλου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης ανέδειξε ο δήμαρχος Αμαρουσίου, Θεόδωρος Αμπατζόγλου, ο οποίος απηύθυνε χαιρετισμό ως οικοδεσπότης της Γενικής Συνέλευσης.

Ο δήμαρχος Αμαρουσίου έστειλε μήνυμα προς την κυβέρνηση και το σύνολο των πολιτικών δυνάμεων, ζητώντας να υπάρξει έμπρακτη στήριξη των δήμων και ουσιαστική ενίσχυση των οικονομικών και θεσμικών δυνατοτήτων τους.

«Ζητάμε από την Κυβέρνηση και από όλα τα πολιτικά κόμματα να αποδείξουν στην πράξη ότι πιστεύουν πως η Τοπική Αυτοδιοίκηση αποτελεί θεμέλιο της δημοκρατικής λειτουργίας και της σχέσης του κράτους με τον πολίτη», ανέφερε.

Η παρέμβασή του εστίασε στην ανάγκη η αναγνώριση της σημασίας των δήμων να συνοδεύεται από συγκεκριμένες πολιτικές αποφάσεις και όχι να περιορίζεται σε διακηρύξεις.

Κωνσταντέλλος – Αιχμές για το Πράσινο Ταμείο και το υπουργείο Περιβάλλοντος

Στα προβλήματα της καθημερινής λειτουργίας των δήμων, αλλά και στην αξιοποίηση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων, επικεντρώθηκε ο Α΄ Αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ και δήμαρχος Βάρης–Βούλας–Βουλιαγμένης, Γρηγόρης Κωνσταντέλλος.

Αναφερόμενος στη συνεργασία της ΚΕΔΕ με το υπουργείο Εσωτερικών, αναγνώρισε ότι η σημερινή πολιτική ηγεσία επιδεικνύει διάθεση να ακούσει και να αντιμετωπίσει προβλήματα της Αυτοδιοίκησης.

Ωστόσο, δεν παρέλειψε να ασκήσει κριτική για τις καθυστερήσεις και τις αδυναμίες που εξακολουθούν να καταγράφονται σε άλλους τομείς της κυβερνητικής πολιτικής.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο Πράσινο Ταμείο, επισημαίνοντας ότι υπάρχουν διαθέσιμοι πόροι οι οποίοι δεν αξιοποιούνται στον βαθμό που θα μπορούσαν προς όφελος των δήμων.

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε τις απαλλοτριώσεις, τονίζοντας ότι περιορισμένο μόνο μέρος των διαθέσιμων χρημάτων κατευθύνεται στην απόκτηση οικοπέδων, παρά τις αυξημένες ανάγκες των δήμων για δημιουργία κοινόχρηστων χώρων.

Παράλληλα, άσκησε κριτική στο υπουργείο Περιβάλλοντος για την ανταπόκρισή του στα αιτήματα της ΚΕΔΕ, ζητώντας αποτελεσματικότερη συνεργασία με την Αυτοδιοίκηση.

Η τοποθέτησή του ανέδειξε ότι, πέρα από τη διεκδίκηση πρόσθετων πόρων, σημαντική παράμετρος για την αποτελεσματικότητα των δήμων είναι και η δυνατότητα ουσιαστικής αξιοποίησης των χρηματοδοτήσεων που ήδη υπάρχουν.

Ζαφειρόπουλος – Αναγκαία μια νέα σχέση συνεργασίας με τους δήμους

Στη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ της Αποκεντρωμένης Διοίκησης και των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης αναφέρθηκε ο γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής, Γρηγόρης Ζαφειρόπουλος.

Όπως σημείωσε, καταβάλλεται προσπάθεια, σε συνεργασία με το υπουργείο Εσωτερικών και με αξιοποίηση του διαθέσιμου ανθρώπινου δυναμικού, ώστε η Αποκεντρωμένη Διοίκηση να ανταποκρίνεται αποτελεσματικότερα στις ανάγκες και στις πρωτοβουλίες των δήμων.

Αναγνώρισε ότι εξακολουθούν να υφίστανται θεσμικές και διοικητικές δυσκολίες, υπογραμμίζοντας ωστόσο την πρόθεση να αντιμετωπιστούν μέσα από τον διάλογο και τη συνεργασία.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ανάγκη αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ των διαφορετικών επιπέδων διοίκησης, επισημαίνοντας ότι διοικητικές αποφάσεις μπορεί να δημιουργούν παρερμηνείες και εντάσεις.

Στο πλαίσιο αυτό, ζήτησε να επικρατεί πνεύμα συνεργασίας και κατανόησης των δυσκολιών που αντιμετωπίζει κάθε πλευρά.

Μαραβέλιας – Η Αυτοδιοίκηση να προσέλθει με ώριμες προτάσεις στην Καλαμάτα

Στη βιωσιμότητα των δήμων και ιδιαίτερα των κοινωνικών τους δομών επικεντρώθηκε ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ελληνικής Εταιρίας Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (ΕΕΤΑΑ Α.Ε.), Δημήτρης Μαραβέλιας.

Ο ίδιος υπογράμμισε την ανάγκη να διασφαλιστούν σταθερές προϋποθέσεις χρηματοδότησης και λειτουργίας των κοινωνικών υπηρεσιών που προσφέρουν οι δήμοι.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στο επικείμενο Συνέδριο της ΚΕΔΕ στην Καλαμάτα, επισημαίνοντας ότι η Αυτοδιοίκηση διαθέτει πλέον την απαιτούμενη θεσμική εμπειρία και ωριμότητα για να διαμορφώσει σαφείς διεκδικητικές προτεραιότητες.

«Θα ήθελα να πάμε ώριμα στην Καλαμάτα. Την έχουμε αυτή την ωριμότητα στην Αυτοδιοίκηση και αυτό φαίνεται και από την ΠΕΔΑ. Μπορούμε να διαμορφώσουμε την ελληνική Αυτοδιοίκηση όπως τη θέλουμε», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Η συγκεκριμένη αναφορά αποτύπωσε την ανάγκη το συνέδριο της ΚΕΔΕ να αποτελέσει πεδίο επεξεργασμένων προτάσεων και συγκεκριμένων διεκδικήσεων για το μέλλον της Αυτοδιοίκησης.

Οι παρεμβάσεις των παρατάξεων και οι θεματικές προτεραιότητες

Σημαντικό μέρος των εργασιών της Γενικής Συνέλευσης αφιερώθηκε στις τοποθετήσεις των αυτοδιοικητικών παρατάξεων που εκπροσωπούνται στην ΠΕΔΑ.

Εκ μέρους της παράταξης «Ενωμένη Αυτοδιοίκηση Αττικής» τοποθετήθηκε ο πρόεδρος της ΠΕΔΑ και δήμαρχος Γαλατσίου, Γιώργος Μαρκόπουλος.

Τις θέσεις του «Αυτοδιοικητικού Κινήματος» παρουσίασε ο δήμαρχος Μοσχάτου–Ταύρου, Ανδρέας Ευθυμίου, ενώ εκ μέρους της «Λαϊκής Συσπείρωσης» μίλησε ο δήμαρχος Καισαριανής, Ηλίας Σταμέλος.

Από την «Αυτοδιοικητική Συσπείρωση» τοποθετήθηκε ο δημοτικός σύμβουλος Πειραιά, Γιώργος Γαβρίλης, ενώ τις θέσεις της παράταξης «Συντονισμός Αιρετών» ανέπτυξε ο δημοτικός σύμβουλος Πετρούπολης, Νίκος Σακούτης.

Η παρουσία και οι τοποθετήσεις των διαφορετικών αυτοδιοικητικών παρατάξεων ανέδειξαν τον πολυφωνικό χαρακτήρα της Γενικής Συνέλευσης, με τους εκπροσώπους τους να συμμετέχουν στη διαδικασία διαμόρφωσης των θέσεων της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Αττικής.

Ακολούθησαν οι θεματικές εισηγήσεις των Επιτροπών της ΠΕΔΑ, οι οποίες κάλυψαν ένα ευρύ φάσμα ζητημάτων που επηρεάζουν άμεσα τη λειτουργία των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Στο θεσμικό πεδίο εξετάστηκαν οι ανάγκες εφαρμογής και περαιτέρω βελτίωσης του νέου νομοθετικού πλαισίου.

Στον οικονομικό τομέα, το ενδιαφέρον επικεντρώθηκε στη δημοσιονομική αντοχή των δήμων και στην ανάγκη εξασφάλισης επαρκών και προβλέψιμων πόρων.

Εκτενής ήταν και η θεματολογία για το περιβάλλον, την ενέργεια και τη διαχείριση απορριμμάτων, καθώς πρόκειται για τομείς που επιβαρύνουν σημαντικά τους δημοτικούς προϋπολογισμούς.

Αντίστοιχα, οι εισηγήσεις για την Πολιτική Προστασία ανέδειξαν την ανάγκη ενίσχυσης της πρόληψης και του επιχειρησιακού σχεδιασμού, ενώ εξετάστηκαν ζητήματα χωροταξίας, υποδομών και δικτύων.

Στην ατζέντα περιλήφθηκαν επίσης οι ανάγκες των σχολικών, αθλητικών και πολιτιστικών υποδομών, θέματα ισότητας, καθώς και η αξιοποίηση των ευρωπαϊκών προγραμμάτων και των διαθέσιμων πόρων του ΕΣΠΑ.

Ιδιαίτερη σημασία αποδόθηκε στις απαλλοτριώσεις και στη δυνατότητα των δήμων να εξασφαλίζουν χώρους για κοινωφελείς και κοινόχρηστες υποδομές.

Στο τελευταίο μέρος της Γενικής Συνέλευσης παρεμβάσεις πραγματοποίησαν επίσης ο δήμαρχος Πετρούπολης, Ευάγγελος Σίμος, ο δήμαρχος Χαϊδαρίου, Μιχαήλ Σελέκος, καθώς και η δημοτική σύμβουλος Αθηναίων, Μάρω Ευαγγελίδου.

Τον συντονισμό του προγράμματος και των εργασιών είχε η διευθύντρια της ΠΕΔΑ, Ελίνα Μακρυνόρη.

Το βλέμμα στην Καλαμάτα – Οι διεκδικήσεις της επόμενης ημέρας

Η Γενική Συνέλευση της ΠΕΔΑ πραγματοποιήθηκε σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, λίγες μόλις ημέρες πριν από το ετήσιο Τακτικό Συνέδριο της ΚΕΔΕ.

Οι τοποθετήσεις των συμμετεχόντων κατέδειξαν ότι, παρά τις θεσμικές εξελίξεις και τις κυβερνητικές πρωτοβουλίες, οι δήμοι εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σοβαρές προκλήσεις στην καθημερινή τους λειτουργία.

Το ενεργειακό κόστος, η στελέχωση των υπηρεσιών, η οικονομική βιωσιμότητα, η διαχείριση των απορριμμάτων και η Πολιτική Προστασία συνθέτουν ένα απαιτητικό περιβάλλον για τις δημοτικές διοικήσεις.

Ταυτόχρονα, η εφαρμογή του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης δημιουργεί νέα δεδομένα, αλλά και την ανάγκη διαρκούς αξιολόγησης και βελτίωσης του θεσμικού πλαισίου.

Από τη συζήτηση αναδείχθηκε επίσης η ανάγκη καλύτερου συντονισμού των διαφορετικών επιπέδων διοίκησης, ώστε οι δήμοι να διαθέτουν σαφείς αρμοδιότητες και τη δυνατότητα να ενεργούν χωρίς χρονοβόρες γραφειοκρατικές διαδικασίες.

Το ζητούμενο πλέον είναι κατά πόσο οι διαπιστώσεις και οι διεκδικήσεις θα μετατραπούν σε συγκεκριμένες αποφάσεις, χρηματοδοτικές δεσμεύσεις και εφαρμόσιμες θεσμικές αλλαγές.

Το Συνέδριο της ΚΕΔΕ στην Καλαμάτα, από τις 5 έως τις 7 Νοεμβρίου, αναμένεται να αποτελέσει το επόμενο κρίσιμο πεδίο συζήτησης και διεκδίκησης για τους αιρετούς.

Η Γενική Συνέλευση της ΠΕΔΑ κατέγραψε τις βασικές προτεραιότητες των δήμων της Αττικής και ανέδειξε την ανάγκη συντονισμένης εκπροσώπησής τους.