Σε δημόσια διαβούλευση ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Σε δημόσια διαβούλευση βρίσκεται από το βράδυ της Τετάρτης, μετά από αρκετές αναβολές, προτάσεις εκ μέρους των εκπροσώπων της αυτοδιοίκησης και τροποποιήσεις της τελευταίας στιγμής, ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εσωτερικών που θα διέπει τους φορείς της Αυτοδιοίκησης, αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες και βαθύτερες τομές θεσμικής αναδιάρθρωσης των ΟΤΑ, συγκεντρώνοντας σε ένα ενιαίο νομοθετικό κείμενο το σύνολο του βασικού πλαισίου λειτουργίας δήμων και περιφερειών.

Συγκεντρώνοντας περίπου 2.000 νομοθετήματα, διατάξεις και αποφάσεις που βρίσκονταν διάσπαρτα, προκαλώντας, πολλές φορές διαμάχες μεταξύ των φορέων της δημόσιας διοίκησης, λόγω ασάφειας και αντιφάσεων αναφορικά με τη λειτουργία και τις αρμοδιότητες, ο νέος Κώδικας φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα πιο σύγχρονο, λειτουργικό και ξεκάθαρο πλαίσιο λειτουργίας της αυτοδιοίκησης, ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα, τη διαφάνεια και τη λογοδοσία.

Παράλληλα, επιχειρεί να δώσει μεγαλύτερη σαφήνεια στις αρμοδιότητες μεταξύ κράτους, δήμων και περιφερειών, ένα ζήτημα που εδώ και χρόνια προκαλεί συγκρούσεις, καθυστερήσεις και διοικητική σύγχυση.

Ο νέος Κώδικας οργανώνεται σε έξι βασικά βιβλία, τα οποία καλύπτουν όλο το φάσμα λειτουργίας της αυτοδιοίκησης.

Το πρώτο βιβλίο αφορά τη συγκρότηση και οργάνωση της τοπικής αυτοδιοίκησης, μεταξύ των οποίων  το εκλογικό πλαίσιο για δημοτικές και περιφερειακές αρχές, αλλά και τις ρυθμίσεις για τον έλεγχο των προεκλογικών δαπανών.

Το δεύτερο βιβλίο επικεντρώνεται στο σύστημα διακυβέρνησης δήμων και περιφερειών, καθορίζοντας τις δομές διοίκησης, τα νομικά πρόσωπα της αυτοδιοίκησης, αλλά και την καταστατική θέση των αιρετών.

Το τρίτο βιβλίο, καταγράφει αναλυτικά τις αρμοδιότητες δήμων και περιφερειών και ο τρόπος άσκησής τους, στο πλαίσιο της δημιουργίας ενός ενιαίου και σαφούς πλαισίου, ώστε να περιοριστούν οι αλληλοεπικαλύψεις και οι γκρίζες ζώνες που παρατηρούνται σήμερα.

Το τέταρτο βιβλίο, αφορά στην οικονομική διαχείριση δήμων και περιφερειών, με στόχο την συνολική αναμόρφωση του πλαισίου οικονομικής λειτουργίας των ΟΤΑ, την απλοποίηση διαδικασιών, την ταχύτερη διαχείριση οικονομικών θεμάτων και τη βελτίωση της δημοσιονομικής λειτουργίας των ΟΤΑ.

Το πέμπτο βιβλίο περιλαμβάνει στο σύστημα εποπτείας και ελέγχου νομιμότητας των πράξεων των ΟΤΑ, με την ενσωμάτωση της Συνταγματικής αρχής ότι ο έλεγχος επί της αυτοδιοίκησης πρέπει να περιορίζεται αποκλειστικά στη νομιμότητα και όχι στη σκοπιμότητα των αποφάσεων.

Τέλος, το έκτο βιβλίο περιλαμβάνει λοιπές διατάξεις, με πιο σημαντική την ενσωμάτωση στο Ελληνικό δίκαιο του πρόσθετου πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής Χάρτας Τοπικής Αυτονομίας, για την αυτονομία των ΟΤΑ και τη σχέση τους με το κεντρικό κράτος.

Η διαβούλευση θα ολοκληρωθεί στις 4 Ιουνίου, με το Υπουργείο να καλεί αιρετούς, υπηρεσιακά στελέχη, επιστημονικούς φορείς και πολίτες να καταθέσουν παρατηρήσεις και προτάσεις.

Τέλος, το επόμενο διάστημα αναμένεται να ξεκινήσει ευρεία συζήτηση γύρω από τις προβλέψεις του Κώδικα, καθώς αρκετά από τα ζητήματα, ανάμεσα στα οποία οι αρμοδιότητες, η οικονομική αυτοτέλεια, η κρατική εποπτεία και η πραγματική αυτονομία των ΟΤΑ, εξακολουθούν να αποτελούν πεδία αντιπαράθεσης μεταξύ κυβέρνησης, και Αυτοδιοίκησης.