Έρευνα του ΕΚΑΔ: Θύμα βίας έχει πέσει το 13% των εφήβων

Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι τα αποτελέσματα της έρευνας «Βία στο διαδίκτυο», που πραγματοποιήθηκε πανελλαδικά υπό την έγκριση του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων κατά το διάστημα Νοέμβριος – Μάρτιος 2023-2024.Στην έρευνα συμμετείχαν συνολικά 4.800 μαθητές ηλικίας 12 -18 ετών μέσω ενός ηλεκτρονικού ερωτηματολογίου που συμπληρώθηκε εντός ωρολογίου προγράμματος.

Η ανάλυση της έρευνας δείχνει ότι σχεδόν οι μισοί έφηβοι έχουν εκτεθεί ως παρατηρητές σε περιπτώσεις βίας στο διαδίκτυο και 13% των εφήβων έχει βιώσει διαδικτυακή βία. Η έρευνα δείχνει επίσης ότι 43% των εφήβων που δηλώνουν “Άλλο” στην ερώτηση για το φύλο, αναφέρουν ότι έχουν υποστεί διαδικτυακή βία, γεγονός που αναδεικνύει την αυξημένη ευαλωτότητα που έχουν και στο διαδίκτυο παιδιά και έφηβοι μη συμβατικού σεξουαλικού προσανατολισμού.

Το 52% των εφήβων που απάντησαν ήταν κορίτσια και το 48% αγόρια. Επίσης, ενδεικτικό είναι ότι 38% των εφήβων δεν γνωρίζει πώς να αναφέρει περιστατικά διαδικτυακής βίας στις πλατφόρμες. Όπως προκύπτει από την έρευνα, οι έφηβοι δεν είναι εξοικειωμένοι με βασικές μορφές βίας, όπως η έμφυλη βία ή η ρητορική μίσους, γεγονός που λειτουργεί αποτρεπτικά στο να αναγνωρίζουν αυτές τις μορφές βίας όταν τις συναντούν.

Συγκεκριμένα, 69% είτε δεν γνωρίζει καθόλου είτε δεν είναι σίγουρο τι είναι η έμφυλη διαδικτυακή βία, ενώ το 80% δηλώνει ότι δεν γνωρίζει τι είναι η ρητορική μίσους στο διαδίκτυο.

Η έρευνα αναδεικνύει την αναγκαιότητα περισσότερης ενημέρωσης των εφήβων για τους τρόπους ενδεδειγμένης αντίδρασης όταν βιώνουν ή συναντούν βία στο διαδίκτυο.

Ακόμα, εντυπωσιακό είναι το ποσοστό των εφήβων που θεωρούν ότι η διαδικτυακή βία είναι ένα μεγάλο πρόβλημα για τους ανήλικους (83%), ενώ 44% δεν νιώθει ασφάλεια όταν χρησιμοποιεί το διαδίκτυο.

Οι έφηβοι φαίνεται ότι νιώθουν λιγότερη ασφάλεια σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και πλατφόρμες live streaming (46%), ακολουθούν οι πλατφόρμες διαδικτυακών παιχνιδιών, τα chat rooms (27%) και τα περιβάλλοντα instant messaging (26%).

Οι μορφές βίας που συναντούν οι έφηβοι στο διαδίκτυο

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, 49% των εφήβων δηλώνει ότι έχει συναντήσει βία στο διαδίκτυο ως παρατηρητής, ενώ 13% δηλώνει ότι έχει υποστεί διαδικτυακή βία.

• 44% των εφήβων έχει γίνει μάρτυρας περιστατικού παρενόχλησης ή κακοποίησης λόγω φύλου στο διαδίκτυο και 11% έχει βιώσει παρενόχληση ή κακοποίηση λόγω φύλου.

• 26% των εφήβων δηλώνει ότι έχει γίνει μάρτυρας διαδικτυακού εκφοβισμού και 15% ότι έχει υποστεί διαδικτυακό εκφοβισμό.

• 24% των εφήβων δηλώνει ότι κάποιος μοιράστηκε προσωπικές φωτογραφίες/βίντεο χωρίς τη συγκατάθεσή τους και το 11% αισθάνθηκε πίεση ή εξαναγκασμό να μοιραστεί προσωπικές/φωτογραφίες βίντεο στο διαδίκτυο.

• Αν και η πλειοψηφία (80%) των εφήβων δεν γνωρίζει τι σημαίνει ο όρος «ρητορική μίσους», από εκείνους που δηλώνουν ότι γνωρίζουν 45% δηλώνει ότι έχει γίνει μάρτυρας και 21% στόχος ρητορικής μίσους στο διαδίκτυο.

Σύμφωνα με την ανάλυση των αποτελεσμάτων, οι έφηβοι που δηλώνουν ότι ανήκουν στο άλλο φύλο είναι εκείνοι που βιώνουν συχνότερα βία στο διαδίκτυο.

Ειδικότερα, 43% όσων εφήβων δηλώνουν ότι ανήκουν στο άλλο φύλο, έχουν πέσει θύμα βίας στο διαδίκτυο. Από τα αποτελέσματα δεν προκύπτουν σημαντικές ποιοτικές διαφορές μεταξύ αγοριών και κοριτσιών.

Τα κορίτσια φαίνεται ότι βιώνουν κακοποίηση ή παρενόχληση λόγω του φύλου τους πιο συχνά (13%) από τα αγόρια (8%). Όσον αφορά στο άλλο φύλο το ποσοστό είναι 37%.

Περισσότερα κορίτσια σε σχέση με τα αγόρια έχουν γίνει μάρτυρες κακοποίησης ή παρενόχληση λόγω φύλου.

• Στο 60% φτάνει το ποσοστό των εφήβων που δηλώνει ότι ανήκει στο άλλο φύλο και έχει γίνει μάρτυρας τέτοιου περιστατικού.

• 43% των εφήβων που δηλώνουν ότι ανήκουν στο άλλο φύλο έχει υποστεί διαδικτυακό εκφοβισμό

• 51% έχει γίνει μάρτυρας διαδικτυακού εκφοβισμού

• 69% έχει βιώσει ρητορική μίσους

• 68% έχει γίνει μάρτυρας ρητορικής μίσους στο διαδίκτυο.