Ένα αναμονή της ψήφισης νομοσχεδίων για θέματα που αφορούν άμεσα στη λειτουργία, την οικονομική ενίσχυση και το πλαίσιο αρμοδιοτήτων των δήμων βρίσκεται η Αυτοδιοίκηση Α΄ βαθμού.

Κατά την συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΚΕΔΕ που πραγματοποιήθηκε στην Καστοριά, τέθηκαν, τόσο τα ζητήματα που αφορούν στους δήμους της Δυτικής Μακεδονίας, όσο και προβλήματα που ταλανίζουν τους φορείς της Αυτοδιοίκησης σε όλη τη χώρα.

Τα μέλη της ΚΕΔΕ, αφού ενημερώθηκαν για τα ιδιαίτερα ζητήματα των τοπικών κοινωνιών από τον οικοδεσπότη δήμαρχο Καστοριάς και τον πρόεδρο της ΠΕΔ Δυτικής Μακεδονίας, εστίασαν σε θέματα όπως το κόστος ενέργειας, του Προγράμματος Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, των Αναπτυξιακών Ανωνύμων Εταιρειών  ΟΤΑ και του Σχεδίου Αστικής Ανθεκτικότητας.

Όπως είπε στην αρχική του τοποθέτηση ο Λάζαρος Κυρίζογλου:

«Η ΚΕΔΕ, στο πλαίσιο της αποκεντρωμένης λειτουργίας της, βρίσκεται σήμερα στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας και συγκεκριμένα στην Καστοριά, προκειμένου να ακούσουμε τα προβλήματα των τοπικών κοινωνιών, να αναδείξουμε τα ζητήματα που τις απασχολούν και να συμβάλουμε, στο μέτρο των δυνατοτήτων μας, στην αντιμετώπιση και επίλυσή τους».

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ στα σοβαρά οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η Δυτική Μακεδονία, τα οποία συνδέονται με δύο κρίσιμες εξελίξεις: την κατάρρευση της γουνοποιητικής δραστηριότητας και τη συνεχιζόμενη διαδικασία απολιγνιτοποίησης, παρά τα μέτρα στήριξης που έχουν ληφθεί από την κυβέρνηση.

Όπως επισημάνθηκε κατά τη συνεδρίαση, η γουνοποιία αποτέλεσε επί δεκαετίες βασικό πυλώνα της τοπικής οικονομίας στον άξονα Καστοριά – Άργος Ορεστικό – Σιάτιστα.

Ωστόσο, μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, ο κλάδος υπέστη δραματική συρρίκνωση, με σημαντική μείωση των εξαγωγών και μεγάλη απώλεια θέσεων εργασίας.

Παράλληλα, η Δυτική Μακεδονία βρίσκεται αντιμέτωπη και με τις επιπτώσεις της απολιγνιτοποίησης, γεγονός που δημιουργεί έντονες οικονομικές και κοινωνικές πιέσεις στις τοπικές κοινωνίες.

Από την πλευρά τους οι τοπικές Αρχές της Περιφερειακής Ενότητας Καστοριάς υπογράμμισαν την ανάγκη λήψης στοχευμένων μέτρων, μεταξύ των οποίων:

αναθεώρηση του Προγράμματος Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης με βάση τις πραγματικές ανάγκες των τοπικών κοινωνιών

  • θέσπιση ρήτρας μετάβασης για τις περιοχές που πλήττονται
  • ισχυρά κίνητρα εγκατάστασης επιχειρήσεων και βιομηχανικών δραστηριοτήτων
  • δημιουργία κόμβου logistics με σιδηροδρομική διασύνδεση
  • ειδικά προγράμματα απασχόλησης για την περιοχή, ιδιαίτερα για ηλικιακές ομάδες άνω των 55 ετών
  • ειδικό αναπτυξιακό πρόγραμμα για τη στήριξη της γουνοποιίας

Τους συμμετέχοντες καλωσόρισε η Βουλευτής Καστοριάς Μαρία Αντωνίου, η οποία σημείωσε: «Η Ελλάδα δεν είναι μόνο τα αστικά κέντρα. Είναι οι άνθρωποί της σε κάθε γωνιά της χώρας και η φωνή αυτών των ανθρώπων εκφράζεται μέσα από τους Δήμους. Γι’ αυτό σήμερα η καρδιά της Αυτοδιοίκησης χτυπά στην Καστοριά».

Χαιρετισμό απηύθυνε επίσης ο Αντιπεριφερειάρχης Καστοριάς Δημήτρης Σαββόπουλος, μεταφέροντας τις ευχές του Περιφερειάρχη Δυτικής Μακεδονίας κ. Γιώργου Αμανατίδη και αναφερόμενος στα σημαντικά αναπτυξιακά ζητήματα της περιοχής.

Ο Δήμαρχος Καστοριάς Γιάννης Κορεντσίδης υπογράμμισε ότι η παρουσία της ΚΕΔΕ στην Καστοριά αποτελεί ιδιαίτερη τιμή για την περιοχή και ανέδειξε τον σημαντικό ρόλο της Αυτοδιοίκησης στην αντιμετώπιση των προβλημάτων της καθημερινότητας των πολιτών.

Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος της ΠΕΔ Δυτικής Μακεδονίας και Δήμαρχος Άργους Ορεστικού Παναγιώτης Κεπαπτσόγλου αναφέρθηκε στις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η περιοχή, επισημαίνοντας μεταξύ άλλων το υψηλό ενεργειακό κόστος, τις επιπτώσεις της απολιγνιτοποίησης και την ανάγκη στήριξης των ενεργειακών κοινοτήτων των Δήμων.

Μετά το πέρας των εισαγωγικών τοποθετήσεων, τα θέματα της ημερήσιας διάταξης που τέθηκαν αφορούσαν

Θέματα προ ημερησίας διάταξης αφορούσαν στην επιτυχημένη ημερίδα στο Ηράκλειο Κρήτης για την πρόληψη της νεανικής παραβατικότητας, το διήμερο συνέδριο για την κλιματική κρίση και την πολιτική προστασία, καθώς και τη θετική συνεργασία της ΚΕΔΕ με το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας.

Όπως επισημάνθηκε, τα κονδύλια για την πολιτική προστασία αναμένεται να αυξηθούν κατά 10%, από 40 εκατ. ευρώ σε 50 εκατ. ευρώ, έναντι των 60 εκατ. ευρώ που έχει ζητήσει η ΚΕΔΕ.

Επιπλέον, ο Λ. Κυρίζογλου, έκανε γνωστό στο σώμα ότι έχει προγραμματιστεί συνάντηση της ΚΕΔΕ με τον Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη, τον Υπουργό Εσωτερικών και τον ΔΕΔΔΗΕ στις 17 Μαρτίου, με αντικείμενο το ενεργειακό κόστος των Δήμων.

Πρόκειται για ένα θέμα που απασχολεί ιδιαίτερα τους δήμους, δεδομένου ότι οι δήμοι καλούνται  να πληρώνουν τιμολόγια με ακριβότερη τη μονάδα από τους οικιακούς, αλλά και επαγγελματίες καταναλωτές

Επίσης, σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ένωσης, διαπιστώνεται μία μονομερής αύξησης της τιμής του νερού, υπενθυμίζοντας ότι η ΚΕΔΕ έχει ήδη λάβει σχετική απόφαση στήριξης των Δήμων που θα προσφύγουν στο Συμβούλιο της Επικρατείας.

Όπως τόνισε, η ΚΕΔΕ, εφόσον κληθεί, θα προχωρήσει σε πρόσθετη παρέμβαση υπέρ των προσφευγόντων Δήμων, προκειμένου να ενισχύσει τη νομική τους θέση. Παράλληλα, επανέλαβε ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση παραμένει σταθερά προσανατολισμένη στη διασφάλιση της προσιτής τιμής του νερού για τους πολίτες και στη διατήρηση του δημόσιου χαρακτήρα της διαχείρισής του.

Ο Λ. Κυρίζογλου υπενθύμισε την πρωτοβουλία της ΚΕΔΕ ενόψει της επικείμενης διαδικασίας συνταγματικής αναθεώρησης.

Όπως σημείωσε, το Διοικητικό Συμβούλιο έχει ήδη λάβει απόφαση για τη διοργάνωση ειδικής επιστημονικής και αυτοδιοικητικής ημερίδας με αντικείμενο τις αναθεωρητέες διατάξεις που αφορούν την Τοπική Αυτοδιοίκηση.

Στόχος της πρωτοβουλίας αυτής είναι η τεκμηριωμένη συμβολή της Αυτοδιοίκησης στον δημόσιο διάλογο που ανοίγει για τη συνταγματική αναθεώρηση και η ανάδειξη των θέσεων και προτάσεων των Δήμων για την ενίσχυση του θεσμικού τους ρόλου.

Αναφορικά με το θέμα των Αναπτυξιακών Ανώνυμων Εταιρειών ΟΤΑ

Ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ ότι η εισαγωγή τους στο Μητρώο Φορέων της Γενικής Κυβέρνησης από την ΕΛΣΤΑΤ, γίνεται, χωρίς προηγούμενη διαβούλευση με την Αυτοδιοίκηση.

Όπως τόνισε, οι Αναπτυξιακές Ανώνυμες Εταιρείες των ΟΤΑ αποτελούν εταιρείες ειδικού σκοπού που λειτουργούν προς όφελος του δημοσίου συμφέροντος και της ανάπτυξης των τοπικών κοινωνιών.

Για το θέμα, η ΚΕΔΕ προτείνει να υπάρξει σχετική νομοθετική ρύθμιση στον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ώστε οι υποχρεώσεις και η λειτουργία των εταιρειών αυτών να διέπονται αποκλειστικά από το πλαίσιο που θεσπίστηκε με τον Ν. 4674/2020 και όχι από τις δεσμεύσεις που ισχύουν για τους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης.

Κατά τη συνεδρίαση τέθηκε επίσης το ζήτημα των καταλογισμών και των ποινικών διώξεων αιρετών για παραγραφή αξιώσεων εισφορών σε χρήμα στο πλαίσιο πολεοδομικών επεκτάσεων για την περίοδο 2021–2023.

Όπως επισημάνθηκε, η αλλαγή στο καθεστώς παραγραφής έχει προκαλέσει σημαντική αναστάτωση σε πολλούς Δήμους της χώρας, με αποτέλεσμα να διώκονται αιρετοί και υπηρεσιακά στελέχη.

Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΕ αποφάσισε ομόφωνα να ζητήσει τη θέσπιση ειδικής νομοθετικής διάταξης για την άρση ή παραγραφή του αξιοποίνου και την παύση των ποινικών και πειθαρχικών διώξεων για την περίοδο αυτή, αναθέτοντας στη νομική υπηρεσία της ΚΕΔΕ την επεξεργασία της σχετικής πρότασης που θα υποβληθεί στο Υπουργείο Εσωτερικών.

Από την πλευρά του, ο Α’ Αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ κ. Γρηγόρης Κωνσταντέλλος αναφέρθηκε στο ζήτημα των δωρεάν παραχωρήσεων αιγιαλού προς τους Δήμους. Όπως σημείωσε, η ΚΕΔΕ έχει ζητήσει να αυξηθεί ο αριθμός των δωρεάν παραχωρήσεων από τρεις σε δέκα, χωρίς μέχρι στιγμής να υπάρχει σχετική απάντηση. Παράλληλα, αποφασίστηκε η παράταση της προθεσμίας υποβολής αιτήσεων, η οποία λήγει στις 10 Απριλίου, έως τις 31 Μαΐου.

Πέραν αυτών, στην ημερήσια διάταξη υπήρξαν και συζητήθηκαν θέματα σχετικά με το Σχέδιο νόμου του Υπουργείου Ανάπτυξης για τις λαϊκές αγορές, με τον πρόεδρο να επαναλαμβάνει ότι όλες οι λαϊκές αγορές της χώρας πρέπει να υπάγονται στη δικαιοδοσία των Δήμων.

Για την συνεργασία ΚΕΔΕ – Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης για την πλατφόρμα support.gov.gr, το Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΕ ενέκρινε την έναρξη συνεργασίας με το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης για την υλοποίηση του έργου «Ένταξη φορέων Δημόσιας Διοίκησης και Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α’ βαθμού στην πλατφόρμα υποστήριξης ψηφιακών υπηρεσιών support.gov.gr».

Η πρωτοβουλία αυτή εντάσσεται στη συνολική προσπάθεια ενίσχυσης του ψηφιακού μετασχηματισμού της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και της βελτίωσης της εξυπηρέτησης των πολιτών μέσω σύγχρονων ψηφιακών εργαλείων.

Ακόμη, αποφασίστηκε η κατάθεση πρότασης  νομοθετικής ρύθμισης για τα ακίνητα «αγνώστου ιδιοκτήτη», αφού επισημάνθηκε ότι οι ισχύουσες διαδικασίες δημιουργούν σημαντικές καθυστερήσεις και διοικητικές δυσκολίες για τους Δήμους, ιδίως σε περιπτώσεις που απαιτείται η αξιοποίηση ή η διαχείριση ακινήτων τα οποία εμφανίζονται ως «αγνώστου ιδιοκτήτη» στο Εθνικό Κτηματολόγιο.

Τέλος, σημαντικό παραμένει και το θέμα του Σχεδίου Υπουργικής Απόφασης του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας με θέμα «Προδιαγραφές, όροι και τεχνικές οδηγίες για την εκπόνηση Σχεδίου Αστικής Ανθεκτικότητας», για το οποίο παρουσιάστηκαν οι παρατηρήσεις και προτάσεις της ΚΕΔΕ σχετικά με το περιεχόμενο και τις τεχνικές προδιαγραφές του.

Στόχος είναι η διασφάλιση ότι τα Σχέδια Αστικής Ανθεκτικότητας (Σ.Α.Α.) θα αποτελέσουν ουσιαστικό εργαλείο για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των πόλεων απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης. Μεταξύ άλλων, προτάθηκε η συγκρότηση Επιτελικής Διυπουργικής Επιτροπής, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της ΚΕΔΕ, της ΕΝΠΕ, του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας και άλλων συναρμόδιων φορέων, με στόχο τον συντονισμό, την παρακολούθηση και την επιτάχυνση της εφαρμογής των Σχεδίων Αστικής Ανθεκτικότητας.

Όπως επισημάνθηκε, υπάρχει ήδη θετική εμπειρία από αντίστοιχη συνεργασία με τη συμμετοχή της ΚΕΔΕ στο Εθνικό Επιχειρησιακό Σχέδιο Υποδομών Λυμάτων, γεγονός που καταδεικνύει τη σημασία της διαρκούς συνεργασίας μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων για την αποτελεσματική υλοποίηση σύνθετων έργων υποδομών και περιβαλλοντικής προστασίας.

Η ΚΕΔΕ υπογράμμισε την ανάγκη να ληφθούν υπόψη οι πραγματικές δυνατότητες και ανάγκες των Δήμων, καθώς και να εξασφαλιστούν οι αναγκαίοι πόροι και η τεχνική υποστήριξη για την αποτελεσματική εφαρμογή των σχετικών σχεδίων σε τοπικό επίπεδο.