Στη σύσταση Ειδικής Γραμματείας Ορεινών Περιοχών, που αποτελούσε πάγιο αίτημα των εκπροσώπων της Αυτοδιοίκησης, με σκοπό την ανάπτυξη των απομακρυσμένων περιοχών, με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους, προχώρησε η κυβέρνηση.

Συγκεκριμένα, με Προεδρικό Διάταγμα συστήνεται η Ειδική Γραμματεία Ορεινών Περιοχών, η οποία εντάσσεται στη δομή της Προεδρίας της Κυβέρνησης ως αυτοτελή ειδική γραμματεία.

Η σύστασή της αποτελεί βασική θεσμική παρέμβαση που αποσκοπεί στην ενίσχυση της ανάπτυξης και την αντιμετώπιση χρόνιων προβλημάτων των ορεινών περιοχών της χώρας, όπως η πληθυσμιακή συρρίκνωση, η οικονομική στασιμότητα, η εγκατάλειψη χωριών και η περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδοτικά και διοικητικά εργαλεία.

Η αποστολή της νέας Γραμματείας είναι η χάραξη και υλοποίηση ολοκληρωμένης εθνικής στρατηγικής για την αναζωογόνηση των ορεινών περιοχών, με στόχο τη βιώσιμη ανάπτυξη, την παραμονή και προσέλκυση κατοίκων, καθώς και την αξιοποίηση τοπικών πόρων, επενδύσεων και παραγωγικών δυνατοτήτων. Στο πεδίο εφαρμογής της περιλαμβάνονται οι ορεινοί δήμοι και κοινότητες που ορίζονται βάσει του ευρωπαϊκού καταλόγου μειονεκτικών γεωργικών περιοχών.

Σε επίπεδο οργάνωσης, συγκροτείται από το Γραφείο Ορεινών Περιοχών, το οποίο περιλαμβάνει τα τμήματα Συντονισμού και Στρατηγικού Σχεδιασμού, Δικτύωσης και Συνεργασιών και Διεθνών Σχέσεων και Επικοινωνίας, ώστε να μην περιορίζεται σε διοικητική διαχείριση, αλλά να συνδέεται με τον σχεδιασμό εθνικών πολιτικών, την αναζήτηση ευρωπαϊκών και διεθνών χρηματοδοτήσεων, την συνεργασία με δήμους, πανεπιστήμια, παραγωγικούς φορείς, καθώς και την κινητοποίηση της ομογένειας για επενδύσεις στις ορεινές ζώνες.

Για τους ΟΤΑ, ιδιαίτερη αξία έχει η πρόβλεψη συνεργασίας της νέας γραμματείας με την τοπική αυτοδιοίκηση και τους παραγωγικούς φορείς, γεγονός που μπορεί να δημιουργήσει νέα πεδία για ειδικά αναπτυξιακά προγράμματα, χρηματοδοτούμενα έργα και παρεμβάσεις σε ορεινούς δήμους.

Η συγκεκριμένη προοπτική έχει ιδιαίτερη σημασία στην προώθηση ζητημάτων που αφορούν σε ζητήματα υποδομών, τουρισμού, ψηφιακού μετασχηματισμού και τοπικής επιχειρηματικότητας, που απασχολούν τους μικρούς δήμους της χώρας και αντιμετωπίζουν  αναπτυξιακές δυσκολίες.

Όπως αναφέρεται, η λειτουργική δαπάνη της νέας γραμματείας υπολογίζεται στις 446.200 ευρώ για το 2026 και 535.440 ευρώ ετησίως για κάθε επόμενο έτος, που καλύπτεται από τον προϋπολογισμό της Προεδρίας της Κυβέρνησης.

Τέλος, αν και δεν υπάρχει εμπλοκή του ΥΠΕΣ, ως αρμοδίου για τους φορείς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, εκτιμάται ότι πρόκειται για μία στοχευμένη παρέμβαση προς όφελος των ορεινών περιοχών, οι οποίες επί δεκαετίες βρίσκονταν συχνά εκτος κεντρικού σχεδιασμού.