Στις μεγάλες κρίσεις που δοκίμασαν τα νησιά του Νοτίου Αιγαίου, αλλά και στις αποφάσεις που κλήθηκε να λάβει η Περιφερειακή Αρχή κάτω από ασφυκτικές συνθήκες, αναφέρθηκε ο Περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου, Γιώργος Χατζημάρκος, κατά τη διάρκεια εκδήλωσης της Ένωσης Τουριστικών Γραφείων Δωδεκανήσου στη Ρόδο.
Η εκδήλωση, η οποία συνοδεύτηκε και από την έκδοση βιβλίου, είχε ως κεντρικό θέμα το ιδιαίτερα επίκαιρο ερώτημα: «Τουρισμός σε εποχή κρίσεων: ποιος αντέχει και γιατί;». Ένα ερώτημα στο οποίο ο Περιφερειάρχης επέλεξε να απαντήσει μέσα από τις προσωπικές του εμπειρίες και τις κρίσεις που κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν οι κοινωνίες των νησιών τα τελευταία χρόνια.
Ο Γιώργος Χατζημάρκος απέφυγε τη θεωρητική προσέγγιση και μίλησε για τη διαχείριση κρίσεων όπως αυτή αποτυπώνεται στην πράξη, όταν τα δεδομένα είναι περιορισμένα, ο χρόνος πιέζει, ο κίνδυνος είναι υπαρκτός και οι συνέπειες μιας απόφασης μπορούν να είναι καθοριστικές.
«Η κρίση δεν είναι ένα άψυχο κεφάλαιο σε εγχειρίδιο διοίκησης», σημείωσε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας τις συνθήκες στις οποίες καλούνται να λειτουργήσουν οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων. Όπως ανέφερε, την ώρα μιας κρίσης ο χρόνος συμπυκνώνεται, οι ανάγκες αυξάνονται απότομα και η ευθύνη δεν μπορεί να μετατεθεί ούτε να κρυφτεί πίσω από διαδικασίες και δικαιολογίες.
Ο Περιφερειάρχης αναφέρθηκε σε τέσσερις μεγάλες δοκιμασίες που σημάδεψαν το Νότιο Αιγαίο και επηρέασαν άμεσα τον τουρισμό, την κοινωνική ζωή και την οικονομία των νησιών.
Πρώτος σταθμός ήταν η προσφυγική και μεταναστευτική κρίση του 2015, όταν τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου βρέθηκαν στο επίκεντρο μιας πρωτοφανούς ανθρωπιστικής και γεωπολιτικής πρόκλησης. Ακολούθησε ο σεισμός της Κω το 2017, ο οποίος δοκίμασε τις υποδομές, τις υπηρεσίες και τα αντανακλαστικά των αρμόδιων φορέων σε μια περίοδο αυξημένης τουριστικής κίνησης.
Η τρίτη μεγάλη κρίση ήταν η πανδημία του 2020, που πάγωσε την τουριστική δραστηριότητα, ανέτρεψε οικονομικούς σχεδιασμούς και προκάλεσε πρωτοφανή αβεβαιότητα σε επιχειρήσεις και εργαζομένους. Τέλος, ο Γιώργος Χατζημάρκος αναφέρθηκε στη μεγάλη δασική πυρκαγιά της Ρόδου το 2023, η οποία εξελίχθηκε σε μια από τις σοβαρότερες επιχειρήσεις εκκένωσης και διαχείρισης επισκεπτών που έχουν πραγματοποιηθεί σε ευρωπαϊκό τουριστικό προορισμό.
Τέσσερις διαφορετικές κρίσεις, με διαφορετικά χαρακτηριστικά και απαιτήσεις, αλλά με έναν κοινό παρονομαστή: την ανάγκη να προστατευθεί πρώτα η ανθρώπινη ζωή και, παράλληλα, να διαφυλαχθούν η κοινωνική συνοχή, η λειτουργία των νησιών, η τουριστική τους φήμη και η τοπική οικονομία.
Στην τοποθέτησή του, ο Περιφερειάρχης στάθηκε ιδιαίτερα σε αυτό που χαρακτήρισε ως «μοναξιά της απόφασης». Πρόκειται για τη στιγμή κατά την οποία ο επικεφαλής μιας διοίκησης καλείται να αποφασίσει άμεσα, γνωρίζοντας ότι δεν υπάρχουν πάντοτε όλες οι πληροφορίες, ούτε ο χρόνος για μακρές διαβουλεύσεις.
«Την ώρα της μάχης, εκεί που ο “θόρυβος” της εύκολης κριτικής και της μικροπολιτικής περισσεύει, εσύ οφείλεις να μείνεις προσηλωμένος στο τιμόνι», ανέφερε, στέλνοντας παράλληλα ένα σαφές πολιτικό μήνυμα προς όσους επιλέγουν να σχολιάζουν εκ των υστέρων, όταν ο κίνδυνος έχει απομακρυνθεί και οι αποφάσεις έχουν ήδη ληφθεί.
Όπως υπογράμμισε, την κρίσιμη ώρα η προτεραιότητα δεν μπορεί να είναι το πολιτικό κόστος, η επικοινωνιακή εικόνα ή η αποφυγή της ευθύνης. Προτεραιότητα είναι ο άνθρωπος που κινδυνεύει, η κοινωνία που ζητά προστασία και η ανάγκη να διατηρηθεί η λειτουργία ενός τόπου που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον τουρισμό.
Ο Γιώργος Χατζημάρκος ανέδειξε και μια λιγότερο ορατή πλευρά της διαχείρισης κρίσεων. Όπως επισήμανε, η μεγαλύτερη επιτυχία δεν είναι πάντοτε εκείνη που καταγράφεται στους τίτλους των μέσων ενημέρωσης. Μπορεί να είναι ένα ατύχημα που αποφεύχθηκε, ένας πανικός που δεν ξέσπασε, μια δυσλειτουργία που αντιμετωπίστηκε εγκαίρως ή μια κρίση που δεν έγινε ποτέ γνωστή επειδή κάποιοι λειτούργησαν προληπτικά και αποτελεσματικά.
Σε μια εποχή κατά την οποία οι κρίσεις διαδέχονται η μία την άλλη, η πρόληψη, η προετοιμασία και ο επιχειρησιακός σχεδιασμός αποκτούν καθοριστική σημασία. Η επιτυχία, άλλωστε, συχνά δεν μετριέται από όσα συνέβησαν, αλλά από όσα αποτράπηκαν.
Απαντώντας στο κεντρικό ερώτημα της εκδήλωσης, ο Περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου σημείωσε ότι αντέχει εκείνος που προετοιμάζεται χωρίς να επαναπαύεται, εκείνος που συνεργάζεται με ειλικρίνεια και σεβασμό, αλλά και εκείνος που δεν αντιμετωπίζει μια κρίση ως ευκαιρία για μικροπολιτικά οφέλη.
Αντέχει, επίσης, όποιος μπορεί να λάβει δύσκολες αποφάσεις χωρίς να κρύβεται πίσω από το ενδεχόμενο του πολιτικού κόστους. Η αποφασιστικότητα, η ψυχραιμία, η συνεργασία και η ικανότητα ανάληψης ευθύνης αποτελούν, σύμφωνα με τον ίδιο, τις βασικές προϋποθέσεις για την ανθεκτικότητα ενός τουριστικού προορισμού.
Το μήνυμα της παρέμβασής του ήταν σαφές: ο τουρισμός δεν προστατεύεται μόνο με προβολή, διαφημιστικές καμπάνιες και θετικές επιδόσεις στις αφίξεις. Προστατεύεται και μέσα από την ικανότητα ενός τόπου να λειτουργεί αποτελεσματικά όταν οι συνθήκες γίνονται δύσκολες.
Η ανθεκτικότητα των νησιών εξαρτάται από την ποιότητα των υποδομών, την ετοιμότητα των υπηρεσιών, τη συνεργασία μεταξύ κράτους, Αυτοδιοίκησης και επαγγελματικών φορέων, αλλά και από την εμπιστοσύνη που μπορεί να εμπνεύσει η διοίκηση σε κατοίκους, εργαζομένους, επιχειρηματίες και επισκέπτες.
«Τα νησιά μας άντεξαν και θα συνεχίσουν να αντέχουν», τόνισε ο Γιώργος Χατζημάρκος, διευκρινίζοντας ότι αυτό δεν σημαίνει πως οι κρίσεις θα σταματήσουν να εμφανίζονται. Αντίθετα, το διεθνές περιβάλλον δείχνει ότι οι προκλήσεις θα είναι συχνότερες και πιο σύνθετες, είτε πρόκειται για φυσικές καταστροφές, είτε για υγειονομικές κρίσεις, είτε για γεωπολιτικές αναταράξεις.
Η διαφορά, σύμφωνα με τον Περιφερειάρχη, βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο οι κοινωνίες και οι θεσμοί αντιμετωπίζουν αυτές τις κρίσεις. Τα νησιά του Νοτίου Αιγαίου, όπως υποστήριξε, έχουν αποδείξει ότι δεν κρύβονται μπροστά στις δυσκολίες, αλλά τις αντιμετωπίζουν με σχέδιο, συνεργασία, ψυχραιμία και ανθρωπιά.
Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε και στο «θάρρος της ευθύνης», μια φράση που συμπυκνώνει σε μεγάλο βαθμό τη φιλοσοφία της τοποθέτησής του. Διότι, όπως προκύπτει και από την εμπειρία των προηγούμενων κρίσεων, η διοίκηση κρίνεται κυρίως όταν οι εύκολες επιλογές έχουν εξαντληθεί και κάποιος πρέπει να πάρει την τελική απόφαση.
Κλείνοντας, ο Γιώργος Χατζημάρκος συνεχάρη την Ένωση Τουριστικών Γραφείων Δωδεκανήσου για την πρωτοβουλία, τη διοργάνωση της εκδήλωσης και τη συζήτηση γύρω από ένα θέμα που αφορά άμεσα το μέλλον του τουρισμού και των νησιωτικών οικονομιών.
Σε υψηλούς τόνους απάντησε ο Περιφερειάρχης Στερεάς Ελλάδας, Φάνης Σπανός, στην ανάρτηση του Συμεών Κεδίκογλου…
Σε υψηλούς τόνους απαντά ο Δήμαρχος Νέας Ιωνίας στην τελευταία επιστολή της Ένωσης Συλλόγων Γονέων…
Σε μια έμπρακτη κίνηση αυτοδιοικητικής αλληλεγγύης προχώρησε ο Δήμος Αθηναίων, παραχωρώντας απορριμματοφόρα στους Δήμους Σαλαμίνας…
Ιδιαίτερη αναφορά στον Περιφερειάρχη Αττικής, Νίκο Χαρδαλιά, έκανε ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην καθιερωμένη κυριακάτικη…
Σφοδρή επίθεση κατά του δημάρχου Πατρέων, Κώστα Πελετίδη, εξαπολύει η δημοτική παράταξη «Πάτρα Ενωμένη», με…
Η ποιότητα των παρεχομένων υπηρεσιών στον χώρο του τουρισμού, μέσα από την κατάρτιση και εκπαίδευση…