Εκλογικός Νόμος: Τέλος η απλή αναλογική σε δήμους και περιφέρειες, δήμαρχος με 43%+1 – Όλες οι αλλαγές

Σειρά θεμάτων που σχετίζονται με την υποβολή υποψηφιότητας, την ψηφοφορία και την ανάδειξη αρχών κατά τη διεξαγωγή εκλογών δημοτικών και περιφερειακών αρχών, με την επαναφορά και διασφάλιση της κυβερνησιμότητα στους δήμους και τις περιφέρειες της χώρας, ρυθμίζει το εκλογικό νομοσχέδιο που κατατέθηκε την Τρίτη στη Βουλή.

Η σημαντικότερη τομή του σχεδίου νόμου είναι η κατάργηση της λεγόμενης «απλής αναλογικής» που εφάρμοσε ο ΣΥΡΙΖΑ και  είχε ομολογουμένως καταστροφικές συνέπειες στην λειτουργία των δύο βαθμών ΟΤΑ.

Με τις προωθούμενες αλλαγές οι τοπικές αρχές εκλέγονται με πλειοψηφία 43% (και μία ψήφο) από την πρώτη Κυριακή.

Επίσης, μπαίνει πλαφόν 3% για την είσοδο ενός συνδυασμού στο δημοτικό συμβούλιο, ενώ οι εκλογές θα γίνονται ξανά ανά πενταετία (και όχι 4 χρόνια που ίσχυε έως τώρα).

«Το συγκεκριμένο νομοσχέδιο έρχεται να άρει και να διορθώσει τις στρεβλές συνθήκες που προκάλεσε ο νόμος της απλής αναλογικής του ΣΥΡΙΖΑ που οδήγησε την πλειονότητα των Δημοτικών Αρχών σε καθεστώς ακυβερνησίας, πλήττοντας σφόδρα την αποτελεσματική λειτουργία τους και την χρηστή διοίκηση, στερώντας την ίδια στιγμή από τον πολίτη έργα και υπηρεσίες τα οποία δικαιούται να απολαμβάνει», ανέφερε ο Μάκης Βορίδης. Από την πλευρά του ο αναπληρωτής υπουργός Στέλιος Πέτσας δηλώνει: «Πρόκειται για μία θεσμική τομή στην Αυτοδιοίκηση, ένα Νομοσχέδιο καθαρά αναπτυξιακής μορφής. Καταργούμε την a la carte απλή αναλογική του ΣΥΡΙΖΑ, που οδηγούσε σε πολλές περιπτώσεις εκλεγμένους τοπικούς άρχοντες σε «ομηρεία»

Όλες οι αλλαγές στην εκλογή δημοτικών και περιφερειακών αρχών:

• Επαναφορά της 5ετούς θητείας. Οι δήμαρχοι και οι περιφερειάρχες που θα αναδειχθούν από τις εκλογές της 8ης Οκτωβρίου 2023, θα έχουν πλήρη πενταετή θητεία, η οποία θα ξεκινήσει την 1η Ιανουαρίου 2024.
• Το όριο εκλογής από τον πρώτο γύρο τίθεται σε ποσοστό 43% συν μία ψήφο.
• Τίθεται όριο 3% για το δικαίωμα εκλογής δημοτικού ή περιφερειακού συμβούλου, το οποίο είναι ανεξάρτητο από τον αριθμό των μελών του οικείου συμβουλίου και ευθυγραμμισμένο με το ισχύον όριο στις εθνικές εκλογές.
• Εξασφαλίζεται η εκλογή των 3/5 των μελών του συμβουλίου στον νικητή των εκλογών.
• Προβλέπεται η εκλογή συμβουλίων ή προέδρων δημοτικών κοινοτήτων σε όλη την επικράτεια, χωρίς εξαίρεση, μία ρύθμιση που ανταποκρίνεται σε σχετικά αιτήματα των τοπικών κοινωνιών. Ειδικότερα για τις κοινότητες με πληθυσμό μέχρι και 300 κατοίκους, κάθε συνδυασμός μπορεί να έχει πάνω από έναν (1) υποψήφιο πρόεδρο. Πρόεδρος εκλέγεται ο πρώτος σε σταυρούς, ανεξαρτήτως συνδυασμού, από τον πρώτο γύρο.
• Η υποβολή των υποψηφιοτήτων γίνεται μόνο μέσω συνδυασμών και με δήλωση που υποβάλλεται στην ηλεκτρονική πύλη gov.gr, κατ’ επιλογή του υποψηφίου με το πατρώνυμο ή το μητρώνυμό του.
• Τίθεται καταληκτική ημερομηνία η 31η Αυγούστου του έτους των εκλογών, για την κατάρτιση και δήλωση των συνδυασμών και η 10η Σεπτεμβρίου για την ανακήρυξη αυτών από το αρμόδιο δικαστήριο, ώστε να υπάρχει πλήρης έλεγχος των εκλογικών δαπανών και οι υποψήφιοι να είναι εγκαίρως γνωστοί στο εκλογικό σώμα.
• Ο αριθμός των μελών των δημοτικών και περιφερειακών συμβουλίων, καθώς και των συμβουλίων δημοτικών κοινοτήτων καθορίζεται με βάση συγκεκριμένες πληθυσμιακές κλίμακες. Προβλέπεται λελογισμένη μείωση του αριθμού των μελών τους, με στόχο τον εξορθολογισμό, χωρίς να δημιουργείται πρόβλημα στην ομαλή λειτουργία των ΟΤΑ. Σημειώνεται, δε, ότι μετά τη δημόσια διαβούλευση, αφουγκραζόμενοι τις ανησυχίες που εξεφράσθησαν, επήλθαν στοχευμένες παρεμβάσεις.  Στο πλαίσιο αυτό, δήμος που αποτελείται από περισσότερες από έξι (6) δημοτικές ενότητες και έχει πληθυσμό από 10.001 έως 50.000 κατοίκους, δικαιούται αυξημένου αριθμού μελών δημοτικού συμβουλίου.
• Εξορθολογίζεται και συστηματικοποιείται το πλαίσιο κωλυμάτων εκλογιμότητας και ασυμβιβάστων, λαμβανομένων υπόψιν και παρατηρήσεων που διατυπώθηκαν στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης.
• Επαναδιατυπώνονται με σαφήνεια και πληρότητα δικονομικές διατάξεις που αφορούν στην εκδίκαση διαφορών που σχετίζονται με τις εκλογές ΟΤΑ.
• Για τη διεξαγωγή των εκλογών δημοτικών και περιφερειακών αρχών λαμβάνεται υπόψιν ο μόνιμος πληθυσμός, όπως αποτυπώνεται στα αποτελέσματα της τελευταίας απογραφής.
• Τέλος και σύμφωνα με τα μέχρι σήμερα ισχύοντα, ο εκλεγμένος περιφερειάρχης, κατά τη διάρκεια της θητείας του, τελεί σε αναστολή της επαγγελματικής του δραστηριότητας.