Η ετοιμότητα, ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και η ενίσχυση της ευρωπαϊκής συνεργασίας για την αντιμετώπιση σύνθετων κρίσεων, αποτέλεσαν τα βασικότερα θέματα που τέθηκαν κατά τη διάρκεια των εργασιών του 9ου Ευρωπαϊκού Φόρουμ Πολιτικής Προστασίας που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες, με κεντρικό θέμα «Προετοιμαζόμαστε σήμερα, είμαστε έτοιμοι για το αύριο».

Στο πλαίσιο των εργασιών, στις οποίες μετείχαν 1.900 εκπρόσωποι φορέων και θεσμών από όλη την Ευρώπη, τα μέλη του Ελληνικού Δικτύου Ανθεκτικών Πόλεων, παρουσίασαν τις δράσεις και πρωτοβουλίες τους για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των τοπικών κοινωνιών, έναντι των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης.

Βασικός στόχος του φόρουμ ήταν η ανταλλαγή γνώσεων και εμπειριών, η ανάπτυξη συνεργασιών και η διαμόρφωση κοινών προτεραιοτήτων για το μέλλον της ευρωπαϊκής Πολιτικής Προστασίας, αλλά και θέματα χρηματοδότησης για νέες τεχνολογικές λύσεις και καινοτόμες προσεγγίσεις.

Από τις παρεμβάσεις και τις θεματικές του Φόρουμ αναδείχθηκαν έξι βασικές κατευθύνσεις:

  1. Η ετοιμότητα ξεκινά από την πρόληψη.
  2. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση χρειάζεται ουσιαστικό ρόλο.
  3. Η ανθεκτικότητα είναι υπόθεση ολόκληρης της κοινωνίας.
  4. Η έγκαιρη ενημέρωση και προειδοποίηση σώζουν ζωές.
  5. Η προετοιμασία πρέπει να είναι συμπεριληπτική και
  6. Οι απαιτούμενες επενδύσεις, σε καινοτομία και διατομεακές συνεργασίες.

Επίσης, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στον καθοριστικό ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην οικοδόμηση ανθεκτικών κοινωνιών. Αναδείχθηκε η ανάγκη ουσιαστικής συμμετοχής των τοπικών και περιφερειακών αρχών στη διαμόρφωση και εφαρμογή των πολιτικών πρόληψης και ετοιμότητας, καθώς και η σημασία της ενίσχυσης των δυνατοτήτων τους σε επίπεδο σχεδιασμού, συντονισμού και επιχειρησιακής δράσης.

Παράλληλα, επισημάνθηκε ότι η αποτελεσματική Πολιτική Προστασία προϋποθέτει την ενεργοποίηση των τοπικών κοινωνιών, την οργανωμένη εθελοντική προσφορά και τη στενή συνεργασία δημόσιων αρχών, επιστημονικών φορέων και κοινωνίας των πολιτών.

Η εμπειρία και οι ανάγκες των τοπικών κοινωνιών πρέπει να λαμβάνονται ουσιαστικά υπόψη στις εθνικές και ευρωπαϊκές αποφάσεις.

Σημαντική θέση στο πρόγραμμα, αλλά και σε αρκετές παρεμβάσεις, είχε η συνεργασία μεταξύ πολιτικών και στρατιωτικών φορέων (civil-military cooperation), με έμφαση στον συντονισμό των διαθέσιμων επιχειρησιακών δυνατοτήτων, την κοινή προετοιμασία και την υποστήριξη των μηχανισμών Πολιτικής Προστασίας σε σύνθετες καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.

Σύμφωνα με τις σχετικές ευρωπαϊκές κατευθύνσεις, η στρατιωτική συνδρομή μπορεί να περιλαμβάνει στρατηγικές αεροπορικές και θαλάσσιες μεταφορές, ιατρική υποστήριξη, διακομιδές και εξειδικευμένες μηχανικές δυνατότητες. Η αξιοποίησή της προσαρμόζεται στις ανάγκες και τις συνθήκες κάθε κρίσης, με διατήρηση της σαφούς διάκρισης μεταξύ πολιτικών και στρατιωτικών αρμοδιοτήτων.

Παράλληλα, όσον αφορά στις νέες πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ανακοινώθηκε η δημιουργία της PreparEU Advisory Group, μιας συμβουλευτικής ομάδας ειδικών στη διαχείριση κρίσεων και την αντιμετώπιση καταστροφών.

Στόχος της είναι να διατυπώσει προτάσεις για την ενίσχυση των ευρωπαϊκών επιχειρησιακών δυνατοτήτων και του συντονισμού, συμπεριλαμβανομένης της συνεργασίας μεταξύ πολιτικών και στρατιωτικών φορέων.

Να σημειωθεί ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε νέες κατευθυντήριες γραμμές για την ενίσχυση της ετοιμότητας του πληθυσμού απέναντι σε αυξανόμενους κινδύνους και σύνθετες κρίσεις που εστιάζουν στην.

  • 72ωρη αυτάρκεια: παροχή βοήθειας στους ανθρώπους για την κάλυψη των βασικών αναγκών τους κατά τη διάρκεια των τριών πρώτων ημερών μιας κατάστασης έκτακτης ανάγκης, ενώ κινητοποιείται δημόσια βοήθεια, μεταξύ άλλων μέσω βασικών προμηθειών έκτακτης ανάγκης και σακουλών αρπαγής έκτακτης ανάγκης.
  • Εκπαίδευση ετοιμότητας: ενσωμάτωση της ετοιμότητας στα προγράμματα προσχολικής και πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και παροχή κατάρτισης στους εκπαιδευτικούς, βοηθώντας τα παιδιά να αναπτύξουν δεξιότητες ετοιμότητας από νεαρή ηλικία μέσω προσβάσιμων, κατάλληλων για την ηλικία δραστηριοτήτων, χωρίς να δημιουργείται φόβος ή άγχος.
  • Ετοιμότητα χωρίς αποκλεισμούς για την αναπηρία: καθιστώντας τα μέτρα ετοιμότητας πιο συμπεριληπτικά και προσβάσιμα, λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία και ενθαρρύνοντας τη συμμετοχή τους στον σχεδιασμό ετοιμότητας, ώστε κανείς να μην μείνει στο περιθώριο και
  • Κοινοποίηση κινδύνων και απειλών: παροχή βοήθειας στις αρχές ώστε να κοινοποιούν αποτελεσματικότερα τους κινδύνους και τις απειλές, διασφαλίζοντας ότι οι πολίτες λαμβάνουν έγκαιρες, προσβάσιμες και αξιόπιστες πληροφορίες πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.

Τέλος, σύμφωνα με το ΕλΔΑΠ, η συμμετοχή του στο Ευρωπαϊκό Φόρουμ Πολιτικής Προστασίας ενισχύει τη διασύνδεση της ελληνικής Τοπικής Αυτοδιοίκησης με τις ευρωπαϊκές πολιτικές, τις νέες πρωτοβουλίες και τις εξελίξεις στον τομέα της ανθεκτικότητας.

Παράλληλα, δημιουργεί δυνατότητες ανταλλαγής τεχνογνωσίας, ανάπτυξης νέων συνεργασιών και αξιοποίησης ευρωπαϊκών προγραμμάτων και χρηματοδοτικών εργαλείων.

Μέσα από τη σταθερή παρουσία του στις ευρωπαϊκές διεργασίες, το Ελ.Δ.Α.Π. επιδιώκει να αναδεικνύει τις ανάγκες και τις προτεραιότητες των ελληνικών Δήμων, να ενισχύει τη συμμετοχή τους στον ευρωπαϊκό διάλογο και να συμβάλλει στη διαμόρφωση πολιτικών που ανταποκρίνονται στις πραγματικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι τοπικές κοινωνίες.

Γιατί η ανθεκτικότητα δεν σχεδιάζεται μόνο σε ευρωπαϊκό ή εθνικό επίπεδο. Χτίζεται καθημερινά στους Δήμους, με πρόληψη, συνεργασία, γνώση και ενεργή συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών.