Σε αυξημένη επιχειρησιακή ετοιμότητα παραμένει η Περιφέρεια Αττικής για την αντιμετώπιση του ιού του Δυτικού Νείλου, ενισχύοντας τις παρεμβάσεις της στις περιοχές όπου τα επιδημιολογικά και εντομολογικά δεδομένα καταγράφουν μεγαλύτερο βαθμό επικινδυνότητας.

Τις πρώτες πρωινές ώρες της Παρασκευής 28 Αυγούστου ολοκληρώθηκε η έκτακτη επιχείρηση μεγάλης κλίμακας με επίγειους ψεκασμούς εκνεφώματος στην Ανατολική Αττική, καλύπτοντας συνολική έκταση περίπου 10.000 στρεμμάτων.

Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε από τις 23:00 το βράδυ της Πέμπτης έως τις 05:00 το πρωί της Παρασκευής και περιλάμβανε εφαρμογές ακμαιοκτονίας υπέρμικρου όγκου, γνωστές ως ULV, με ειδικά επίγεια συστήματα ψεκασμού.

Οι παρεμβάσεις επικεντρώθηκαν σε περιοχές που κρίθηκαν αυξημένου επιδημιολογικού ενδιαφέροντος, με βάση τα τελευταία διαθέσιμα δεδομένα.

Ειδικότερα, οι ψεκασμοί πραγματοποιήθηκαν σε περιαστικούς οικισμούς της Αρτέμιδας και κατά μήκος της οδού Αρίωνος, καθώς και σε αγροτικές εκτάσεις των Σπάτων, στην περιοχή Κιάφα, κοντά στον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών.

Για τις συγκεκριμένες εφαρμογές χρησιμοποιήθηκε, κατ’ εξαίρεση, το βιοκτόνο σκεύασμα CYTROL 10/4 για εφαρμογές ULV από εδάφους κατά των ακμαίων κουνουπιών, σύμφωνα με την προβλεπόμενη έγκριση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

Η έκτακτη σύσκεψη και η απόφαση για κλιμάκωση των μέτρων

Η μεγάλη επιχείρηση στην Ανατολική Αττική αποφασίστηκε μετά την έκτακτη σύσκεψη που συγκάλεσε την Πέμπτη ο Περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς.

Στη σύσκεψη συμμετείχαν εκπρόσωποι του ΕΟΔΥ, του Μπενάκειου Φυτοπαθολογικού Ινστιτούτου, Αντιπεριφερειάρχες και αρμόδια υπηρεσιακά στελέχη της Περιφέρειας.

Στο επίκεντρο βρέθηκαν τα τελευταία επιδημιολογικά και εντομολογικά δεδομένα, τα οποία οδήγησαν στην απόφαση για περαιτέρω ενίσχυση των δράσεων καταπολέμησης των κουνουπιών.

Ιδιαίτερη προτεραιότητα δίνεται στην Ανατολική Αττική, καθώς και στον Βόρειο και τον Νότιο Τομέα Αθηνών, όπου σύμφωνα με τα στοιχεία καταγράφεται σημαντικός αριθμός κρουσμάτων.

Ο επιχειρησιακός σχεδιασμός της Περιφέρειας δεν θεωρείται στατικός. Αντίθετα, επανεξετάζεται καθημερινά, ώστε κάθε μεταβολή στην επιδημιολογική εικόνα να οδηγεί σε αντίστοιχη προσαρμογή της έντασης και της γεωγραφικής στόχευσης των παρεμβάσεων.

Χαρδαλιάς: «Περάσαμε αμέσως από τον σχεδιασμό στην πράξη»

Ο Περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς υπογράμμισε ότι η Περιφέρεια θα συνεχίσει να κινείται με βάση τα πραγματικά δεδομένα που καταγράφονται στο πεδίο.

«Όπως δεσμευτήκαμε, περάσαμε αμέσως από τον σχεδιασμό στην πράξη. Η μεγάλη επιχείρηση στην Ανατολική Αττική ολοκληρώθηκε και συνεχίζουμε, χωρίς καμία καθυστέρηση, να αξιολογούμε καθημερινά τα δεδομένα και να παρεμβαίνουμε στοχευμένα εκεί όπου υπάρχει μεγαλύτερη ανάγκη», δήλωσε.

Όπως επισήμανε, το πρόγραμμα καταπολέμησης των κουνουπιών βρίσκεται σε εξέλιξη ήδη από τα τέλη Φεβρουαρίου, ενώ οι φετινοί κύκλοι εφαρμογών έχουν ενισχυθεί κατά 30%.

«Δεν λειτουργούμε αποσπασματικά και δεν περιμένουμε την εμφάνιση ενός κρούσματος για να κινητοποιηθούμε», ανέφερε, προσθέτοντας ότι όταν μεταβάλλεται η επιδημιολογική εικόνα, ενισχύεται άμεσα και η επιχειρησιακή παρέμβαση της Περιφέρειας.

Ο κ. Χαρδαλιάς τόνισε παράλληλα ότι η αντιμετώπιση του ιού του Δυτικού Νείλου δεν μπορεί να βασιστεί σε μία μόνο δράση.

«Δεν υπάρχει ένα και μοναδικό μέτρο που μπορεί να αντιμετωπίσει τον ιό του Δυτικού Νείλου. Χρειάζεται ολοκληρωμένη διαχείριση, επιστημονική καθοδήγηση, συνέργεια όλων των εμπλεκόμενων φορέων, ενεργή συμμετοχή των Δήμων, αλλά και πιστή τήρηση των μέτρων ατομικής προστασίας από πλευράς των πολιτών», σημείωσε.

Καταλήγοντας, επισήμανε ότι «απέναντι σε ένα ζήτημα δημόσιας υγείας δεν χωρούν ούτε εφησυχασμός ούτε καθυστερήσεις».

Από τα τέλη Φεβρουαρίου οι πρώτες παρεμβάσεις

Το ολοκληρωμένο πρόγραμμα της Περιφέρειας Αττικής για τη διαχείριση και αντιμετώπιση των κουνουπιών βρίσκεται σε εφαρμογή από τα τέλη του χειμώνα.

Οι πρώτες δειγματοληψίες προνυμφών ξεκίνησαν το τελευταίο δεκαήμερο του Φεβρουαρίου σε όλες τις χαρτογραφημένες περιαστικές εστίες των Δήμων, καθώς και στις οικολογικά προστατευόμενες περιοχές της Αττικής.

Οι τακτικοί κύκλοι προνυμφοκτονίας άρχισαν την πρώτη εβδομάδα του Μαρτίου σε όλες τις Περιφερειακές Ενότητες και επαναλαμβάνονται ανά 10 έως 15 ημέρες.

Στην Ανατολική Αττική οι εφαρμογές ξεκίνησαν στις 2 Μαρτίου 2026, ενώ πραγματοποιούνται επαναληπτικοί έλεγχοι και παρεμβάσεις στις ίδιες εστίες κάθε 10 έως 12 ημέρες.

Μέχρι σήμερα έχουν ολοκληρωθεί ή βρίσκονται σε εξέλιξη σε ολόκληρη την Αττική 102 τακτικοί κύκλοι επίγειων εφαρμογών με ειδικά ψεκαστικά οχήματα και συστήματα.

Παράλληλα, έχουν πραγματοποιηθεί 20 εφαρμογές από αέρος με ψεκαστικό ελικόπτερο, καθώς και εκατοντάδες πτήσεις ειδικών ψεκαστικών drones, με στόχο την κάλυψη δύσβατων ή μη προσβάσιμων περιοχών.

Χαρτογράφηση, παγίδες και επιστημονική παρακολούθηση

Ο σχεδιασμός της Περιφέρειας δεν περιορίζεται στις εφαρμογές ψεκασμών.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει χαρτογράφηση και συστηματικό έλεγχο εστιών, δειγματοληψίες προνυμφών, προνυμφοκτονίες από το έδαφος και τον αέρα, δίκτυο παγίδων για την παρακολούθηση ακμαίων κουνουπιών, στοχευμένες υπολειμματικές εφαρμογές όπου κρίνονται απαραίτητες και εξειδικευμένες επιστημονικές δράσεις σε συνεργασία με το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο.

Στις τακτικές εφαρμογές προνυμφοκτονίας χρησιμοποιείται αποκλειστικά εγκεκριμένο σκεύασμα με Bacillus thuringiensis israelensis, γνωστό ως Bti.

7.484 εστίες σε 52 οικισμούς της Ανατολικής Αττικής

Ιδιαίτερα αυξημένη είναι η δραστηριότητα των συνεργείων στην Περιφερειακή Ενότητα Ανατολικής Αττικής.

Έως τις 27 Αυγούστου είχαν πραγματοποιηθεί παρεμβάσεις σε 12 Δήμους και συνολικά 52 οικισμούς.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Περιφέρειας, τα συνεργεία έχουν αντιμετωπίσει 7.484 σημειακές εστίες στο αστικό σύστημα, εκατοντάδες βόθρους, 10.605 μέτρα καναλιών και ρεμάτων, 1.370 τετραγωνικά μέτρα πλημμυρισμένων εκτάσεων και επιπλέον 814 εστίες σε 19 κοιμητήρια.

Ο μεγαλύτερος αριθμός ελέγχων και εφαρμογών καταγράφεται στον Δήμο Σπάτων – Αρτέμιδας, όπου έχουν πραγματοποιηθεί παρεμβάσεις σε 1.953 σημειακές εστίες και σε 10 οικισμούς.

Ακολουθεί ο Δήμος Μαρκόπουλου – Μεσογαίας με 1.147 εφαρμογές και ο Δήμος Παιανίας με 982.

Οι υπηρεσίες εφαρμόζουν επίσης, όπου αυτό είναι τεχνικά και πρακτικά εφικτό, τη μέθοδο «door-to-door», πραγματοποιώντας ελέγχους σε αυλές, κήπους, βόθρους και άλλα σημεία εντός ιδιωτικών χώρων στα οποία μπορεί να συγκεντρώνεται στάσιμο νερό.

Οι ιδιαιτερότητες της Ανατολικής Αττικής

Η Ανατολική Αττική χαρακτηρίζεται από σειρά παραγόντων που καθιστούν δυσκολότερη τη διαχείριση του προβλήματος.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι εκτεταμένες υδάτινες εστίες, ο μεγάλος αριθμός βόθρων σε περιοχές όπου δεν υπάρχει ακόμη ολοκληρωμένο αποχετευτικό δίκτυο, οι κατά τόπους πλημμυρισμένες εκτάσεις και οι περιορισμοί στην πρόσβαση επίγειων και εναέριων μέσων σε ζώνες γύρω από τον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών.

Οι συγκεκριμένες συνθήκες καθιστούν απαραίτητη τη διαρκή επιτήρηση και την επανάληψη των εφαρμογών, καθώς νέες εστίες μπορούν να δημιουργούνται ή να επανενεργοποιούνται ανάλογα με τις περιβαλλοντικές και καιρικές συνθήκες.

Νέα σύσκεψη για τον ρόλο των Δήμων

Σημαντικό τμήμα του νέου σχεδιασμού αφορά πλέον τον περαιτέρω συντονισμό Περιφέρειας και Δήμων.

Οι Δήμοι έχουν κρίσιμο ρόλο στην αντιμετώπιση εστιών εντός του αστικού ιστού, στους κοινόχρηστους χώρους, στα φρεάτια, στα τοπικά δίκτυα και γενικότερα σε σημεία που εμπίπτουν στις αρμοδιότητές τους.

Για τον λόγο αυτό, ο Νίκος Χαρδαλιάς προγραμματίζει ειδική σύσκεψη την ερχόμενη εβδομάδα, με τη συμμετοχή των Υπουργείων Υγείας και Εσωτερικών, του ΕΟΔΥ και των εμπλεκόμενων φορέων.

Αντικείμενο της σύσκεψης θα είναι ο περαιτέρω συντονισμός των δράσεων και η εξέταση συγκεκριμένων πρωτοβουλιών για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση του προβλήματος σε τοπικό επίπεδο.

Ειδική επιτροπή για τον συντονισμό Περιφέρειας και Δήμων

Παράλληλα, με εντολή του Περιφερειάρχη συγκροτείται ειδική υπηρεσιακή επιτροπή, η οποία θα αναλάβει την παρακολούθηση και τον συντονισμό των ενεργειών Περιφέρειας και Δήμων.

Η επιτροπή θα εκπονήσει προσχέδιο σύμβασης των Δήμων με αναδόχους για την εφαρμογή προγραμμάτων καταπολέμησης κουνουπιών, με στόχο την αποτύπωση ενός σαφέστερου επιχειρησιακού πλαισίου.

Παράλληλα, θα εξεταστούν τρόποι αποσαφήνισης του ισχύοντος θεσμικού και νομικού πλαισίου ως προς τις αρμοδιότητες και τις υποχρεώσεις των Δήμων.

Σε συνεργασία με τον ΕΟΔΥ αναμένεται να αξιολογηθούν και προτάσεις θεσμικού χαρακτήρα, ώστε να επιταχύνεται η ενεργοποίηση των εμπλεκόμενων φορέων στις περιπτώσεις όπου εντοπίζεται αυξημένος επιδημιολογικός κίνδυνος.

Η Περιφέρεια Αττικής διατηρεί ανοιχτό δίαυλο συνεργασίας με τον ΕΟΔΥ, το Υπουργείο Υγείας, το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο και τους Δήμους, με βασικό στόχο κάθε νέα επιδημιολογική ή εντομολογική ένδειξη να οδηγεί άμεσα σε συγκεκριμένη επιχειρησιακή παρέμβαση.

Το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο, καθώς η παρακολούθηση των κρουσμάτων, η αντιμετώπιση των εστιών αναπαραγωγής των κουνουπιών και ο αποτελεσματικός συντονισμός Περιφέρειας και Δήμων θα καθορίσουν την εξέλιξη του επιχειρησιακού σχεδιασμού απέναντι στον ιό του Δυτικού Νείλου.