Σαφές μήνυμα για την ανάγκη ριζικής αλλαγής στον τρόπο σχεδιασμού και διοίκησης της Αττικής έστειλε ο Περιφερειάρχης Νίκος Χαρδαλιάς, αναδεικνύοντας την Περιφέρεια ως τον φορέα που μπορεί να αναλάβει κεντρικό συντονιστικό ρόλο στην αντιμετώπιση των μεγάλων προκλήσεων του Λεκανοπεδίου. Παράλληλα, παρουσίασε τις βασικές προτεραιότητες της περιφερειακής αρχής, με αιχμή τα 352 έργα και παρεμβάσεις έως το 2028, την αντιπλημμυρική προστασία, τη διαχείριση των απορριμμάτων και τις μεγάλες αστικές αναπλάσεις.

Μιλώντας στο συνέδριο «Διάλογοι για την Αθήνα: Από τον μύθο στη σύγχρονη πόλη», που διοργάνωσε η εφημερίδα «ΤΟ ΒΗΜΑ», ο Νίκος Χαρδαλιάς ανέπτυξε το όραμά του για μια σύγχρονη Μητροπολιτική Αττική, με ενιαίο στρατηγικό σχεδιασμό, ξεκάθαρη κατανομή αρμοδιοτήτων και συγκεκριμένους στόχους που θα αποτυπώνονται σε μετρήσιμα αποτελέσματα για τους πολίτες.

Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρέθηκε η ανάγκη υπέρβασης του κατακερματισμένου διοικητικού μοντέλου, το οποίο, όπως υποστήριξε, δημιουργεί καθυστερήσεις και δυσκολεύει την αποτελεσματική αντιμετώπιση προβλημάτων που ξεπερνούν τα όρια ενός δήμου.

«Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε με αποσπασματικές λογικές», υπογράμμισε ο Περιφερειάρχης, επισημαίνοντας ότι η Αττική χρειάζεται έναν συνολικό σχεδιασμό, αντίστοιχο με εκείνον που εφαρμόζεται σε μεγάλες μητροπόλεις του εξωτερικού.

Μητροπολιτικός σχεδιασμός με κεντρικό ρόλο της Περιφέρειας

Ο Νίκος Χαρδαλιάς έθεσε ευθέως το ζήτημα της ενίσχυσης του μητροπολιτικού χαρακτήρα της Περιφέρειας Αττικής, υποστηρίζοντας ότι δεν είναι δυνατόν οι μεγάλες υποδομές, οι μεταφορές, η πολιτική προστασία και η ανθεκτικότητα των πόλεων να αντιμετωπίζονται μέσα από διαφορετικούς και συχνά ασύνδετους σχεδιασμούς.

«Η Περιφέρεια πρέπει να έχει τον μητροπολιτικό σχεδιασμό όλων όσων συμβαίνουν στο Λεκανοπέδιο, ειδικά στα ζητήματα των μεταφορών και του κυκλοφοριακού, της αντιπλημμυρικής θωράκισης και ανθεκτικότητας των πόλεων, τόσο σε όλη την Αττική όσο και στην Αθήνα», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι ο σχεδιασμός αυτός προϋποθέτει στενή συνεργασία με την κεντρική κυβέρνηση, τα συναρμόδια υπουργεία, την επιστημονική κοινότητα και τους 66 δήμους της Αττικής.

Η βασική κατεύθυνση που περιέγραψε είναι η δημιουργία ενός μοντέλου στο οποίο οι αρμοδιότητες θα είναι σαφώς καθορισμένες, οι αποφάσεις θα λαμβάνονται συντονισμένα και η ευθύνη για την υλοποίησή τους θα είναι συγκεκριμένη.

«Χρειάζεται να ακολουθήσουμε καλά παραδείγματα όπως σε μεγάλες μητροπόλεις όλου του κόσμου, εκεί που μητροπολιτικά ένας σχεδιάζει, ένας συντονίζει, με μετρήσιμα αποτελέσματα για τους πολίτες», τόνισε.

Η παρέμβασή του αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για την ουσιαστική αποκέντρωση αρμοδιοτήτων και τη δυνατότητα της Περιφέρειας να διαδραματίσει ενισχυμένο επιτελικό ρόλο σε ζητήματα που επηρεάζουν το σύνολο του μητροπολιτικού συγκροτήματος.

Η οικονομική και πληθυσμιακή βαρύτητα της Αττικής

Ο Περιφερειάρχης στάθηκε ιδιαίτερα στη στρατηγική σημασία της Αττικής για την εθνική οικονομία, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για την περιοχή στην οποία παράγεται, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, το 48% του εθνικού ΑΕΠ, συγκεντρώνεται σχεδόν ο μισός πληθυσμός της χώρας και φιλοξενούνται περίπου 9 εκατομμύρια επισκέπτες ετησίως.

Όπως εξήγησε, τα συγκεκριμένα μεγέθη καθιστούν επιτακτική την ανάγκη για έναν σύγχρονο τρόπο διοίκησης, ικανό να ανταποκριθεί στις αυξανόμενες απαιτήσεις μιας μεγάλης ευρωπαϊκής μητρόπολης.

Η κυκλοφοριακή συμφόρηση, οι πιέσεις στις δημόσιες υποδομές, η κλιματική κρίση, η διαχείριση των απορριμμάτων και η ανάγκη προστασίας του αστικού περιβάλλοντος αποτελούν, σύμφωνα με τον ίδιο, αλληλένδετες προκλήσεις που απαιτούν κοινό σχεδιασμό.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη σύνδεση της οικονομικής ανάπτυξης με την ποιότητα ζωής, υπογραμμίζοντας ότι η πρόοδος στην απασχόληση, στα εισοδήματα, στον ψηφιακό μετασχηματισμό και στις υποδομές πρέπει να έχει ουσιαστικό αντίκρισμα σε κάθε γειτονιά της Αττικής.

«Το ερώτημα για εμάς είναι πώς θα τιμήσουμε όσα κληρονομήσαμε, δίνοντας ταυτόχρονα λύσεις σε όσα αντιμετωπίζουμε σήμερα», σημείωσε.

Στο επίκεντρο 352 έργα και παρεμβάσεις έως το 2028

Σημαντικό μέρος της τοποθέτησης του Νίκου Χαρδαλιά αφορούσε το αναπτυξιακό πρόγραμμα της Περιφέρειας Αττικής, το οποίο περιλαμβάνει συνολικά 352 έργα και παρεμβάσεις, με χρονικό ορίζοντα το 2028.

Πρόκειται για έναν ευρύ σχεδιασμό που εκτείνεται από τις βασικές υποδομές και την αντιπλημμυρική προστασία έως τις αστικές αναπλάσεις, το περιβάλλον, την κοινωνική πολιτική και την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας.

Ο Περιφερειάρχης προσδιόρισε και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης, εξηγώντας ότι έως τον Δεκέμβριο του 2028 το σύνολο των παρεμβάσεων θα πρέπει είτε να έχει ολοκληρωθεί είτε να βρίσκεται σε εξέλιξη ή στην τελική κατασκευαστική φάση.

Στόχος της περιφερειακής αρχής είναι, όπως ανέφερε, οι διαθέσιμοι πόροι να μετατρέπονται σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις, με άμεσα και μακροπρόθεσμα οφέλη για τις τοπικές κοινωνίες.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο κ. Χαρδαλιάς υποστήριξε ότι έχει ήδη υλοποιηθεί το 68% των έργων για τα οποία έχει δεσμευτεί η διοίκησή του, επισημαίνοντας τη σημασία της διαρκούς παρουσίας των υπηρεσιών της Περιφέρειας στο πεδίο.

Πρώτη προτεραιότητα η αντιπλημμυρική θωράκιση

Ξεχωριστή θέση στον σχεδιασμό της Περιφέρειας καταλαμβάνει η προστασία της Αττικής από τα ακραία καιρικά φαινόμενα.

Ο Νίκος Χαρδαλιάς χαρακτήρισε την αντιπλημμυρική προστασία πρώτη και απόλυτη προτεραιότητα, συνδέοντάς την με την ανάγκη ενίσχυσης της ανθεκτικότητας των πόλεων απέναντι στις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.

Σύμφωνα με όσα παρουσίασε, βρίσκονται σε εξέλιξη 64 αντιπλημμυρικά έργα και παρεμβάσεις, τα οποία αποτελούν κρίσιμο τμήμα του συνολικού προγραμματισμού.

Η αντιμετώπιση του πλημμυρικού κινδύνου απαιτεί, όπως εξήγησε, παρεμβάσεις που δεν περιορίζονται στα διοικητικά όρια των δήμων, αλλά εντάσσονται σε έναν ενιαίο σχεδιασμό για ολόκληρες περιοχές του Λεκανοπεδίου.

Στην κατεύθυνση αυτή, η Περιφέρεια επιδιώκει να συνδυάσει την κατασκευή νέων υποδομών με την ενίσχυση της πρόληψης και τον αποτελεσματικότερο συντονισμό των αρμόδιων φορέων.

Έτοιμη η πρόταση για τη διαχείριση των απορριμμάτων

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε και η αναφορά του Περιφερειάρχη στο ζήτημα της διαχείρισης των απορριμμάτων, ένα από τα πλέον σύνθετα και διαχρονικά προβλήματα της Αττικής.

Ο Νίκος Χαρδαλιάς γνωστοποίησε ότι η Περιφέρεια βρίσκεται σε θέση να παρουσιάσει το αμέσως επόμενο διάστημα την τελική της πρόταση για τη διαχείριση των απορριμμάτων στο Λεκανοπέδιο.

Η συγκεκριμένη εξαγγελία αποκτά ξεχωριστή βαρύτητα, καθώς ο νέος σχεδιασμός καλείται να δώσει απαντήσεις σε ζητήματα που αφορούν τις υποδομές, την ανακύκλωση, την κυκλική οικονομία και τη μακροπρόθεσμη διαχείριση των παραγόμενων αποβλήτων.

Παράλληλα, παραμένει κρίσιμη η εξειδίκευση των προτάσεων, ιδιαίτερα ως προς τις υποδομές και τη χωροθέτησή τους, καθώς πρόκειται για ζητήματα που έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στο παρελθόν.

Η παρουσίαση της τελικής πρότασης αναμένεται συνεπώς να αποτελέσει σημαντικό βήμα για τη συζήτηση που θα ακολουθήσει με τους δήμους και τις τοπικές κοινωνίες.

Το «Αέναον» και οι μεγάλες αναπλάσεις που αλλάζουν την Αττική

Στις μεγάλες παρεμβάσεις που βρίσκονται στον σχεδιασμό της Περιφέρειας αναφέρθηκε εκτενώς ο Νίκος Χαρδαλιάς, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην αναμόρφωση του παραλιακού μετώπου και στην ενίσχυση των δημόσιων χώρων πρασίνου.

Εμβληματικό έργο αποτελεί το Μητροπολιτικό Πάρκο «Αέναον» στον Φαληρικό Όρμο, συνολικής έκτασης 741 στρεμμάτων.

Πρόκειται για μια μεγάλης κλίμακας ανάπλαση, η οποία φιλοδοξεί να δημιουργήσει έναν νέο πνεύμονα πρασίνου και αναψυχής, επανασυνδέοντας την Αθήνα με τη θάλασσα έπειτα από σχεδόν έξι δεκαετίες.

Στον ίδιο σχεδιασμό εντάσσεται και η αξιοποίηση του Ολυμπιακού ακινήτου του Tae Kwon Do, το οποίο προβλέπεται να μετατραπεί σε σύγχρονο συνεδριακό, πολιτιστικό και εκθεσιακό κέντρο.

Ο Περιφερειάρχης αναφέρθηκε επίσης στις αναπλάσεις που προωθούνται σε διαφορετικές περιοχές της Αττικής, καθώς και στην προστασία και αναβάθμιση σημαντικών χώρων πρασίνου, όπως το Πεδίον του Άρεως, το Πάρκο «Αντώνης Τρίτσης» και το Αττικό Άλσος.

Οι παρεμβάσεις αυτές, σύμφωνα με τον ίδιο, αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής που συνδέει την περιβαλλοντική αναβάθμιση με τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη δημιουργία περισσότερο λειτουργικών δημόσιων χώρων.

Ενίσχυση επιχειρήσεων και κοινωνικής συνοχής

Πέρα από τις υποδομές, ο Νίκος Χαρδαλιάς ανέδειξε τη σημασία της στήριξης της τοπικής οικονομίας και της κοινωνικής συνοχής.

Όπως υπογράμμισε, η Περιφέρεια Αττικής δίνει ιδιαίτερο βάρος στην ενδυνάμωση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, στη χρηματοδότηση επενδυτικών πρωτοβουλιών και στην αναβάθμιση των υπηρεσιών που παρέχονται στους πολίτες.

Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στη χρηματοδότηση ύψους 5,4 εκατ. ευρώ για την ψηφιακή αναβάθμιση των Επιμελητηρίων, καθώς και στην ενίσχυση 1.044 επενδυτικών σχεδίων μέσω του προγράμματος «Attiki On», συνολικού ύψους 95,5 εκατ. ευρώ.

Παράλληλα, στάθηκε στην ανάγκη ενίσχυσης των κοινωνικών δομών, ώστε η αναπτυξιακή πορεία της Αττικής να συνοδεύεται από ουσιαστική υποστήριξη των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.

Το ζητούμενο, όπως εξήγησε, είναι η Αθήνα του μέλλοντος να σχεδιαστεί πρωτίστως με επίκεντρο τους ανθρώπους που ζουν και εργάζονται σε αυτήν.

«Για το παιδί που θέλει χώρο να παίξει, για τον εργαζόμενο που μετακινείται καθημερινά, για τον ηλικιωμένο που χρειάζεται μια προσβάσιμη πλατεία, για τον επαγγελματία που προσπαθεί να κρατήσει ανοιχτή την επιχείρησή του», ανέφερε χαρακτηριστικά.

«Μια Αττική ζωντανή, εξωστρεφής και ελκυστική»

Ολοκληρώνοντας την παρέμβασή του, ο Περιφερειάρχης επανέφερε το ζήτημα της συνεργασίας μεταξύ των διαφορετικών επιπέδων διοίκησης, υπογραμμίζοντας ότι η αντιμετώπιση των μεγάλων προβλημάτων προϋποθέτει κοινές προτεραιότητες, συνεννόηση και αποτελεσματικό συντονισμό.

«Θέλουμε μια Αθήνα και μια Αττική ζωντανή, εξωστρεφή, ελκυστική. Μια Μητροπολιτική Αττική που προσφέρει ευκαιρίες, αλλά πάνω απ’ όλα μια καλύτερη καθημερινότητα στους κατοίκους της», σημείωσε.

Ξεκαθάρισε παράλληλα ότι η επιτυχία των σχεδιασμών θα κριθεί από την αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων και από τον βαθμό στον οποίο οι πολίτες θα διαπιστώσουν ουσιαστικές αλλαγές στις συνθήκες ζωής τους.

«Ο διάλογος για την Αθήνα έχει αξία όταν μας βοηθά να δούμε καθαρά τις δυσκολίες της και να συμφωνήσουμε σε πράξεις», υπογράμμισε.

Το μήνυμα που επιχείρησε να εκπέμψει ο Νίκος Χαρδαλιάς ήταν ότι η Αττική βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη περίοδο, κατά την οποία οι μεγάλες αναπτυξιακές δυνατότητες πρέπει να συνδυαστούν με ισχυρότερες υποδομές, αποτελεσματικότερη διοίκηση και συγκεκριμένες λύσεις στα προβλήματα των πολιτών.

Η διεκδίκηση ενισχυμένου μητροπολιτικού ρόλου για την Περιφέρεια αναδεικνύεται έτσι σε βασικό άξονα της στρατηγικής του, με στόχο τη διαμόρφωση ενός ενιαίου και περισσότερο αποτελεσματικού μοντέλου διακυβέρνησης.

Συνέδριο υψηλού επιπέδου για το μέλλον της πρωτεύουσας

Το διήμερο συνέδριο «Διάλογοι για την Αθήνα: Από τον μύθο στη σύγχρονη πόλη» πραγματοποιήθηκε στις 6 και 7 Οκτωβρίου 2026, στην Αίθουσα Τελετών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Η διοργάνωση πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία της εφημερίδας «ΤΟ ΒΗΜΑ», υπό την αιγίδα του ΕΚΠΑ και του Δήμου Αθηναίων, με την υποστήριξη της Περιφέρειας Αττικής και σε συνεργασία με το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών.

Στο συνέδριο συμμετείχαν κορυφαίες προσωπικότητες της πολιτικής, της Αυτοδιοίκησης, της οικονομίας, του πολιτισμού και της επιστημονικής κοινότητας.

Μεταξύ των ομιλητών ήταν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ο Πρόεδρος της Βουλής Νικήτας Κακλαμάνης, ο Κυριάκος Πιερρακάκης, ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης, ο Δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας και μέλη της κυβέρνησης.

Στις εργασίες συμμετείχαν επίσης η τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου, οι πρώην Πρωθυπουργοί Αντώνης Σαμαράς και Αλέξης Τσίπρας, ο Ευάγγελος Βενιζέλος, η Μαρία Δαμανάκη και ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας.

Οι συζητήσεις αναπτύχθηκαν γύρω από τρεις βασικούς άξονες, το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον της Αθήνας, αναδεικνύοντας τις προκλήσεις της σύγχρονης μητροπολιτικής ανάπτυξης.

Ανάμεσα στα ζητήματα που απασχόλησαν τους συμμετέχοντες ήταν η στεγαστική κρίση, η βιώσιμη κινητικότητα, η κλιματική ανθεκτικότητα, η οικονομική ανάπτυξη, η πολιτιστική ταυτότητα και η αναβάθμιση του δημόσιου χώρου.