ΠΑΡΑΔΗΜΟΤΙΚΑ

Πολιτική Προστασία: Σε αυξημένη ετοιμότητα Δήμοι και Περιφέρειες για τον κίνδυνο πλημμυρών

Σε αυξημένη επιχειρησιακή ετοιμότητα καλούνται να τεθούν Δήμοι και Περιφέρειες σε ολόκληρη τη χώρα ενόψει της χειμερινής περιόδου, με τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας να ζητά την άμεση ενεργοποίηση του μηχανισμού πρόληψης και αντιμετώπισης πλημμυρικών φαινομένων.

Με την κατεπείγουσα εγκύκλιο υπ’ αριθμόν Α3175/19-08-2026, οι φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης καλούνται να επιταχύνουν τους ελέγχους στις κρίσιμες υποδομές, να καταγράψουν τις περιοχές αυξημένης επικινδυνότητας και να προχωρήσουν σε συντονιστικές συνεδριάσεις και ασκήσεις Πολιτικής Προστασίας πριν από την έναρξη της περιόδου κατά την οποία παραδοσιακά αυξάνεται ο κίνδυνος έντονων βροχοπτώσεων.

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στις περιοχές που έχουν πληγεί τα προηγούμενα χρόνια από δασικές πυρκαγιές, καθώς η καταστροφή της βλάστησης και η μεταβολή των χαρακτηριστικών του εδάφους αυξάνουν τον κίνδυνο απότομης απορροής υδάτων, μεταφοράς φερτών υλικών, κατολισθήσεων και λασποροών.

Ασφυκτικές προθεσμίες μέσα στον Σεπτέμβριο

Η εγκύκλιος θέτει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ενεργειών για Δήμους και Περιφέρειες, καθιστώντας τον Σεπτέμβριο κρίσιμο μήνα για την προετοιμασία του μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας.

Έως το πρώτο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου θα πρέπει να έχουν συνεδριάσει τα Τοπικά Επιχειρησιακά Συντονιστικά Όργανα Πολιτικής Προστασίας, ΤΕΣΟΠΠ, καθώς και τα αντίστοιχα Περιφερειακά Επιχειρησιακά Συντονιστικά Όργανα, ΠΕΣΟΠΠ.

Στις συνεδριάσεις προβλέπεται η συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων υπηρεσιών και φορέων, μεταξύ των οποίων οι Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης, οι Οργανισμοί Εγγείων Βελτιώσεων και, στην περίπτωση της Θεσσαλίας, ο ΟΔΥΘ.

Στόχος είναι να υπάρξει σαφής εικόνα για τις διαθέσιμες δυνάμεις και τα μέσα, να καθοριστούν οι αρμοδιότητες κάθε φορέα και να εντοπιστούν εγκαίρως τα σημεία στα οποία απαιτούνται προληπτικές παρεμβάσεις.

Χαρτογράφηση των επικίνδυνων σημείων έως τις 15 Σεπτεμβρίου

Μία από τις σημαντικότερες υποχρεώσεις αφορά την καταγραφή και χαρτογράφηση των περιοχών υψηλής επικινδυνότητας.

Έως τις 15 Σεπτεμβρίου, οι τεχνικές υπηρεσίες των Δήμων και των Περιφερειών θα πρέπει να έχουν αποστείλει σχετικό κατάλογο με τα σημεία που θεωρούνται ευάλωτα σε περίπτωση εκδήλωσης πλημμυρικών φαινομένων.

Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, ανισόπεδοι κόμβοι, χαμηλά σημεία του οδικού δικτύου, διαβάσεις, καθώς και θέσεις όπου ρέματα τέμνονται ή βρίσκονται σε άμεση γειτνίαση με οδικούς άξονες.

Η χαρτογράφηση θεωρείται κρίσιμο εργαλείο τόσο για την πρόληψη όσο και για την επιχειρησιακή διαχείριση μιας έκτακτης κατάστασης, καθώς επιτρέπει την έγκαιρη λήψη μέτρων κυκλοφορίας, τον αποκλεισμό επικίνδυνων σημείων και την καλύτερη ανάπτυξη προσωπικού και μηχανημάτων.

Υποχρεωτικές ασκήσεις για πλημμύρες

Μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου, όλοι οι Δήμοι και οι Περιφέρειες καλούνται να έχουν πραγματοποιήσει άσκηση Πολιτικής Προστασίας με αντικείμενο την αντιμετώπιση πλημμυρικού επεισοδίου.

Στο σενάριο της άσκησης θα πρέπει να περιλαμβάνεται και η οργανωμένη προληπτική απομάκρυνση πολιτών, ώστε να δοκιμαστούν στην πράξη οι διαδικασίες ειδοποίησης, μετακίνησης και προσωρινής φιλοξενίας πληθυσμού από περιοχές που ενδέχεται να απειληθούν.

Η πρόβλεψη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά τα ακραία καιρικά φαινόμενα των τελευταίων ετών, τα οποία έχουν αναδείξει την ανάγκη οι υπηρεσίες να διαθέτουν όχι μόνο θεωρητικά σχέδια αλλά και δοκιμασμένες διαδικασίες συνεργασίας.

Στους Δήμους ο καθαρισμός φρεατίων και δικτύων ομβρίων

Οι Δήμοι καλούνται να προχωρήσουν χωρίς καθυστέρηση στον καθαρισμό φρεατίων, εσχαρών και δικτύων απορροής ομβρίων που βρίσκονται στην αρμοδιότητά τους.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις αστικές περιοχές, όπου η συσσώρευση φύλλων, απορριμμάτων και φερτών υλικών μπορεί να περιορίσει σημαντικά την παροχετευτικότητα των δικτύων και να προκαλέσει πλημμυρικά προβλήματα ακόμη και μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα έντονης βροχόπτωσης.

Οι καθαρισμοί των εσχαρών δεν αντιμετωπίζονται ως εφάπαξ ενέργεια. Σύμφωνα με τις οδηγίες, θα πρέπει να επαναλαμβάνονται μετά από κάθε έντονη βροχόπτωση, ώστε τα δίκτυα να παραμένουν λειτουργικά καθ’ όλη τη διάρκεια της χειμερινής περιόδου.

Καταγραφή επικίνδυνων διαβάσεων

Στις υποχρεώσεις των δημοτικών αρχών περιλαμβάνεται επίσης η αναλυτική καταγραφή όλων των σημείων στα οποία η διέλευση οχημάτων ή πεζών μπορεί να καταστεί επικίνδυνη σε περίπτωση πλημμύρας.

Πρόκειται κυρίως για ιρλανδικές διαβάσεις, χαμηλές γέφυρες, περάσματα ρεμάτων, υπόγειες διαβάσεις και τμήματα δρόμων στα οποία υπάρχει ιστορικό συγκέντρωσης μεγάλων ποσοτήτων νερού.

Τα σημεία αυτά θα πρέπει να είναι γνωστά εκ των προτέρων στις αρμόδιες υπηρεσίες, ώστε, όταν απαιτείται, να λαμβάνονται γρήγορα μέτρα απαγόρευσης της κυκλοφορίας.

Επικαιροποίηση του σχεδίου «ΔΑΡΔΑΝΟΣ 2»

Παράλληλα, οι Δήμοι καλούνται να επικαιροποιήσουν τα σχέδια οργανωμένης απομάκρυνσης πολιτών στο πλαίσιο του σχεδίου «ΔΑΡΔΑΝΟΣ 2».

Κρίσιμο μέρος της προετοιμασίας αποτελεί η εκ των προτέρων επιλογή ασφαλών σημείων προσωρινής καταφυγής του πληθυσμού.

Μεταξύ των πιθανών χώρων περιλαμβάνονται πολυώροφα κτίρια από οπλισμένο σκυρόδεμα ή χάλυβα, αλλά και κτίρια ή εγκαταστάσεις που βρίσκονται σε φυσικά υψώματα και μπορούν να προσφέρουν προστασία όταν δεν είναι δυνατή η άμεση απομάκρυνση των πολιτών σε μεγαλύτερη απόσταση.

Η καταγραφή των σημείων αυτών θα πρέπει να είναι σαφής και επικαιροποιημένη, ώστε να μην αναζητούνται λύσεις την ώρα εξέλιξης ενός επικίνδυνου φαινομένου.

Άμεση ενημέρωση για την ενεργοποίηση του 112

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στην ανάγκη έγκαιρης ενημέρωσης του ΕΣΚΕΔΙΚ, όταν οι τοπικές αρχές διαπιστώνουν ότι τα καιρικά ή πλημμυρικά φαινόμενα εξελίσσονται με τρόπο που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τον πληθυσμό.

Η άμεση διαβίβαση των πληροφοριών είναι απαραίτητη προκειμένου, όπου απαιτείται, να ενεργοποιείται εγκαίρως το 112 και να αποστέλλονται στοχευμένα προειδοποιητικά μηνύματα προς τους κατοίκους των περιοχών που βρίσκονται σε κίνδυνο.

Μηνιαία επικαιροποίηση μηχανημάτων και εργοληπτών

Οι Δήμοι υποχρεούνται ακόμη να διατηρούν συνεχώς επικαιροποιημένη εικόνα των διαθέσιμων μέσων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε μία έκτακτη ανάγκη.

Για τον λόγο αυτό θα πρέπει να αποστέλλεται κάθε μήνα επικαιροποιημένο μητρώο εργοληπτών, μηχανημάτων έργου και χειριστών, που μπορούν να συνδράμουν τόσο στη διάρκεια ενός πλημμυρικού επεισοδίου όσο και στις εργασίες αποκατάστασης που ακολουθούν.

Εκσκαφείς, φορτωτές, φορτηγά και άλλα βαρέα μηχανήματα θεωρούνται ιδιαίτερα κρίσιμα για την απομάκρυνση φερτών υλικών, τον καθαρισμό οδικών δικτύων και την αποκατάσταση της πρόσβασης σε αποκλεισμένες περιοχές.

Στις Περιφέρειες ο καθαρισμός των ρεμάτων

Αντίστοιχα αυξημένες είναι οι υποχρεώσεις των Περιφερειών, οι οποίες καλούνται να εντείνουν τις παρεμβάσεις καθαρισμού των ρεμάτων, τόσο στην ορεινή όσο και στην πεδινή κοίτη τους.

Απόλυτη προτεραιότητα δίνεται στις λεκάνες απορροής που βρίσκονται μέσα ή κατάντη περιοχών οι οποίες έχουν πληγεί από δασικές πυρκαγιές.

Σε αυτές τις ζώνες, η απουσία βλάστησης περιορίζει τη δυνατότητα συγκράτησης του νερού από το έδαφος, ενώ η διάβρωση μπορεί να οδηγήσει στη μεταφορά μεγάλων ποσοτήτων χώματος, κορμών και άλλων υλικών προς τα ρέματα.

Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι η απότομη αύξηση της στάθμης των υδάτων, η δημιουργία εμφράξεων και η εκδήλωση ιδιαίτερα επικίνδυνων λασποροών και πλημμυρικών ροών.

Ειδική μέριμνα για πλημμύρες που ξεπερνούν τα διοικητικά όρια

Μία ακόμη κρίσιμη παράμετρος της εγκυκλίου αφορά πλημμυρικά επεισόδια που μπορεί να επηρεάσουν ταυτόχρονα περιοχές διαφορετικών Περιφερειών.

Οι Περιφέρειες, με εξαίρεση τις νησιωτικές, καλούνται έως τις 20 Σεπτεμβρίου να καταγράψουν και να γνωστοποιήσουν στη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας τις επικίνδυνες ζώνες στις οποίες ένα πλημμυρικό φαινόμενο ενδέχεται να επηρεάσει ταυτόχρονα όμορους Δήμους που ανήκουν σε διαφορετικές Περιφέρειες.

Σε μία τέτοια περίπτωση, εφόσον απαιτηθεί οργανωμένη απομάκρυνση πληθυσμού, ο κεντρικός συντονισμός προβλέπεται να αναλαμβάνεται από τον Γενικό Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας.

Τελευταία άρθρα

Δήμος Αργιθέας: Νέα ηλεκτρογεννήτρια ενισχύει την Πολιτική Προστασία και την ενεργειακή ετοιμότητα

Με μία ακόμη κρίσιμη υποδομή ενισχύει την επιχειρησιακή του ετοιμότητα ο Δήμος Αργιθέας, επενδύοντας στην…

1 ώρα ago

Δήμος Ραφήνας – Πικερμίου: Αδιάλειπτες παρεμβάσεις κατά των κουνουπιών

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται το οργανωμένο πρόγραμμα του Δήμου Ραφήνας – Πικερμίου για την αντιμετώπιση…

1 ώρα ago

Νίκαια – Εγκρίθηκε η Διαχειριστική Μελέτη για το Άλσος Αγίου Φίλιππα με ορίζοντα δεκαετίας

Ένα καθοριστικό βήμα για την οργανωμένη προστασία, συντήρηση και αναβάθμιση του Άλσους Αγίου Φίλιππα πραγματοποιεί…

1 ώρα ago

Δήμος Ελληνικού – Αργυρούπολης: Έκτακτες παρεμβάσεις για τα κουνούπια μετά από νέο κρούσμα του ιού του Δυτικού Νείλου

Σε ενίσχυση των προληπτικών μέτρων για την αντιμετώπιση των κουνουπιών και την προστασία της δημόσιας…

21 ώρες ago

Συγκίνηση στους Φούρνους: Το τελευταίο «αντίο» του Κωνσταντίνου Σινάνη στον Δημήτρη Καρύδη

Σε ιδιαίτερα φορτισμένο συγκινησιακά κλίμα τελέστηκε την Τετάρτη η κηδεία του δημάρχου Φούρνων Κορσεών, Δημήτρη…

21 ώρες ago

Δήμος Αθηναίων: Από 26 Αυγούστου οι εγγραφές με voucher ΕΣΠΑ στους Βρεφονηπιακούς Σταθμούς

Από την Τετάρτη 26 Αυγούστου 2026 ξεκινά η διαδικασία εγγραφής βρεφών και προνηπίων, δικαιούχων voucher…

22 ώρες ago