ΑΕΝΑΟΝ: Η μεγάλη ανάπλαση του Φαληρικού Όρμου περνά στην κατασκευή

Σε τροχιά οριστικής υλοποίησης μπαίνει ένα από τα μεγαλύτερα και πιο σύνθετα έργα αστικής ανάπλασης της Αττικής, καθώς υπογράφηκε η σύμβαση για την κατασκευή του Μητροπολιτικού Πάρκου «ΑΕΝΑΟΝ» στον Φαληρικό Όρμο.

Η υπογραφή πραγματοποιήθηκε στην Πλατεία Νερού, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, σηματοδοτώντας τη μετάβαση ενός σχεδιασμού που απασχολεί επί δεκαετίες την Αττική από τη φάση των μελετών και των διοικητικών διαδικασιών στην κατασκευή. Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα, το εργοτάξιο αναμένεται να εγκατασταθεί μέσα στον Νοέμβριο, οι μελέτες εφαρμογής να ολοκληρωθούν έως τα μέσα Δεκεμβρίου και οι κύριες κατασκευαστικές εργασίες να αρχίσουν τον Ιανουάριο του 2027. Η ολοκλήρωση και η απόδοση του πάρκου στους πολίτες τοποθετούνται στο δεύτερο εξάμηνο του 2029.

Ένα νέο μητροπολιτικό τοπόσημο 741 στρεμμάτων

Το «ΑΕΝΑΟΝ» σχεδιάζεται ως ένας μεγάλος δημόσιος χώρος πρασίνου, πολιτισμού, άθλησης και αναψυχής, με βασική επιδίωξη να αποκαταστήσει τη σύνδεση του αστικού ιστού με τη θάλασσα.

Η συνολική έκταση του νέου Μητροπολιτικού Πάρκου θα φθάνει τα 741 στρέμματα, ενώ το 75% του χώρου προβλέπεται να καλύπτεται από πράσινο. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει περισσότερα από 4.000 δέντρα και πάνω από 210.000 φυτά, με τις φυτεύσεις να καταλαμβάνουν συνολικά 343 στρέμματα δίπλα στο παραλιακό μέτωπο. Οι εκτιμήσεις της Περιφέρειας κάνουν λόγο για περίπου 3,8 εκατομμύρια επισκέπτες τον χρόνο, γεγονός που καταδεικνύει τη μητροπολιτική κλίμακα της παρέμβασης.

Παράλληλα προβλέπονται ποδηλατόδρομοι, γήπεδα και χώροι άθλησης, υποδομές πολιτισμού, εκπαιδευτικές και θεματικές δραστηριότητες για παιδιά, παιδότοποι και χώροι κοινωνικών χρήσεων, καθώς και περιορισμένες εμπορικές δραστηριότητες.

Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται ακόμη 5.700 τετραγωνικά μέτρα νέων κτιριακών εγκαταστάσεων και τρεις χώροι στάθμευσης συνολικής δυναμικότητας περίπου 850 οχημάτων. Το σύνολο του πάρκου προβλέπεται να είναι προσβάσιμο σε ανθρώπους με αναπηρία και κινητικές δυσκολίες.

Από τον κίνδυνο απένταξης στην υπογραφή

Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε από τον περιφερειάρχη Αττικής Νίκο Χαρδαλιά στη διαδρομή που προηγήθηκε μέχρι την υπογραφή της σύμβασης.

Το έργο, όπως έχει επισημάνει η Περιφέρεια, βρισκόταν στις αρχές του 2024 αντιμέτωπο ακόμη και με τον κίνδυνο απώλειας της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης. Ακολούθησε μια περίοδος έντονων διοικητικών και τεχνικών διαδικασιών, προκειμένου να καλυφθούν οι εκκρεμότητες και να εξασφαλιστούν οι αναγκαίες εγκρίσεις.

Σύμφωνα με τον Νίκο Χαρδαλιά, μέσα σε περίπου 21 με 22 μήνες ολοκληρώθηκαν 11 μελέτες και 19 αδειοδοτήσεις, ενώ αντιμετωπίστηκαν ζητήματα που αφορούσαν τόσο τις εθνικές όσο και τις ευρωπαϊκές διαδικασίες. Ο περιφερειάρχης απέδωσε ιδιαίτερη σημασία στην παρέμβαση του πρωθυπουργού προς την τότε Ευρωπαία Επίτροπο Ελίζα Φερέιρα για την εξασφάλιση του αναγκαίου πρόσθετου χρόνου, ώστε το έργο να παραμείνει εντός του χρηματοδοτικού πλαισίου.

Παράλληλα, όπως ανέφερε, εξασφαλίστηκαν οι εγγυήσεις του Ελληνικού Δημοσίου για τη μελλοντική συντήρηση και βιωσιμότητα του πάρκου, με το σχετικό κόστος να υπολογίζεται σε περίπου 6 εκατ. ευρώ ετησίως.

Χαρδαλιάς – «Πράσινος πολλαπλασιαστής για ολόκληρο το Λεκανοπέδιο»

Για τον Νίκο Χαρδαλιά, η υπογραφή της σύμβασης αποτελεί κομβικό σημείο όχι μόνο για τον Φαληρικό Όρμο αλλά για το συνολικό σχέδιο αναβάθμισης της Αττικής.

Ο περιφερειάρχης χαρακτήρισε το έργο έναν «πράσινο πολλαπλασιαστή» για ολόκληρο το Λεκανοπέδιο, καθώς εκτιμάται ότι η παρέμβαση θα επηρεάσει θετικά την ποιότητα ζωής, την οικονομική δραστηριότητα, την απασχόληση και τη συνολική εικόνα του παραλιακού μετώπου. Βασικός στόχος, όπως υπογράμμισε, είναι να αποκατασταθεί μια σχέση που για πολλές δεκαετίες είχε διαρραγεί — η σχέση της Αθήνας με τη θάλασσα.

Στη δημόσια τοποθέτησή του μετά την υπογραφή, ο περιφερειάρχης έδωσε επίσης ιδιαίτερη έμφαση στα χαρακτηριστικά του μελλοντικού πάρκου, αναφέροντας την έκταση των 741 στρεμμάτων, τα 4.032 δέντρα και τις εκατοντάδες χιλιάδες νέες φυτεύσεις, με τον χώρο να σχεδιάζεται για περίπατο, άθληση και δραστηριότητες αναψυχής.

Μητσοτάκης – «Κλείνει μια εκκρεμότητα πολλών δεκαετιών»

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στάθηκε στη συνεργασία κυβέρνησης και Περιφέρειας Αττικής για την προώθηση του έργου, τονίζοντας ότι με την υπογραφή της σύμβασης κλείνει μια εκκρεμότητα πολλών δεκαετιών.

Ενέταξε, παράλληλα, το «ΑΕΝΑΟΝ» στον ευρύτερο αναπτυξιακό σχεδιασμό για το παράκτιο μέτωπο της πρωτεύουσας, σε συνδυασμό με τη μεγάλη επένδυση στο Ελληνικό και τις παρεμβάσεις στις πρώην ολυμπιακές εγκαταστάσεις.

Κατά τον πρωθυπουργό, τα μεγάλα έργα υποδομής και οι επενδύσεις θα πρέπει να συνεχιστούν και μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης, με αξιοποίηση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων και των διαθέσιμων ευρωπαϊκών πόρων.

Το Tae Kwon Do στο ευρύτερο σχέδιο για το Φάληρο

Το «ΑΕΝΑΟΝ» δεν αντιμετωπίζεται ως μια μεμονωμένη ανάπλαση. Εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σχέδιο για τη δημιουργία ενός ενιαίου παράκτιου πόλου πρασίνου, πολιτισμού, αθλητισμού και αναψυχής.

Στο ίδιο πλέγμα παρεμβάσεων περιλαμβάνονται η Πλατεία Νερού και η αξιοποίηση της εγκατάστασης του Tae Kwon Do, η οποία προβλέπεται να εξελιχθεί σε σύγχρονο συνεδριακό, εκθεσιακό και πολιτιστικό κέντρο διεθνών προδιαγραφών.

Ο συνολικός σχεδιασμός της Περιφέρειας έχει ως ορίζοντα έως το 2030 τη διαμόρφωση σχεδόν 1.000 στρεμμάτων παραλιακού χώρου πρασίνου και αναψυχής στον Φαληρικό Όρμο.

Κλιματική ανθεκτικότητα και αντιπλημμυρική προστασία

Κρίσιμο τμήμα του έργου αφορά και την περιβαλλοντική του διάσταση. Ο σχεδιασμός ακολουθεί τις αρχές του Νέου Ευρωπαϊκού Bauhaus, ενώ ενσωματώνει σύγχρονες απαιτήσεις ενεργειακής εξοικονόμησης, κλιματικής ανθεκτικότητας και αντιπλημμυρικής προστασίας.

Το έργο αποτελεί τη συνέχεια των παρεμβάσεων της πρώτης φάσης στον Φαληρικό Όρμο, οι οποίες περιελάμβαναν σημαντικά οδικά και αντιπλημμυρικά έργα.

Δημόσιος έλεγχος της πορείας των εργασιών

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η πρόβλεψη για συνεχή δημόσια παρακολούθηση της κατασκευής.

Μέσω της επίσημης ιστοσελίδας του «ΑΕΝΑΟΝ» θα δημοσιεύεται ανά τακτά χρονικά διαστήματα οπτικό υλικό από το εργοτάξιο, με φωτογραφίες και βίντεο που θα ανανεώνονται ανά δεκαπενθήμερο, ώστε οι πολίτες να μπορούν να ελέγχουν την πρόοδο και την τήρηση του συμβατικού χρονοδιαγράμματος.

Για την Περιφέρεια Αττικής, η διαδικασία αυτή συνδέεται με τη διαφάνεια και τη λογοδοσία γύρω από ένα έργο ιδιαίτερα υψηλού δημόσιου ενδιαφέροντος.

Το μεγάλο στοίχημα πλέον είναι το χρονοδιάγραμμα

Με την υπογραφή της σύμβασης ολοκληρώνεται μία από τις δυσκολότερες διοικητικές φάσεις του «ΑΕΝΑΟΝ». Το βάρος μεταφέρεται πλέον στο εργοτάξιο και στην τήρηση των προθεσμιών.

Η εγκατάσταση του αναδόχου προβλέπεται για τον Νοέμβριο του 2026, η έναρξη των κυρίως εργασιών για τον Ιανουάριο του 2027 και η ολοκλήρωση για το δεύτερο εξάμηνο του 2029. Την κατασκευή έχει αναλάβει η κοινοπραξία ΤΕΡΝΑ – ΜΕΤΚΑ – ΗΛΙΟΧΩΡΑ – ΕΛΕΜΚΑ.