Αναγκαία, ως και αναγκαστική, σε πολλές των περιπτώσεων είναι πλέον η συνεργασία των φορέων τοπικής Αυτοδιοίκησης και των δύο βαθμών, με δομές και ιδιωτικές πρωτοβουλίες όπως οι κοινωφελείς επιχειρήσεις οι οποίες τα τελευταία χρόνια συμπληρώνουν έργα και δράσεις θεσμικών φορέων και οργάνων.

Δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα, κυρίως, σε θέματα κοινωνικής συνοχής, η Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία (ΚΑΛΟ) στην Ελλάδα αφορά ένα σύνολο δραστηριοτήτων παραγωγής, συναλλαγής και κατανάλωσης με κοινωνικό πρόσημο.

Στόχος των Κοινωφελών Επιχειρήσεων είναι η κάλυψη αναγκών με βάση τη συνεργασία, χωρίς να έχουν κερδοσκοπικό χαρακτήρα. Με άλλα λόγια, αποστολή τους δεν είναι να «μπαλώσουν, κενά σε ζητήματα καθημερινότητας των πολιτών, προστασίας των ευάλωτων μελών της κάθε τοπικής κοινωνίας, ή φροντίδας δημόσιων, κοινόχρηστων χώρων και πρασίνου.

Στόχος είναι να αποτελέσουν προέκταση των υπηρεσιών δήμων και Περιφερειών, που λόγω υποστελέχωσης, αδυνατούν να ανταποκριθούν στις αυξημένες απαιτήσεις των σύγχρονων πόλεων και της παροχής ποιοτικών υπηρεσιών.

Από την κατάρτιση και ένταξη στην αγορά εργασίας, μακροχρόνια ανέργων και την στήριξη κοινωφελών δομών, ως την αντιμετώπιση της σχολικής διαρροής  και της παραβατικότητας, οι ΚΟΙΝΣΕΠ, μέσω συνεργασιών και αξιοποίησης προγραμμάτων που δεν επηρεάζουν τα οικονομικά των δήμων, αναλαμβάνουν έργα και δράσεις, ενισχύοντας τις τοπικές κοινωνίες, δημιουργώντας θέσεις εργασίας και υποστηρίζοντας κοινωνικές ομάδες, όπως οι τσιγγάνοι.

Μάλιστα, εν αναμονή και της εκπόνησης της Εθνικής Στρατηγικής για τους «ρομά», κατ’ επιταγή των αρμόδιων Ευρωπαϊκών Επιτροπών, η συμβολή των ΚΟΙΝΣΕΠ αποκτά ξεχωριστή σημασία, ιδιαίτερα στους δήμους που φιλοξενούν τσιγγάνικους πληθυσμούς… με όσα προβλήματα αυτό συνεπάγεται.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα, στοχευμένης δράσης αποτελεί η ΚΟΙΝΣΕΠ ένταξης «Δύναμη Κοινότητας» που δραστηριοποιείται κυρίως στη Δυτική Αθήνα, συνδράμοντας ουσιαστικά στις προσπάθειες για κοινωνική ένταξη των «ρομά», την αντιμετώπιση της ανεργίας, την προώθηση των αρχών της ισότητας και την διάσωση της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Και εκτός Αττικής, όμως, ανάλογη είναι η δράση της ΚΟΙΝΣΕΠ «Liofyllo» που δραστηριοποιείται στην Αχαΐα, προωθώντας πρωτοβουλίες για την κοινωνική, ένταξη των τσιγγάνων και την ψηφιακή τους εκπαίδευση.