Στη Δυτική Μακεδονία το πιο γνωστό από τα χριστουγεννιάτικα έθιμα είναι οι φωτιές. Πρόκειται για έθιμα που έχουν τις ρίζες τους στην αρχαιότητα και στα Ρωμαϊκά σατουρνάλια, ενώ στους χριστιανικούς χρόνους συνδέθηκαν με το θρησκευτικό γεγονός της γέννησης του Χριστού. Πρέσπες, Κοζάνη, Καστοριά, Σιάτιστα, Φλώρινα, Άργος Ορεστικό γιορτάζουν γύρω από τις φωτιές που ανάβουν τα μεσάνυχτα και σιγοκαίνε ως τις πρώτες πρωινές ώρες.

Στη Φλώρινα η πιο εντυπωσιακή φωτιά βρίσκεται στην πλατεία Ηρώων, δίπλα από τον Σακουλέβα, το ποτάμι που διασχίζει την πόλη. Το έθιμο αυτό έχει παγανιστικές ρίζες, και ορισμένοι ερευνητές το κατατάσσουν στις προχριστιανικές γιορτές, συνδέοντάς το με τη γονιμότητα και την καρποφορία. Στα χριστιανικά χρόνια, τα έθιμα αυτά ταυτίστηκαν με τις φωτιές που άναψαν οι βοσκοί στη φάτνη του Χριστού. Στο πέρασμα του χρόνου, οι φωτιές διατηρούν στοιχεία μυσταγωγικού χαρακτήρα ενώ οι μπάντες με τα χάλκινα δημιουργούν μια γιορτινή ατμόσφαιρα.

Στη Σιάτιστα, οι κάτοικοι διασώζουν τις παραδόσεις και τα έθιμα. Στις 23 Δεκεμβρίου ανάβουν πενήντα «κλαδαριές» σε όλες τις γειτονιές και τις πλατείες της πόλης. Το άναμμα της πρώτης κλαδαριάς γίνεται από τον δήμαρχο της πόλης ενώ οι τοπικές μπάντες παίζουν τα «κόλιαντα». Οι φιγούρες των ντόπιων που κρατούν στα χέρια τους «τα κυπροκούδουνα, τα τζιουκάγια και τις γκαβανούζες» εντυπωσιάζουν, καθώς κτυπούν ρυθμικά μοιράζοντας ευχές στους φίλους και τους επισκέπτες. Μόλις σβήσουν οι κλαδαριές, τα παιδιά τρέχουν από σπίτι σε σπίτι λέγοντας τα «κόλιαντα».

Για μια ακόμα φορά στις Πρέσπες διοργανώνεται από τις τοπικές κοινότητες με την υποστήριξη του Δήμου το έθιμο της Χριστουγεννιάτικης φωτιάς την εποχή του δωδεκαημέρου. Κάτοικοι και επισκέπτες συμμετέχουν ενεργά στις εκδηλώσεις αυτές διατηρώντας ζωντανές τις παραδόσεις του λαού μας ακόμα και στα μικρότερα χωριά με τους λιγοστούς κατοίκους. Γύρω από την φωτιά με τραγούδι, χορό, κρασί και τοπικές λιχουδιές ξαναζούν τα πατροπαράδοτα έθιμα και διασκεδάζουν δείχνοντας την πρεσπιώτικη φιλοξενία.