Η λειτουργία λατομείων, μεταλλείων και μονάδων εξόρυξης, σε σχέση με την ανάπτυξη των τοπικών κοινωνιών, την αποδοχή τους από τους κατοίκους τους και την τήρηση των περιβαλλοντικών κανόνων, απασχόλησαν το πρώτο θέμα συζήτησης μεταξύ εκπροσώπων των αρμοδίων Υπουργείων και της Αυτοδιοίκησης, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων της δεύτερης ημέρας της Attica green Expo.

Συγκεκριμένα, στο θέμα με τίτλο: «Λατομεία και τοπικές κοινωνίες. Από την εξόρυξη στη βιώσιμη ανάπτυξη», αρχικά τοποθετήθηκε η γγ Ενέργειας και ορυκτών υλών του ΥΠΕΝ, Παληαρούτα Δέσποινα, τονίζοντας ότι η βιώσιμη αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου αποτελεί βασική προτεραιότητα της κυβέρνησης.

Αφού επεσήμανε τις δυσκολίες στην κοινωνική αποδοχή και την καχυποψία με την οποία αντιμετωπίζονται οι επενδύσεις, είπε πως αποτελεί στοίχημα για το υπουργείο η εξόρυξη, με την τήρηση των αυστηρών κανόνων που έχουν θεσπιστεί για την προστασία του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας.

Αν οι κοινωνίες δεν είναι αρωγός, έργα δεν μπορούν να γίνουν, σημείωσε, προσθέτοντας ότι η δημιουργία θέσεων εργασίας, η μείωση των τελών και τα υποστηρικτικά έργα ενίσχυσης των υποδομών, αποτελούν κίνητρα για τους κατοίκους των περιοχών όπου βρίσκονται τέτοιες μονάδες.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι χρειάζεται ένα ελκυστικό θεσμικό και νομοθετικό πλαίσιο, ώστε να μην έρχονται αντιμέτωπες με άλλες δραστηριότητες και επενδύσεις, όπως ο τουρισμός, ή ο πολιτισμός, αλλά να λειτουργούν συνδυαστικά.

Ακόμη, υποστήριξε ότι η ενεργειακή μετάβαση, χρειάζεται τα λατομεία και την εξόρυξη υλικών, ενώ δήλωσε πως σε εξέλιξη βρίσκεται η κατάρτιση τηςΕθνικής Στρατηγικής για τα ορυκτά και ο μεταλλευτικός κώδικας.

Η απάντηση των εκπροσώπων της Αυτοδιοίκησης ήταν άμεση, με το δήμαρχο Μαρωνείας- Σαπών, Απόστολο Ιωάννου να μιλά για ένα ευαίσθητο θέμα, θέτοντας ως παράδειγμα την εξόρυξη χρυσού σε μονάδα εντός των ορίων του δήμου του.

Όπως είπε, αν μπούμε στη διαδικασία επιλογής, μεταξύ τουρισμού, πολιτισμού και πρωτογενούς παραγωγής, τότε η εξόρυξη δεν είναι η πιο συμφέρουσα για την βιώσιμη ανάπτυξη της περιοχής.

Από την πλευρά του ο δήμαρχος Θάσου, Λευτέρης Κυριακίδης, σημείωσε πως στο νησί η συνύπαρξη δέκα εξορυκτικών μονάδων με την τουριστική ανάπτυξη είναι αρμονική.

Πάντως επεσήμανε ότι οι δήμοι πρέπει να αποκτήσουν και έναν ελεγκτικό μηχανισμό για την εποπτεία λατομείων και ορυχείων.

Ανάλογη ήταν και η τοποθέτηση του δημάρχου Σερβίων, Χρήστου Ελευθερίου, που μίλησε για μοναδικά στον κόσμο μεταλλεύματα στο υπέδαφος της περιοχής, καθώς και υψηλής ποιότητας μάρμαρα σε ένα λατομείο 1.500 στρεμμάτων που μέχρι πρότινος λειτουργούσε ως και παράνομα.

Για το λόγο αυτό, ζήτησε την αναθεώρηση των νόμων , ώστε να είναι εφαρμόσιμοι και λειτουργικοί, καθώς και η αξιοποίηση του πλούτου να αποφέρει έσοδα στις τοπικές κοινωνίες.

Χαρακτηριστικά τόνισε ότι σήμερα ο νόμος δεν επιτρέπει ούτε την ανακύκλωση υλικών για εργασίες οδόστρωσης, λόγω και παρεμβάσεων από ιδιώτες.

Από την πλευρά του ο δήμαρχος Βοΐου, Χρήστος Ζευκλής είπε ότι πολλά λατομεία, λόγω του νόμου λειτουργούν παράνομα, ή έχουν κλείσει, με αποτέλεσμα να επηρεάζεται και η λειτουργία του αντλιοστασίου για την παραγωγή ρεύματος που θα κάλυπτε τις ενεργειακές ανάγκες της περιοχής, μέσω Ενεργειακής Κοινότητας.

Αντί αυτού, όπως σημείωσε, το 50% της δημόσιας γής καταλαμβάνεται από ανεμογεννήτριες και φωτοβολταϊκά.

Σημαντικά ήταν όσα είπε και ο δήμαρχος Αριστοτέλη, Στέλιος Βαλιάνος, κάνοντας μια αναδρομή στον «πόλεμο» που είχε ξεσπάσει για τις «Σκουριές» επί πολλά χρόνια χωρίζοντας την τοπική κοινωνία στα δύο.

Οι πάνω από 500 δικογραφίες για αδικήματα, μέχρι και σε βαθμό κακουργήματος και η εμπλοκή πολιτικών δυνάμεων που μετέτρεψαν ένα καθαρά περιβαλλοντικό θέμα σε πολιτικό, αποτυπώνουν το μέγεθος και την ένταση των συγκρούσεων που έχουν αφήσει στον τόπο βαθιές πληγές.

Πάντως είπε ότι σήμερα, μετά από προσπάθειες η τάξη και η κοινωνική συνοχή έχουν αποκατασταθεί, ενώ τόνισε ότι με την τήρηση των προϋποθέσεων προστασίας του περιβάλλοντος, θέσεων εργασίας για τους ντόπιους και αντισταθμιστικών οφελών, ο δήμος εκτιμάται ότι το 2025 απεκόμισε σχεδόν 12 εκατομμύρια ευρώ από τα μεταλλευτικά τέλη, μίας επένδυση άνω των 3 δισ ευρώ.

Τέλος, ο δήμαρχος Τανάγρας, Βασίλης Περγάλας σημείωσε πως κάθε τόπος θα πρέπει να αποφασίζει, όχι με στείρα άρνηση, αλλά με βάση τις απόψεις των τεχνοκρατών.