Της Μαριάνθης Κουνιά

Η Ελένη Τσαλιγοπούλου, της οποίας η φωνή κουβαλά το ίχνος του λαϊκού τραγουδιού, της γιορτής, της απώλειας και της συλλογικής εμπειρίας, συμμετέχοντας στο νέο μουσικό φεστιβάλ της Περιφέρειας Αττικής «Attica Roots Festival» θα τραγουδήσει στα Λιπάσματα Δραπετσώνας την Τρίτη 7 Ιουλίου παρουσιάζοντας μια συναυλία με δωρεάν είσοδο για το κοινό. Εκεί, σε έναν χώρο που διατηρεί τη μνήμη της εργατικής Αθήνας και της προσφυγικής ιστορίας του Πειραιά, οι ρίζες αποκτούν κοινωνικό και ανθρώπινο βάθος, μεταδίδοντας όσο το δυνατόν καλύτερα το μήνυμα του φεστιβάλ που έχει ως επίκεντρο την σύνδεση με τις ρίζες μας. Η Ελένη Τσαλιγοπούλου λίγο πριν τη συναυλία της μιλάει στην Κυρ Απογευματινή για τις δικές της καταβολές, το ρεπερτόριο της, τη σχέση της με τον γιό της, τα νέα τη σχέδια, αλλά και για το.. πτυχίο που διεκδικεί για τις επιδόσεις της στην κηπουρική και τη μαγειρική.

Τι περιλαμβάνει η συναυλία;

Το απαύγασμα μιας ζωής. Δηλαδή τα τελευταία 2-3 χρόνια έχω βρει ένα τρόπο να μεταφράζω όλες μου τις αγάπες με έναν ήχο που κατα καιρούς αλλάζει. Τα τελευταία δέκα χρόνια, που είναι τα χρόνια της ωριμότητας μου, ο ήχος είναι κάτι που αλλάζει αλλά εκφράζει και όλα τα πράγματα που είμαι κοντά ως συναίσθημα στον κόσμο. Θα τραγουδήσουμε όλα τα ταργούδια που έχει αγαπήσει ο κόσμος, και όσα προτείνω από επηρροές της παράδοσης, του λαϊκού μας τραγουδιού. Φέτος έχουμε και τρομπέτα που παίζει ο Περικλής Αλιώπης ο οποίος ανήκει στην πολύ νεώτερη γενιά, αλλά καταθέτει και έναν τρόπο που μας εμπνέει.

Η νέα πολιτιστική πρωτοβουλία της Περιφέρειας Αττικής επενδύει στη ζωντανή σχέση με τις ρίζες της μουσικής. Για εσάς τι σημασία έχουν οι ρίζες;

Μεγάλη σημασία. Είναι μια ανάγκη. Οι ρίζες είναι έμπνευση και τεράστια επιρροή. Είναι αυτό που προσπαθώ -παίζει μεγάλο ρόλο το ότι είμαι από τη Νάουσα και η παράδοση είχε καθοριστική σημασία σε εμένα- να μεταφέρω κάποια από τα παραδοσιακά τραγούδια που λέω, στον κόσμο με μια αισθητική. Είμαι σίγουρη ότι αυτό το πράγμα θα το πάρει κάποιος άλλος και θα το πάει κάπου αλλού. Μια σκυταλοδρομία που συνεχίζει.

Οι μουσικές σας ρίζες ποιες είναι;

Προέρχονται από την παράδοση. Ο πατέρας μου ήταν ψάλτης και υπέροχος ερασιτέχνης τραγουδιστής των δημοτικών τραγουδιών. Μαζί με τον πατέρα μου και το πάθος του για τα τραγούδια, υπήρχε μια οκογένεια,πρόσφυγες, που μετέφερε την παράδοση, σε μένα και σε όλα τα παιδιά στην επάνω γειτονιά της Νάουσας. Είναι η αγάπη και η συγκίνηση που είχαν αυτοί οι άνθρωποι που ήρθαν από τη μικρά Ασία.

Η μουσική ήταν κάτι σαν ψυχοθεραπεία για τους γονείς σας και για εσάς;

Εντελώς. Η δική τους ανάγκη, η προίκα τους λειτούργησε έτσι. Και όσο περνούσαν τα χρόνια και μεγάλωνα, περνώντας από εφηβεία και μετά στην ενηλικίωση περνούσα σε άλλα βάθη της μουσικής. Εκεί ήξερα πια ότι θέλω να ασχοληθώ με τη μουσική. Η μουσική λειτούργησε και για εμένα εντελώς ψυχοθεραπευτικά. Και έτσι συνεχίζει να λειτουργεί και τώρα σε αυτήν την άστατη και δύσκολη ζωή που ζούμε.

Κάποια στιγμή εδραιωθήκατε. Αυτό ήταν μόνο χαρά και περηφάνεια ή και μια μεγάλη ευθύνη;

Όλα μαζί. Είναι τόσο μεγάλη η χαρά στο να μοιράζεσαι και να είσαι μέλος μιας εποχής που καταγράφει τα δικά της πάθη. Εμείς τη δεκαετία του ‘90 και 2000, η γενιά του έντεχνου, ήταν μια γενιά εντελώς θεοπάλαβη. Και αρκετά underground. Όμως κατάφερε να καταγράψει και να μιλήσει στην εποχή με απόλυτη επιτυχία. Δεν ήτα πολύ εύκολο, γιατί προερχόμασταν από μια Ελλάδα, που λίγο πριν είχε τελειώσει η χούντα. Αλλά εξελίχθηκε η μουσική με πολύ σπουδαία ονόματα. Ο Θεοδωράκης μελοποίησε ποιητές και όλος ο λαϊκός κόσμος τραγούδησε τα λόγια του Άξιον Εστί. Και ο Χατζιδάκις επεμβαίνει και είναι πολύ νεωτεριστής, είναι τόσο μπροστά και με την προσωπικότητα του αλλά και με τη μουσική του. Και βέβαια ο Σαββόπουλος, ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της τραγουδοποιίας. Και πόσοι άλλοι που έκαναν μια σπουδαία μίξη με αυτό που μας άφησε το λαϊκό τραγούδι, το σμυρναίικο, το ρεμπέτικο και το λαικό τραγούδι. Εκείνη την εποχή καταφέραμε πολλά αλλά δεν ήταν όλα ωραία, υπήρχαν και δυσάρεστα.

Έχετε περάσει λαχτάρες και σκοτάδια;

Εννοείται. Χάσαμε την εμπιστοσύνη στον συνάνθρωπο. Ο τρόπος που ζούσουμε μας έκανε ξαφνικά απολιτικαλ. Τα είδαμε όλα και απηυδήσαμε. Χάσαμε ένα κομμάτι της αθωότητας. Μετά ήρθε και η εποχή του internet και έκανε όλα αυτά να φαίνονται υποδεέστερα. Κάθε εποχή έχει τα καλά και τα κακά της.

Έχετε αντιμετωπίσει μεγάλα διλήμματα;

Ναι βέβαια. Εμένα ποτέ δεν μου άρεσαν τα μεγάλα μαγαζιά, που έπρεπε το ρεπερτόριο να αφορά το 100% του κόσμου. Ήμουν λίγο αρνητική. Θεωρούσα ότι εμείς είμαστε αυτοί που πρέπει να δείξουμε στον κόσμο τι ακολουθούμε και ποια είναι η προσωπικότητα μας. Δεν μπορούμε όλοι να τραγουδάμε τα ίδια. Τώρα που το βλέπω μετά από τόσα χρόνια, νιώθω περήφανη για τις επιλογές μου, λέω άξιζε τον κόπο. Νιώθω ότι αφήνω πίσω μου μια παρακαταθήκη.

Ο γιός σας είναι μια μεγάλη επιτυχία της ζωής σας παράλληλα με την καριέρα σας;

Βέβαια. Αυτό είναι ένα άλλο κομμάτι, το πιο σημαντικό για μια γυναίκα -μητέρα. Μου δίνει κάτι άλλο. Νιώθω ότι εξελίσσομαι πιο ουσιαστικά ως άνθρωπος μέσα από αυτή τη σχέση. Από μια τέτοια σχέση καταλαβαίνεις χωρίς εγωισμό ποιο είναι το σωστό και ποιο το λάθος. Για να έχουμε το χρόνο να το βλέπουμε σιγά -σιγά. Μέσα από την εξέλιξη του παιδιού σου βλέπεις και την δική σου εξέλιξη και τη σχέση σου μαζί του.

Σας θαυμάζει; Σας λέει ότι είστε πολύ σπουδαία τραγουδίστρια;

Όχι, όχι. (γέλια). Δεν υπάρχουν αυτά. Ίσως επειδή είμαι η μαμά του. Έχουμε άλλη σχέση. Συζητάμε τι θα φάμε, τα δικά του όνειρα, τις δικές τους απογοητεύσεις.

Πως είναι η ζωή σας στο σήμερα, έχοντας πίσω σας μια μεγάλη καριέρα;

Δεν σταματάω ποτέ να είμαι ανήσυχη. Πριν από ένα μήνα κάναμε ένα νέο άλμπουμ με εφτά νέα τραγούδια με τον Κώστα Λειβαδά, που είναι ένας από τους πιο στενούς συνεργάτες μου. Ως καλλιτέχνης με ενδιαφέρει να ψάχνομαι γιατί με ευχαριστεί η διαδικασία του φρέσκου, του καινούριου. Αυτό που δεν σταματάει ποτέ είναι η ανάγκη για συνεργασίες, μουσικούς, μουσική, και να μπω όσο πιο βαθιά γίνεται. Γιατί τώρα έχω την πολυτέλεια του χρόνου να μπορώ να κοιτάω λίγο πιο ουσιαστικά τι θέλω.

Ποιο είναι το γιατρικό σας;

Έχουν ηρεμήσει όλα. Τα τηλέφωνα, οι φίλοι που έχουν γίνει ακριβώς αυτοί που πρέπει. Επίσης το καλό φαγητό γιατί μου αρέσει να μαγειρεύω και να καλώ τους φίλους και την οικογένεια μου να τρώμε μαζί.

Είστε καλή μαγείρισσα;

Είμαι πολύ καλή μαγείρισσα! Φτιάχνω τα πάντα. Μου αρέσει να χαρίζω στους άλλους ωραίες γεύσεις. Και μου αρέσει να είμαι στο σπίτι μου, να φροντίζω τα λουλούδια μου. Γίνομαι κηπουρός σιγά -σιγά και με πτυχίο (γέλια).

Καλλιεργείτε και λαχανικά;

Μακάρι να μπορούσα, αλλά δεν γίνεται γιατί βρίσκομαι σε περιοχή που έχει πεύκα. Γενικά όμως το ψάχνω πολύ. Φέτος το Καλοκαίρι θα δυσκολευτώ λίγο με τον κήπο γιατί έχω πολλές συναυλίες. Όμως κάθε Καλοκαίρι περιμένω να βγω στον κόσμο, όσα χρόνια κι αν περάσουν, δεν αλλάζει αυτή η λαχτάρα μου. Θέλω να μπω στο αυτοκίνητο και να πάω να παίξω με το κοινό. Αυτή η αίσθηση του παιχνιδιού είναι το παν για όλους τους μουσικούς.

Πιστεύετε στον Θεό;

Όσο περνάνε τα χρόνια δεν νομίζω. Όταν ξεκίνησα πιτσιρίκι ήμουν πολύ επηρεασμένη και από την γιαγιά μου που ήταν πολύ της εκκλησίας. Τώρα νομίζω έχω φτάσει σε μια άλλη σχέση με την πίστη. Δεν είναι το ίδιο. Δεν θεωρώ ότι έχω σχέση με την εκκλησία. Η πίστη είναι κάτι τελείως διαφορετικό. Πιστεύω περισσότερο στον άνθρωπο και στο συναίσθημα του.