Έναν διακριτό ρόλο για τις κοινωνικές υπηρεσίες των Δήμων δημιουργεί η νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση για την παροχή επισιτιστικής και βασικής υλικής βοήθειας σε πολίτες που βρίσκονται σε συνθήκες ακραίας φτώχειας, έχοντας ως βασικό χαρακτηριστικό την καθιέρωση συστήματος έμμεσης διανομής μέσω vouchers, τα οποία θα εξαργυρώνονται σε επιχειρήσεις για τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης.

Συγκεκριμένα και όσον αφορά στον ρόλο των φορέων Αυτοδιοίκησης πρώτου βαθμού, η νέα παρέμβαση, συνολικού προϋπολογισμού 400 εκατ. ευρώ, προβλέπει τη δυνατότητα ένταξης στο σύστημα και ατόμων ή νοικοκυριών που βιώνουν ακραία φτώχεια βάσει πιστοποιητικού οικονομικής αδυναμίας ΟΤΑ α’ βαθμού, ενώ προβλέπονται ειδικές διαδικασίες ώστε να εξασφαλίζεται η πρόσβαση στη βοήθεια ακόμη και σε μικρούς νησιωτικούς και ορεινούς Δήμους.

Αυτό σημαίνει ότι από την σημερινή πρακτική της διανομής τροφίμων και βασικής υλικής βοήθειας, η στήριξη θα παρέχεται μέσω κουπονιών ή δελτίων, σε ηλεκτρονική ή άλλη μορφή, τα οποία θα μπορούν να χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την αγορά τροφίμων και ειδών βασικής υλικής βοήθειας.

Παράλληλα, το πρόγραμμα θα περιλαμβάνει συνοδευτικά μέτρα για την αντιμετώπιση του κοινωνικού αποκλεισμού και της φτώχειας.

Σε αυτά μπορούν να περιλαμβάνονται η παραπομπή σε κοινωνικές και υγειονομικές υπηρεσίες, η παροχή κοινωνικών και υγειονομικών υπηρεσιών, η ψυχολογική στήριξη, η ενημέρωση σχετικά με δημόσιες υπηρεσίες και η συμβουλευτική για τη διαχείριση του οικογενειακού προϋπολογισμού.

Σύμφωνα με την απόφαση, κατανέμεται ως εξής:

  • 350.877.192,98 ευρώ για την αγορά τροφίμων και ειδών βασικής υλικής βοήθειας μέσω vouchers.
  • 24.561.403,51 ευρώ για διοικητικές δαπάνες.
  • 24.561.403,51 ευρώ για συνοδευτικά μέτρα.

Όσον αφορά στο ρόλο των δήμων, στο πλαίσιο της επεξεργασίας των στοιχείων προβλέπονται επίσης ρητά ως δεδομένα οι βεβαιώσεις απορίας ΟΤΑ α’ βαθμού, οι κοινωνικές εκθέσεις των αρμόδιων οργάνων των Δήμων και οι αιτήσεις των ωφελουμένων που συνοδεύουν τη βεβαίωση ή την κοινωνική έκθεση.

Επομένως, το νέο σύστημα δεν περιορίζεται αποκλειστικά στους ήδη ενταγμένους στο Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, αλλά προβλέπει συμπληρωματικό μηχανισμό εντοπισμού και πιστοποίησης πολιτών σε ακραία φτώχεια μέσω των ΟΤΑ α’ βαθμού.

Μάλιστα, για την εξαργύρωση των vouchers δημιουργείται Ηλεκτρονικό Μητρώο Παρόχων, στο οποίο μπορούν να συμμετέχουν επιχειρήσεις που λειτουργούν στην Ελλάδα καταστήματα λιανικής πώλησης τροφίμων ή ειδών βασικής υλικής βοήθειας, καθώς και επιχειρήσεις που ασκούν νόμιμα δραστηριότητα παραγωγού ή επαγγελματία πωλητή υπαίθριου εμπορίου αγροτικών προϊόντων.

Τέλος, αναφορικά με τους νησιωτικούς δήμους ως 5.000 κατοίκους και τους ορεινούς, ως 10.000 κατοίκους, σημειώνεται ότι αν διαπιστωθεί πως οι ωφελούμενοι δεν έχουν πρόσβαση σε τρόφιμα ή βασικά είδη λόγω έλλειψης συμμετέχοντος παρόχου, ο δικαιούχος υποχρεούται να μεριμνά για την εξαργύρωση του voucher στον πλησιέστερο γεωγραφικά πάροχο και για τη διανομή των προϊόντων στον τελικό ωφελούμενο, ενώ οι δαπάνες μεταφοράς και διανομής καλύπτονται από το πρόγραμμα.