Στον Πέδρο Σάντσεθ το Βραβείο Δημοκρατίας της Πόλης των Αθηνών

Στον πρωθυπουργό της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, απονεμήθηκε το Βραβείο Δημοκρατίας της Πόλης των Αθηνών 2026, με τον Δήμο Αθηναίων να συνδέει την επιλογή του με τη στάση του σε ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δημοκρατικών θεσμών, κοινωνικής δικαιοσύνης και διεθνούς πολιτικής.

Το βραβείο παρέδωσε ο Δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας, κατά τη συνάντησή τους στο Palacio de la Moncloa στη Μαδρίτη, στις 29 Σεπτεμβρίου. Η ισπανική κυβέρνηση επιβεβαίωσε επισήμως τόσο την απονομή όσο και τη συνάντηση των δύο ανδρών, η οποία είχε ενταχθεί στο επίσημο πρόγραμμα του Ισπανού πρωθυπουργού.

Η απονομή παρουσιάστηκε στη συνέχεια στο πλαίσιο του Athens Democracy Forum 2026 στη Στοά του Αττάλου, με προβολή μαγνητοσκοπημένου μηνύματος του Πέδρο Σάντσεθ. Σύμφωνα με το υλικό του Δήμου Αθηναίων, η φετινή επιλογή έγινε σε αναγνώριση της συμβολής του Ισπανού πρωθυπουργού στην υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δημοκρατικών θεσμών.

Δούκας – «Πολιτικό θάρρος όταν υπάρχει κόστος»

Στην τοποθέτησή του, ο Χάρης Δούκας έβαλε στο επίκεντρο την έννοια του «πολιτικού θάρρους», συνδέοντας τη βράβευση του Πέδρο Σάντσεθ με συγκεκριμένες επιλογές της ισπανικής κυβέρνησης στη διεθνή πολιτική.

Ο Δήμαρχος Αθηναίων αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στη στάση της Μαδρίτης έναντι του πολέμου στη Γάζα και στην αναγνώριση του παλαιστινιακού κράτους, καθώς και στη θέση της ισπανικής κυβέρνησης για στρατιωτικές επιχειρήσεις στην περιοχή του Ιράν. Οι συγκεκριμένες αναφορές αποτέλεσαν μέρος της αιτιολόγησης που παρουσίασε ο ίδιος για τη βράβευση και όχι ανεξάρτητη αξιολόγηση των συγκεκριμένων πολιτικών επιλογών.

«Πολιτικό θάρρος δεν είναι να υπερασπίζεσαι μια αρχή όταν όλοι συμφωνούν μαζί σου», ανέφερε ο Χάρης Δούκας, υποστηρίζοντας ότι η πραγματική δοκιμασία έρχεται όταν μια θέση συνεπάγεται «πιέσεις, απειλές, κόστος».

Παράλληλα, αναφέρθηκε στις πρωτοβουλίες της ισπανικής κυβέρνησης για τη ρύθμιση της τεχνητής νοημοσύνης και τον περιορισμό της ισχύος των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών. Στο ίδιο πλαίσιο εντάχθηκαν οι αναφορές στη μεταναστευτική πολιτική και στις παρεμβάσεις για την προστασία της στέγης.

Το μήνυμα Σάντσεθ για τη Δημοκρατία

Ο Πέδρο Σάντσεθ, από την πλευρά του, χαρακτήρισε τη διάκριση μεγάλη τιμή και υπογράμμισε ότι η δημοκρατία δεν αποτελεί μόνο ένα πολιτικό σύστημα αλλά, όπως είπε, μια κοινή δέσμευση απέναντι στην ελευθερία, την ισότητα, τον πλουραλισμό, την κοινωνική δικαιοσύνη και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Η συγκεκριμένη τοποθέτηση καταγράφεται και στην επίσημη ενημέρωση της ισπανικής κυβέρνησης για την απονομή.

Ο Ισπανός πρωθυπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στις πιέσεις που, κατά την εκτίμησή του, δέχονται σήμερα οι δημοκρατικοί θεσμοί, αναφέροντας την παραπληροφόρηση, τις γεωπολιτικές εντάσεις και την αυξανόμενη αβεβαιότητα.

Στο μήνυμά του τόνισε επίσης τη σημασία της συμμετοχής των πολιτών και της προστασίας των δικαιωμάτων τους, υποστηρίζοντας ότι οι δημοκρατίες γίνονται ισχυρότερες όταν οι κυβερνήσεις ακούν και υπηρετούν τους πολίτες.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε σε όσους, όπως είπε, συμβάλλουν στη λειτουργία και στην ανανέωση των δημοκρατικών θεσμών χωρίς να βρίσκονται συνήθως στο προσκήνιο. Μεταξύ αυτών συμπεριέλαβε δημόσιους λειτουργούς, αιρετούς εκπροσώπους, μέλη της κοινωνίας των πολιτών, δημοσιογράφους, ακαδημαϊκούς και ενεργούς πολίτες.

Ένας θεσμός από το 2016

Το Βραβείο Δημοκρατίας της Πόλης των Αθηνών αποτελεί θεσμική πρωτοβουλία του Δήμου Αθηναίων και απονέμεται ετησίως από το 2016 σε πρόσωπα ή οργανισμούς που, σύμφωνα με τα κριτήρια του θεσμού, έχουν επιδείξει δέσμευση στη φιλελεύθερη δημοκρατία, στα ανθρώπινα δικαιώματα, στο κράτος δικαίου και στην ευθύνη του πολίτη.

Η απονομή συνδέεται με το Athens Democracy Forum και επιχειρεί να διατηρήσει την Αθήνα στο διεθνές πεδίο του διαλόγου γύρω από τη δημοκρατία και τις σύγχρονες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι θεσμοί.

Σύμφωνα με τον Δήμο Αθηναίων, το φετινό βραβείο είναι το γλυπτό «Θεμέλια Δημοκρατίας», έργο της Μυρτώς Καπνιστή, τελειόφοιτης της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών. Το έργο αποτυπώνει οκτώ αξίες που έχουν επιλεγεί ως θεμέλια της Δημοκρατίας, μεταξύ των οποίων η ελευθερία, η ισονομία, η δικαιοσύνη, η αλληλεγγύη, η ισότητα, το κράτος δικαίου, η συμμετοχή των πολιτών και η διάκριση των εξουσιών.

Η βράβευση του Πέδρο Σάντσεθ αποκτά έτσι και ευρύτερη πολιτική διάσταση, καθώς ο Δήμος Αθηναίων επέλεξε να αναδείξει, μέσα από τον συγκεκριμένο θεσμό, θέματα που βρίσκονται στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής και διεθνούς δημόσιας συζήτησης, από τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις ένοπλες συγκρούσεις έως την τεχνητή νοημοσύνη, την κοινωνική συνοχή και την ανθεκτικότητα των δημοκρατικών θεσμών.