Υπουργείο Πολιτισμού: Η περίφραξη στην Πορτάρα Νάξου παραμένει έως τις 27 Σεπτεμβρίου

Στη θέση της θα παραμείνει η προσωρινή περίφραξη που τοποθετήθηκε γύρω από το μνημείο του Ναού του Απόλλωνα (γνωστού και ως Πορτάρα) στη νησίδα Παλάτια της Νάξου, όπως αποφάσισε σήμερα, 20 Αυγούστου 2025, το Πρωτοδικείο Νάξου. Σύμφωνα με την απόφαση, η περίφραξη θα διατηρηθεί έως τις 27 Σεπτεμβρίου 2025, ημερομηνία κατά την οποία έχει ήδη δρομολογηθεί η αντικατάστασή της από μόνιμη προστατευτική κατασκευή. Η εγκατάσταση της προσωρινής μεταλλικής περίφραξης, ύψους 1,5 μέτρου, έγινε από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων στις 29 Ιουλίου, έπειτα από επαναλαμβανόμενα περιστατικά παραβατικής συμπεριφοράς τουριστών στον αρχαιολογικό χώρο. Η ενέργεια βασίστηκε σε γνωμοδότηση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου και κρίθηκε επιβεβλημένη από τις αρμόδιες αρχές για την άμεση προστασία του μνημείου, όπως προβλέπει ο αρχαιολογικός νόμος (Ν. 4858/2021, άρθρο 3).

Η παρέμβαση προκάλεσε την έντονη αντίδραση του Δήμου Νάξου. Ο δήμαρχος κατήγγειλε στελέχη της Εφορείας, τα οποία οδηγήθηκαν στο αστυνομικό τμήμα, ενώ στη συνέχεια ο Δήμος προσέφυγε στο Πρωτοδικείο, ζητώντας την άμεση απομάκρυνση της περίφραξης, ισχυριζόμενος ότι το μέτρο προσβάλλει την «προσωπικότητα του Δήμου». Αξιοσημείωτο είναι ότι στην προσφυγή δεν γίνεται καμία αναφορά στον προσωρινό χαρακτήρα του μέτρου ούτε στο ότι είχαν προηγηθεί δύο περιστατικά παραβίασης του χώρου από επισκέπτες. Παρά ταύτα, ο Δήμος είχε κερδίσει προσωρινά τα ασφαλιστικά μέτρα.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης, το Υπουργείο Πολιτισμού προσκόμισε στο δικαστήριο πλήρη τεκμηρίωση των ενεργειών του, περιλαμβανομένων των αποφάσεων και γνωμοδοτήσεων που προηγήθηκαν της τοποθέτησης της περίφραξης.

Σύμφωνα με την απόφαση της Προέδρου Πρωτοδικών, η περίφραξη θα παραμείνει έως τις 27 Σεπτεμβρίου – ημερομηνία που είχε εξαρχής οριστεί από το Υπουργείο ως χρονικό όριο για την προσωρινή προστασία του χώρου, μέχρι να εγκατασταθεί η μόνιμη κατασκευή.

Σε σχετική ανακοίνωση, το Υπουργείο Πολιτισμού υπογραμμίζει ότι η δικαστική απόφαση δεν συνιστά «δικαίωση του Δήμου», όπως αναφέρθηκε σε δηλώσεις της δημοτικής αρχής. Αντιθέτως, το δικαστήριο απέρριψε ουσιαστικά το αίτημα για άμεση απομάκρυνση της περίφραξης, αποδεχόμενο τη νομιμότητα και την αναγκαιότητα του προσωρινού μέτρου προστασίας.

Αναλυτικά η ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού για την Πορτάρα Νάξου:

«Η απόφαση του Πρωτοδικείου Νάξου για την Πορτάρα.

Κατόπιν του γνωστού περιστατικού παραβατικής συμπεριφοράς τουρίστα, που έλαβε χώρα την 29.7.2025, σε βάρος του μνημείου του Ναού του Απόλλωνα (Πορτάρα), στη νησίδα Παλάτια Νάξο, το Υπουργείο Πολιτισμού -δια της αρμόδιας Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων-τοποθέτησε, ως είχε ρητή υποχρέωση από τον αρχαιολογικό νόμο (Ν. 4858/2021, άρθρο 3), περίφραξη ελαφρού τύπου και ύψους 1,5 μ. γύρωθεν του μνημείου, προς άμεση προστασία αυτού, για το προσωρινό διάστημα έως την 27η Σεπτεμβρίου 2025, οπότε θα τοποθετηθεί η μόνιμη προστατευτική περίφραξη, κατόπιν γνωμοδότησης του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου.

Ο Δήμαρχος Νάξου, προσωπικά και χωρίς προηγούμενη, αλλά ούτε και εκ των υστέρων, έγκριση της Δημοτικής Επιτροπής, κατήγγειλε ως παρανομούντες, τους αρχαιολόγους της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων του Υπουργείου Πολιτισμού, οι οποίοι και συνελήφθησαν και οδηγήθηκαν στο αστυνομικό τμήμα, όπου δακτυλοσκοπήθηκαν και κατέστησαν υπόδικοι. Ακολούθως, ο Δήμος προσέφυγε στο Πρωτοδικείο Νάξου, και, αποσιωπώντας παντελώς ότι επρόκειτο για προσωρινό μέτρο, που θα απομακρύνοταν την 27.9.2025, επικαλέστηκε ότι η περίφραξη αυτή θίγει «την προσωπικότητα» του Δήμου και ζήτησε να υποχρεωθεί το Υπουργείο Πολιτισμού να αφαιρέσει άμεσα την περίφραξη και να μην λάβει κανένα ανάλογο προστατευτικό μέτρο. Και αυτό, παρότι είχε ήδη σημειωθεί και δεύτερο παραβατικό περιστατικό σε βάρος του μνημείου, το οποίο επίσης ο Δήμος Νάξου αποσιώπησε.

Κατόπιν προσκόμισης στο Δικαστήριο, εκ μέρους του Υπουργείου Πολιτισμού, όλων των εγγράφων που τεκμηρίωναν τα ανωτέρω αποσιωπηθέντα από το Δήμο, σήμερα, 20.8.2025 εκδόθηκε η απόφαση της Προέδρου Πρωτοδικών Νάξου, σύμφωνα με την οποία η επίμαχη περίφραξη θα παραμείνει στο χώρο, ακριβώς ως έχει, και θα απομακρυνθεί την 27.9.2025, δηλ. ακριβώς την ημερομηνία που το Υπουργείο Πολιτισμού είχε προαποφασίσει την απομάκρυνση και την αντικατάσταση της προσωρινής επίμαχης περίφραξης, με τη μόνιμη προστατευτική περίφραξη του αρχαιολογικού χώρου της Πορτάρας.

Δεδομένου ότι το αίτημα του Δήμου ήταν η ΑΜΕΣΗ απομάκρυνση της περίφραξης, είναι φανερό ότι οι δηλώσεις του επικεφαλής της Δημοτικής Αρχής και συναφή δημοσιεύματα περί έκβασης της υπόθεσης υπέρ του Δήμου, δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα».

Δήμαρχος Νάξου: Ημέρα δικαίωσης για την τοπική κοινωνία και τον Δήμο Νάξου και Μικρών Κυκλάδων

Λίγο νωρίτερα ως «ημέρα δικαίωσης για την τοπική κοινωνία και τον Δήμο Νάξου και Μικρών Κυκλάδων», χαρακτήρισε ο δήμαρχος Δημήτρης Λιανός τη δικαστική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Νάξου, με την οποία, όπως αναφέρει, έγινε δεκτή η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων.

Ολόκληρη η ανάρτηση του Δημάρχου:

«Ημέρα δικαίωσης για την τοπική κοινωνία και τον Δήμο Νάξο και Μικρών Κυκλάδων!

Το Μονομελές Πρωτοδικείο Νάξου έκανε δεκτά εν μέρει τα ασφαλιστικά μέτρα που κατέθεσε ο Δήμος μας και διέταξε την απομάκρυνση του συρματοπλέγματος που τοποθετήθηκε περιμετρικά του Ναού του Απόλλωνα στα Παλάτια.

Το ιστορικό

Στις 29/7/2025 δημοσιοποιήθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης φωτογραφία με άνδρα που ανασήκωσε μάρμαρο εκτός της περισχοίνισης στον Ναό του Απόλλωνα, στη νησίδα Παλάτια.
Άμεσα η Αρχαιολογική Υπηρεσία υπέβαλε μήνυση κατά αγνώστου στην αρμόδια εισαγγελική αρχή και τοποθέτησε αρχαιοφύλακες στον χώρο από τις 9 το πρωί έως τις 9 το βράδυ, ενώ, δυστυχώς, παράλληλα έκλεισε το Επιτόπιο Μουσείο.

Στις 4/8/2025, χωρίς καμία έγκριση, τοποθετήθηκε από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων περίφραξη με συρματόπλεγμα σε έκταση μεγαλύτερη από αυτήν της περισχοίνισης, για την προστασία του μνημείου. Η ενέργεια αυτή προκάλεσε την έντονη αντίδραση της Δημοτικής Αρχής, των δημοτών και των επισκεπτών, καθώς το συρματόπλεγμα προσβάλλει το μνημείο και αλλοιώνει το περιβάλλον.

Ως Δήμος αντιδράσαμε άμεσα με έγγραφη και προφορική διαμαρτυρία, ζητώντας τις εγκριτικές αποφάσεις για την πράξη αυτή, οι οποίες όμως δεν υπήρχαν, ενώ παράλληλα επιδιώξαμε την εξεύρεση εναλλακτικών λύσεων.

Στις 8/8/2025 συγκλήθηκε έκτακτο Δημοτικό Συμβούλιο, όπου συζητήθηκε ο τρόπος προσφυγής στη δικαιοσύνη και στις 13/8/2025 συνεδρίασε εκτάκτως και η Δημοτική Επιτροπή, η οποία αποφάσισε την κατάθεση ασφαλιστικών μέτρων για την απομάκρυνση της περίφραξης που υποβαθμίζει το περιβάλλον και προσβάλει το μνημείο. Και στα δύο συλλογικά όργανα, η πρόταση για προσφυγή στη δικαιοσύνη υπερψηφίστηκε μόνο από τη δημοτική πλειοψηφία.

Σήμερα, το Μονομελές Πρωτοδικείο Νάξου δικαίωσε τον Δήμο, τους πολίτες και τις συλλογικότητες που κατέθεσαν ασφαλιστικά μέτρα, καθώς και όλη την κοινωνία του νησιού μας που αντέδρασαν στην προσβολή του εμβληματικού μνημείου του νησιού μας.

Είναι ευχάριστο ότι μετά από όλα αυτά τα δυσάρεστα γεγονότα, το Υπουργείο Πολιτισμού αναγκάστηκε να ευθυγραμμιστεί τελικά με το δίκαιο αίτημα της τοπικής κοινωνίας για την προστασία του Ναού του Απόλλωνα, καθώς εκπόνησε σχετική μελέτη, η οποία θα συζητηθεί στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, ώστε να λάβει τις απαραίτητες εγκρίσεις. Βέβαια, το Υπουργείο Πολιτισμού θα πρέπει να κάνει ακόμη ουσιαστικά βήματα, όπως η θέσπιση εισιτηρίου για την επίσκεψη στον Ναό του Απόλλωνα. Με τον τρόπο αυτόν θα υπάρξει «αυτοχρηματοδότηση» για τη συντήρηση και φύλαξη του μνημείου.

Κλείνοντας, θέλω να τονίσω ότι προτεραιότητά μας παραμένει η προάσπιση των συμφερόντων της τοπικής κοινωνίας, μακριά από ατομικές σκοπιμότητες και μικροπολιτικές λογικές.
Η Δημοτική Αρχή απέδειξε ότι λειτουργεί με μοναδικό γνώμονα το κοινό συμφέρον και παραμένει ανοιχτή σε κάθε μορφή συνεργασίας που θα συμβάλει στην πρόοδο και την ανάπτυξη του τόπου μας».