Στην ενίσχυση της εξωστρέφειας και της διεθνούς ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων της Αττικής στρέφει το ενδιαφέρον της η Περιφέρεια, επιχειρώντας να διαμορφώσει ένα πιο οργανωμένο πλαίσιο υποστήριξης για τις εταιρείες που επιδιώκουν να διευρύνουν την παρουσία τους εκτός Ελλάδας.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η τρίτη θεματική μελέτη του Παρατηρητηρίου Ανταγωνιστικότητας και Επιχειρηματικότητας της Περιφέρειας Αττικής «Athens Forward», με τίτλο «Ενίσχυση της Εξωστρέφειας και Ανταγωνιστικότητας των Επιχειρήσεων». Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με την Grant Thornton και συμμετείχαν 244 επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στο Λεκανοπέδιο.

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η Αττική διαθέτει ήδη μια σημαντική βάση επιχειρήσεων με διεθνή δραστηριότητα, καθώς το 66% των συμμετεχόντων δηλώνει ότι δραστηριοποιείται και εκτός ελληνικών συνόρων. Το στοιχείο αυτό καταδεικνύει ότι υπάρχει ήδη σημαντική εμπειρία στις διεθνείς συναλλαγές, πάνω στην οποία μπορεί να οικοδομηθεί μια περισσότερο συστηματική στρατηγική εξωστρέφειας.

Ωστόσο, η διεθνοποίηση των επιχειρήσεων παραμένει κατά κύριο λόγο εμπορική και εξαγωγική. Οι άμεσες εξαγωγές προϊόντων και υπηρεσιών συγκεντρώνουν ποσοστό 50%, ενώ οι εισαγωγές πρώτων υλών και εξαρτημάτων φτάνουν το 45%. Αντίθετα, οι πιο σύνθετες μορφές διεθνούς παρουσίας, οι οποίες προϋποθέτουν μεγαλύτερες επενδύσεις, οργανωτική προετοιμασία και μακροπρόθεσμη δέσμευση, εμφανίζονται ακόμη περιορισμένες.

Η αναζήτηση νέων αγορών βασικός μοχλός εξωστρέφειας

Σύμφωνα με τη μελέτη, βασικό κίνητρο για τη διεθνή δραστηριοποίηση αποτελεί η πρόσβαση σε νέες αγορές και η διεύρυνση του πελατολογίου. Οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν την εξωστρέφεια ως εργαλείο αύξησης των πωλήσεων και δημιουργίας νέων πηγών εσόδων, ενώ παράλληλα η παρουσία σε περισσότερες αγορές συμβάλλει στη μείωση της εξάρτησης από τις διακυμάνσεις της ελληνικής οικονομίας.

Η διεθνής δραστηριότητα εκτιμάται ότι προσθέτει ουσιαστική επιχειρηματική αξία, ενισχύοντας τον κύκλο εργασιών, την πελατειακή βάση και συνολικά την ανθεκτικότητα των επιχειρήσεων.

Ένα από τα κρίσιμα ευρήματα, όμως, είναι ότι η εξωστρέφεια δεν στηρίζεται πάντοτε σε ολοκληρωμένο στρατηγικό σχεδιασμό. Σε αρκετές περιπτώσεις, η δραστηριότητα στο εξωτερικό αναπτύσσεται αποσπασματικά, χωρίς σαφή επιλογή αγορών-στόχων, οργανωμένο σχέδιο εισόδου, συγκεκριμένους στόχους και μηχανισμό αξιολόγησης των αποτελεσμάτων.

Κόστος, γραφειοκρατία και χρηματοδότηση στα βασικά εμπόδια

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις στην προσπάθειά τους να αποκτήσουν ισχυρότερη διεθνή παρουσία.

Το υψηλό ενεργειακό και λειτουργικό κόστος, η γραφειοκρατία, οι δυσκολίες πρόσβασης σε χρηματοδότηση, η ελλιπής πληροφόρηση για τις ξένες αγορές και οι περιορισμένες οργανωτικές δυνατότητες συγκαταλέγονται στα σημαντικότερα εμπόδια.

Οι δυσκολίες είναι ακόμη μεγαλύτερες για τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες συχνά δεν διαθέτουν το απαιτούμενο ανθρώπινο δυναμικό, την τεχνογνωσία ή τους οικονομικούς πόρους για να οργανώσουν μια σταθερή διεθνή στρατηγική.

Παράλληλα, η μελέτη καταδεικνύει ότι η στήριξη δεν μπορεί να περιορίζεται αποκλειστικά στη χρηματοδότηση. Απαιτείται αξιόπιστη πληροφόρηση για τις αγορές-στόχους, εξειδικευμένη συμβουλευτική υποστήριξη, ανάπτυξη εξαγωγικών δεξιοτήτων, βοήθεια στην αναζήτηση συνεργατών και καθοδήγηση για τον κατάλληλο τρόπο εισόδου σε κάθε αγορά.

Στόχος ένα ενιαίο «οικοσύστημα εξωστρέφειας»

Με βάση τα συμπεράσματα της έρευνας, η Περιφέρεια Αττικής προσανατολίζεται στη δημιουργία ενός συνεκτικού περιφερειακού οικοσυστήματος εξωστρέφειας, το οποίο θα μπορεί να υποστηρίζει τις επιχειρήσεις σε όλα τα στάδια της διεθνούς ανάπτυξής τους.

Η βασική επιδίωξη είναι η μετάβαση από τις μεμονωμένες εξαγωγικές κινήσεις σε μια οργανωμένη, σταθερή και μακροπρόθεσμη παρουσία στις διεθνείς αγορές. Στο πλαίσιο αυτό προβλέπεται ενίσχυση της εξαγωγικής ετοιμότητας, καλύτερη πρόσβαση στις ξένες αγορές, ανάπτυξη επιχειρησιακών ικανοτήτων και δημιουργία σταθερών συνεργασιών.

Η Περιφέρεια επιδιώκει να λειτουργήσει συμπληρωματικά προς τους εθνικούς μηχανισμούς οικονομικής και εξαγωγικής πολιτικής, καλύπτοντας κενά και προσαρμόζοντας τις παρεμβάσεις στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των επιχειρήσεων του Λεκανοπεδίου.

Σε επιτελικό επίπεδο, προτείνεται η διαμόρφωση μιας οργανωμένης «διαδρομής εξωστρέφειας», η οποία θα ξεκινά από την αξιολόγηση της ετοιμότητας κάθε επιχείρησης και θα φτάνει έως την επιλογή αγορών, συνεργατών και τρόπων εισόδου, καθώς και την παρακολούθηση και αξιολόγηση των αποτελεσμάτων.

Ταυτόχρονα, προωθείται η στενότερη διασύνδεση των επιχειρήσεων με επιμελητήρια, επαγγελματικούς συνδέσμους, φορείς οικονομικής διπλωματίας, πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα και εξειδικευμένους συμβούλους της αγοράς.

1.044 επενδυτικά σχέδια μέσω του «Attiki On»

Η στρατηγική στήριξης της επιχειρηματικότητας συνδέεται και με χρηματοδοτικά εργαλεία.

Μέσω του προγράμματος «Attiki On», που εντάσσεται στο ΕΣΠΑ και απευθύνεται σε μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις της Αττικής, έχουν εγκριθεί 1.044 επενδυτικά σχέδια συνολικής χρηματοδότησης 95,5 εκατ. ευρώ από ευρωπαϊκούς πόρους της Περιφέρειας.

Οι επενδύσεις αφορούν, μεταξύ άλλων, τον ψηφιακό και τεχνολογικό μετασχηματισμό, την ενεργειακή αναβάθμιση, την αύξηση της παραγωγικότητας, τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και τη δημιουργία ή διατήρηση θέσεων εργασίας.

Νίκος Χαρδαλιάς: «Να περάσουμε από τις εξαγωγές σε σταθερή διεθνή παρουσία»

Ο Περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς, σχολιάζοντας τα αποτελέσματα της μελέτης, υπογράμμισε ότι οι επιχειρήσεις της Αττικής διαθέτουν ποιότητα και τεχνογνωσία, σημειώνοντας ωστόσο ότι σε αρκετές περιπτώσεις η διεθνής δραστηριοποίηση δεν βασίζεται ακόμη σε ολοκληρωμένο μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.

Όπως τόνισε, η εξωστρέφεια πρέπει να εξελιχθεί σε οργανωμένη αναπτυξιακή επιλογή, με συγκεκριμένους στόχους, προετοιμασία, γνώση των διεθνών αγορών και σταθερές συνεργασίες.

«Σε αυτή την προσπάθεια, η Περιφέρεια Αττικής μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά, επιτελικά και διασυνδετικά. Δεν ερχόμαστε να υποκαταστήσουμε τους εθνικούς φορείς ή να δημιουργήσουμε ένα παράλληλο σύστημα. Ερχόμαστε να καλύψουμε κενά, να οργανώσουμε καλύτερα τη διαδρομή των επιχειρήσεων προς τις διεθνείς αγορές και να φέρουμε πιο κοντά όλους όσοι μπορούν να συμβάλουν στην επιτυχία τους», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο Περιφερειάρχης στάθηκε ιδιαίτερα και στη χρηματοδότηση των 1.044 επενδυτικών σχεδίων μέσω του «Attiki On», επισημαίνοντας ότι στόχος είναι περισσότερες επιχειρήσεις να μπορέσουν να κάνουν το επόμενο βήμα, από την εγχώρια αγορά στις εξαγωγές και στη συνέχεια σε μια σταθερή και ανταγωνιστική διεθνή παρουσία.

Η επόμενη έρευνα για κρίσεις και επιχειρησιακούς κινδύνους

Το Παρατηρητήριο «Athens Forward» συνεχίζει με τέταρτη θεματική έρευνα, η οποία θα αφορά την «Αντιμετώπιση Κρίσεων, Επιχειρησιακών Κινδύνων και Προσαρμογή σε Αλλαγές».

Η νέα μελέτη θα εξετάσει την ετοιμότητα των επιχειρήσεων απέναντι σε φυσικές καταστροφές, οικονομικές αναταράξεις, τεχνολογικές μεταβολές, κυβερνοαπειλές και άλλους επιχειρησιακούς κινδύνους, καθώς και τις στρατηγικές που εφαρμόζουν για τη διαχείριση κρίσεων και τη διασφάλιση της επιχειρησιακής τους συνέχειας.

Τα ευρήματα αναμένεται να αξιοποιηθούν στον σχεδιασμό νέων πολιτικών και δράσεων για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας, της ανταγωνιστικότητας και της βιώσιμης ανάπτυξης του επιχειρηματικού οικοσυστήματος της Αττικής.