Ενισχυμένοι οι ΟΤΑ από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων

Την ουσιαστική συμμετοχή και των δήμων στο πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων με την κατάρτιση ωρίμων μελετών που θα τους καταστήσουν φορείς υλοποίησης των έργων προβλέπει μεταξύ άλλων η εγκύκλιος που εξέδωσε η Γενική Γραμματεία Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης.

Στην ετήσια εγκύκλιό της για την κατάρτιση του προυπολογισμού, τον προγραμματισμό των δαπανών του Αναπτυξιακού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων  2026–2029 και την έγκριση και την χρηματοδότηση του, τίθετε και το επιχειρησιακό πλαίσιο για την αξιοποίηση πόρων με στόχο τη μέγιστη οικονομική και κοινωνική αποτελεσματικότητα, σε συνθήκες δημοσιονομικής σταθερότητας

Στον προϋπολογισμό που είναι ο μεγαλύτερος των τελευταίων 16 ετών και ανέρχεται σε 16,719 δισ. Ευρώ, δίνεται έμφαση στην πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, την κλιματική ανθεκτικότητα και την κοινωνική συνοχή.

Από τα χρήματα αυτά, τα 6,2 δισ. ευρώ αφορούν σε συγχρηματοδοτούμενα έργα (ΕΣΠΑ 2021–2027, ΤΑΜΕΥ, ΣΣ ΚΑΠ κ.λπ.), τα 3,3 δισ. ευρώ σε έργα αποκλειστικά εθνικής χρηματοδότησης (ΕΠΑ 2026–2030) και τα 7,219 δισ. ευρώ σε έργα Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Βασικοί στόχοι είναι η μέγιστη απορρόφηση των κονδυλίων, η ολοκλήρωση έργων από την προηγούμενη περίοδο και ο μακροπρόθεσμος προγραμματισμός.

Η εγκύκλιος προβλέπει ότι οι φορείς χρηματοδότησης και διαχείρισης οφείλουν έως 26 Σεπτεμβρίου να υποβάλουν μέσω του e-ΠΔΕ:

Εκτιμήσεις δαπανών 2025–2029

Προβλέψεις για έργα μετά το 2029

Λίστες έργων στρατηγικής σημασίας

Στοιχεία δημοσιονομικών διορθώσεων

Αντικειμενικός στόχος του προγράμματος είναι η υλοποίηση του 75% των έργων έως 30/09/2026, η δυνατότητα υπερδέσμευσης πιστώσεων για αύξηση απορρόφησης, η λειτουργία του μηχανισμού αυτόματης ανάκλησης πιστώσεων που δεν χρησιμοποιούνται εντός 4 μηνών και η συνεχής παρακολούθηση και ανακατανομή πόρων σε φορείς με υψηλή απόδοση.

Όσον αφορά στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, η  εγκύκλιος αναφέρεται κυρίως στις αιρετές Περιφέρειες και στους φορείς χρηματοδότησης και υλοποίησης του ΑΠΔΕ, στους οποίους περιλαμβάνονται και οι ΟΤΑ όταν είναι δικαιούχοι ή φορείς έργων.

Συγκεκριμένα, τα όρια δαπανών για τις 13 αιρετές Περιφέρειες εγγράφονται στον προϋπολογισμό του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και κατανέμονται σε κάθε Περιφέρεια με Υπουργική Απόφαση μετά την ψήφιση του Κρατικού Προϋπολογισμού.

Επίσης, 0ι δήμοι μπορούν να είναι φορείς υλοποίησης έργων που χρηματοδοτούνται από το ΑΠΔΕ, εφόσον πληρούν τα κριτήρια ωριμότητας και συνάδουν με τα εθνικά αναπτυξιακά σχέδια.

Σε αυτή την περίπτωση, εντάσσονται στις διαδικασίες υποβολής εκτιμήσεων, κατανομής πιστώσεων και παρακολούθησης.

Και οι δήμοι οφείλουν να αποστέλλουν στοιχεία για τις δαπάνες και την πρόοδο έργων, καθώς και να τηρούν τις προθεσμίες για την αποστολή εκτιμήσεων και ενημερώσεων στο e-ΠΔΕ.

Επίσης, τα έργα που αφορούν ΟΤΑ μπορούν να ενταχθούν είτε στο εθνικό είτε στο συγχρηματοδοτούμενο ΑΠΔΕ, ανάλογα με την πηγή χρηματοδότησης.

Τα έργα αυτά μπορούν να ενταχθούν τόσο στο εθνικό σκέλος (ΕΠΑ 2026–2030 ή Ταμείο Ανάκαμψης), όσο και στο συγχρηματοδοτούμενο σκέλος (ΕΣΠΑ, ΤΑΜΕΥ, ΣΣ ΚΑΠ κ.λπ.), ενώ οι δήμοι μπορούν να είναι επίσης Φορείς Λειτουργίας υποδομών (π.χ. σχολεία, δίκτυα ύδρευσης), με υποχρέωση να εξασφαλίζουν πόρους για συντήρηση και λειτουργία.

Ακόμη για τα όρια δαπανών, στην εγκύκλιο προβλέπεται για τις Περιφέρειες και η εκτέλεση των περιφερειακών έργων στους δήμους.

Τα έργα δήμων που εντάσσονται στο περιφερειακό ΠΔΕ χρηματοδοτούνται μέσω αυτών των κατανομών βάση του εθνικού προϋπολογισμού.

Με βάση την εγκύκλιο οι δήμοι, ως φορείς υλοποίησης υποχρεούνται:

Να υποβάλουν στο e-ΠΔΕ εκτιμήσεις δαπανών για 2025–2029 και προβλέψεις μετά το 2029 (έως 26/09/2025).

Να αποστείλουν στοιχεία για:

έργα στρατηγικής σημασίας (έως 31/10/2025)

δαπάνες συντήρησης & λειτουργίας υποδομών (έως 31/10/2025)

δημοσιονομικές διορθώσεις (έως 26/09/2025)

Να τηρούν τους τριμηνιαίους στόχους απορρόφησης (75% των πιστώσεων έως 30/09/2026).

Να ενημερώνουν άμεσα το σύστημα για καθυστερήσεις ή ανάγκη ανακατανομής πόρων.

4. Χρηματοδότηση Έργων Δήμων

Οι πιστώσεις δίνονται σε επίπεδο Συλλογικής Απόφασης (ΣΑ), όχι ανά έργο.

Τέλος για να ενταχθεί ένα δημοτικό έργο στο ΑΠΔΕ πρέπει:

Να είναι συμβατό με τα εθνικά αναπτυξιακά σχέδια (ΕΣΠΑ, ΕΠΑ, Ελλάδα 2.0).

Να έχει σαφή αναπτυξιακό αντίκτυπο και μετρήσιμα οφέλη.

Να διαθέτει ώριμο φάκελο (μελέτες, άδειες).

Να είναι βιώσιμο σε βάθος χρόνου (με διασφαλισμένα έξοδα λειτουργίας και συντήρησης) και

Να μην υπερεκτιμά ή υποεκτιμά το κόστος.