Αυτοδιοίκηση 2030: Κραυγή αγωνίας από τους δημάρχους για υποστελέχωση, χρηματοδότηση και καθυστερήσεις στα έργα

Οι προκλήσεις της σύγχρονης διοίκησης, οι προοπτικές της τοπικής ανάπτυξης και η ανάγκη ουσιαστικής ενίσχυσης των Δήμων κυριάρχησαν στο πάνελ με τίτλο «Αυτοδιοίκηση 2030», στο πλαίσιο του 3ου Regional Growth Conference Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης.

Στη συζήτηση, την οποία συντόνισε η δημοσιογράφος και παρουσιάστρια του ALPHA TV Μαρία Νικόλτσιου, συμμετείχαν ο δήμαρχος Κομοτηνής Ιωάννης Γκαράνης, ο δήμαρχος Ξάνθης Ευστράτιος Κοντός, ο δήμαρχος Αλεξανδρούπολης Ιωάννης Ζαμπούκης και ο γενικός γραμματέας Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας και Θράκης Δημήτριος Γαλαμάτης.

Κοινός παρονομαστής των τοποθετήσεων ήταν η διαπίστωση ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση καλείται να ανταποκριθεί σε ολοένα μεγαλύτερες απαιτήσεις, χωρίς να διαθέτει πάντοτε το αναγκαίο ανθρώπινο δυναμικό, τους οικονομικούς πόρους και τα διοικητικά εργαλεία για την αποτελεσματική άσκηση των αρμοδιοτήτων της.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στις αναπτυξιακές δυνατότητες της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, στη συγκράτηση του νέου πληθυσμού, στην επιτάχυνση των έργων υποδομής και στην ανάγκη να αντιμετωπιστούν οι χρόνιες δυσλειτουργίες της δημόσιας διοίκησης.

Ευστράτιος Κοντός: Να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για να παραμείνουν οι νέοι στη Θράκη

Στο δημογραφικό και αναπτυξιακό πρόβλημα της περιοχής επικεντρώθηκε ο δήμαρχος Ξάνθης Ευστράτιος Κοντός, εκφράζοντας τον προβληματισμό του για το γεγονός ότι πολλοί νέοι, αλλά και φοιτητές που επιλέγουν τη Θράκη για τις σπουδές τους, δεν παραμένουν στην περιοχή μετά την ολοκλήρωση της εκπαίδευσής τους.

Όπως υπογράμμισε, η δημιουργία περισσότερων ευκαιριών απασχόλησης, η προσέλκυση επενδύσεων και η ανάπτυξη δραστηριοτήτων υψηλής προστιθέμενης αξίας αποτελούν κρίσιμες προϋποθέσεις για την αντιστροφή αυτής της τάσης.

«Πρέπει να μας προβληματίσει όλους, αλλά και να επιχειρήσουμε να βρούμε το αντίδοτο, για το ότι τόσο οι νέοι της περιοχής, όσο και οι φοιτητές που έρχονται και σπουδάζουν στη Θράκη, δεν παραμένουν στην περιοχή», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Ο δήμαρχος Ξάνθης επισήμανε ότι, παρά την ανάπτυξη επενδυτικών πρωτοβουλιών στους τομείς της έρευνας και της καινοτομίας σε διάφορες περιοχές της χώρας, απαιτείται μεγαλύτερη ένταση ανάλογων προσπαθειών στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη.

Παράλληλα, ανέφερε ότι τα ζητήματα αυτά τίθενται συστηματικά στις συναντήσεις με κυβερνητικά στελέχη, με την Αυτοδιοίκηση να αναμένει συγκεκριμένες πρωτοβουλίες και λύσεις.

Αναφερόμενος στο ενδεχόμενο αναστολής λειτουργίας των Δήμων ως μορφής διαμαρτυρίας, εμφανίστηκε θετικός υπό προϋποθέσεις, διευκρινίζοντας ότι μια τέτοια κινητοποίηση θα πρέπει να αποτελεί προϊόν συλλογικής απόφασης των Δήμων της χώρας και να διαθέτει σαφή στόχευση.

Ιωάννης Ζαμπούκης: «Έχω όνειρα για τον τόπο μου, αλλά με τι προσωπικό να τα υλοποιήσω;»

Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η τοποθέτηση του δημάρχου Αλεξανδρούπολης Ιωάννη Ζαμπούκη, ο οποίος περιέγραψε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι Δήμοι στην υλοποίηση βασικών έργων υποδομής, εξαιτίας της έλλειψης προσωπικού, της περιορισμένης χρηματοδότησης και των σύνθετων διοικητικών διαδικασιών.

«Ξέρουμε τα προβλήματα και τις λύσεις, όμως για να προχωρήσουμε μπροστά θέλουμε ανθρώπινο δυναμικό και χρηματοδοτήσεις», ανέφερε, αναδεικνύοντας το χάσμα ανάμεσα στον σχεδιασμό και στη δυνατότητα υλοποίησης των αναγκαίων παρεμβάσεων.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις συνέπειες των καταστροφικών πυρκαγιών που έπληξαν την περιοχή, επισημαίνοντας ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές εκκρεμότητες στην αντιπλημμυρική προστασία.

Μάλιστα, περιέγραψε την προσωπική του αγωνία για την κατάσταση που επικρατούσε στην Αλεξανδρούπολη εξαιτίας των έντονων βροχοπτώσεων.

«Η περιοχή μας χτυπήθηκε από φωτιές κι ακόμη δεν έχουμε αντιπλημμυρικά έργα. Ήρθα στο συνέδριο με μισή καρδιά. Βρέχει καταρρακτωδώς και το μυαλό μου είναι πίσω στην πόλη μου να μην γίνει κάτι κακό», ανέφερε.

Ο δήμαρχος Αλεξανδρούπολης στάθηκε επίσης στην κακή κατάσταση του οδικού δικτύου, χρησιμοποιώντας μια χαρακτηριστική παρομοίωση.

«Οι δρόμοι μας, επίσης, είναι σαν ελβετικό τυρί. Τρύπες παντού. Έχουμε χρόνια να δούμε χρήματα», δήλωσε, ασκώντας κριτική στην απουσία μιας συνολικής ιεράρχησης των προβλημάτων σε εθνικό επίπεδο.

Σύμφωνα με τον ίδιο, απαιτείται μια συστηματική καταγραφή των αναγκών της χώρας, ώστε να καθορίζονται προτεραιότητες και να κατευθύνονται οι διαθέσιμοι πόροι εκεί όπου υπάρχουν οι μεγαλύτερες ελλείψεις.

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η αναφορά του στην υποστελέχωση των δημοτικών υπηρεσιών.

«Έχω όνειρα για τον τόπο μου, αλλά με τι προσωπικό να τα υλοποιήσω;», διερωτήθηκε, συνοψίζοντας ένα από τα βασικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα η Αυτοδιοίκηση.

Παράλληλα, αναγνώρισε την εξαιρετική συνεργασία με τον γενικό γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης Δημήτρη Γαλαμάτη, επισημαίνοντας, ωστόσο, ότι το δαιδαλώδες διοικητικό σύστημα εξακολουθεί να δημιουργεί σημαντικά εμπόδια στην προώθηση των έργων.

Σε ό,τι αφορά το ενδεχόμενο να κλείσουν οι Δήμοι ως μορφή πίεσης προς την κυβέρνηση, εξέφρασε τη διαφωνία του, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια ενέργεια θα προκαλούσε πρόσθετη ταλαιπωρία στους πολίτες.

Ιωάννης Γκαράνης: «Χρειαζόμαστε ένα σχέδιο από την Πολιτεία που θα μας βγάλει από το τέλμα»

Την ανάγκη κατάρτισης ενός ολοκληρωμένου αναπτυξιακού σχεδίου για την περιοχή ανέδειξε από την πλευρά του ο δήμαρχος Κομοτηνής Ιωάννης Γκαράνης, τονίζοντας ότι η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη διαθέτει σημαντικές δυνατότητες, οι οποίες δεν έχουν αξιοποιηθεί στον βαθμό που θα μπορούσαν.

«Χρειαζόμαστε ένα σχέδιο από την Πολιτεία, το οποίο θα μας βγάλει από το τέλμα. Η περιοχή μας έχει όλα τα εχέγγυα για να περάσει σε άλλο επίπεδο», υπογράμμισε.

Ο δήμαρχος Κομοτηνής ξεκαθάρισε ότι η αναπτυξιακή προοπτική των Δήμων συνδέεται άμεσα με την εξασφάλιση επαρκών χρηματοδοτήσεων και τη στελέχωση των υπηρεσιών τους.

«Χωρίς χρηματοδοτήσεις, όμως, και ανθρώπινο δυναμικό δεν μπορεί να προχωρήσει κανείς», επισήμανε, δίνοντας έμφαση στην ανάγκη ουσιαστικής υποστήριξης της Αυτοδιοίκησης από την κεντρική διοίκηση.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στο ζήτημα της κατανομής των αρμοδιοτήτων, επισημαίνοντας ότι εξακολουθεί να υπάρχει ασάφεια ως προς τις ευθύνες και τις υποχρεώσεις των διαφορετικών επιπέδων διοίκησης.

Όπως σημείωσε, ο νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης θα μπορούσε να αποτελέσει το κατάλληλο θεσμικό εργαλείο για την αποσαφήνιση αυτών των ζητημάτων, εκφράζοντας παράλληλα την προσδοκία ότι θα υπάρξουν λύσεις το επόμενο διάστημα.

Ο Ιωάννης Γκαράνης έθεσε και το ζήτημα των κινητοποιήσεων, διατυπώνοντας το ερώτημα εάν τελικά οι Δήμοι θα πρέπει να φτάσουν στο σημείο να αναστείλουν τη λειτουργία τους προκειμένου να εισακουστούν τα αιτήματά τους.

«Δηλαδή πρέπει να κλείσουμε τους Δήμους για να μπορέσουμε να τους κάνουμε να μας ακούσουν;», διερωτήθηκε χαρακτηριστικά.

Δημήτρης Γαλαμάτης: «Οι Δήμοι έχουν διάθεση να προσφέρουν, αλλά οι παθογένειες παραμένουν»

Στις διαχρονικές αδυναμίες του διοικητικού συστήματος αναφέρθηκε ο γενικός γραμματέας Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας και Θράκης Δημήτρης Γαλαμάτης, αναγνωρίζοντας ότι τα προβλήματα που περιέγραψαν οι δήμαρχοι ανταποκρίνονται στις πραγματικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει η Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Αξιοποιώντας και την προσωπική του εμπειρία από τη θητεία του στην Αυτοδιοίκηση, δήλωσε ότι συμμερίζεται σε μεγάλο βαθμό τους προβληματισμούς των αιρετών.

«Επειδή έχω περάσει κι εγώ από τη θέση του Δημάρχου, πρέπει να πω ότι ακριβώς τα ίδια που είπαν οι Δήμαρχοι, θα έλεγα και εγώ», ανέφερε.

Ο Δημήτρης Γαλαμάτης υπογράμμισε ότι είναι ιδιαίτερα θετικό το γεγονός πως οι δήμαρχοι διαθέτουν διάθεση προσφοράς και αναπτυξιακό όραμα για τις περιοχές τους, αναγνωρίζοντας, ωστόσο, ότι σημαντικές εκκρεμότητες παραμένουν άλυτες εδώ και δεκαετίες.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στην πορεία έργων και στη συνεργασία που έχει αναπτυχθεί με τους Δήμους Ξάνθης, Αλεξανδρούπολης και Κομοτηνής, επισημαίνοντας ότι ο ρόλος της Αποκεντρωμένης Διοίκησης δεν περιορίζεται αποκλειστικά στον έλεγχο της νομιμότητας.

«Δεν έχουμε μόνο ελεγκτικό ρόλο. Με τους Δήμους κινούμαστε σε παράλληλους δρόμους για να φέρνουμε αποτελέσματα που αλλάζουν τη ζωή των ανθρώπων», υπογράμμισε.

Με την τοποθέτησή του ανέδειξε τη σημασία της συνεργασίας ανάμεσα στις διαφορετικές βαθμίδες της διοίκησης, προκειμένου να ξεπερνιούνται διοικητικά εμπόδια και να προχωρούν παρεμβάσεις με άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινότητα των πολιτών.

Στο επίκεντρο οι πόροι, το προσωπικό και η αποτελεσματικότητα της Αυτοδιοίκησης

Η συζήτηση στο πάνελ «Αυτοδιοίκηση 2030» ανέδειξε μια σειρά κοινών προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι Δήμοι, ανεξάρτητα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και τις ανάγκες κάθε περιοχής.

Η υποστελέχωση των δημοτικών υπηρεσιών, οι περιορισμένοι οικονομικοί πόροι, οι καθυστερήσεις στην εκτέλεση έργων και η πολυπλοκότητα των διοικητικών διαδικασιών αποτέλεσαν βασικούς άξονες των παρεμβάσεων.

Παράλληλα, αναδείχθηκε η ανάγκη να συνδεθεί η αναπτυξιακή πολιτική με τις πραγματικές ανάγκες των τοπικών κοινωνιών, με ιδιαίτερη έμφαση στη δημιουργία θέσεων εργασίας, στην παραμονή των νέων στην περιφέρεια και στη βελτίωση των βασικών υποδομών.

Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσίασαν οι διαφορετικές προσεγγίσεις των δημάρχων απέναντι στο ενδεχόμενο αναστολής λειτουργίας των Δήμων. Από τη μία πλευρά διατυπώθηκε η άποψη ότι μια συλλογική και στοχευμένη κινητοποίηση θα μπορούσε να αποτελέσει μέσο διεκδίκησης, ενώ από την άλλη εκφράστηκαν επιφυλάξεις για τις επιπτώσεις που θα είχε στην εξυπηρέτηση των πολιτών.