Ένα σημαντικό βήμα στον τεχνολογικό μετασχηματισμό της χώρας σηματοδοτούν τα εγκαίνια του εθνικού υπερυπολογιστή «Δαίδαλος», μιας από τις μεγαλύτερες επενδύσεις σε ψηφιακές υποδομές υψηλών επιδόσεων που έχουν πραγματοποιηθεί στην Ελλάδα.

Η τελετή πραγματοποιείται στις 10.30 το πρωί στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος θα συμμετάσχει σε συζήτηση με τον δημοσιογράφο Τίμο Κουρεμένο, στο πλαίσιο της εκδήλωσης που διοργανώνει το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης.

Το έργο εντάσσεται στην προσπάθεια ενίσχυσης της τεχνολογικής αυτονομίας της χώρας και δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε ελληνικά πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα και επιχειρήσεις να αποκτήσουν πρόσβαση σε υπολογιστικές δυνατότητες που μέχρι πρότινος ήταν εξαιρετικά περιορισμένες.

Στους 31 ισχυρότερους υπερυπολογιστές παγκοσμίως

Ο «Δαίδαλος» διαθέτει μετρημένη υπολογιστική επίδοση 85,69 petaflops, γεγονός που σημαίνει ότι μπορεί να πραγματοποιεί περισσότερες από 85 εκατομμύρια δισεκατομμύρια υπολογιστικές πράξεις ανά δευτερόλεπτο.

Η εντυπωσιακή αυτή ισχύς τον κατατάσσει στην 31η θέση της παγκόσμιας λίστας TOP500, σύμφωνα με την κατάταξη του Ιουνίου 2026, ενώ βρίσκεται στην 23η θέση της Green500, η οποία αξιολογεί την ενεργειακή αποδοτικότητα των υπερυπολογιστικών συστημάτων.

Σε σύγκριση με τον προηγούμενο ελληνικό υπερυπολογιστή ARIS, ο «Δαίδαλος» διαθέτει περίπου 120 φορές μεγαλύτερη υπολογιστική ισχύ.

Η τεχνολογική του αρχιτεκτονική βασίζεται σε προηγμένα συστήματα της Hewlett Packard Enterprise και επιταχυντές NVIDIA GH200, ενώ αξιοποιεί σύγχρονες τεχνολογίες υγρής ψύξης για τον περιορισμό της ενεργειακής κατανάλωσης.

Από το βιομηχανικό παρελθόν στο ψηφιακό μέλλον

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και ο χώρος εγκατάστασης του υπερυπολογιστή.

Το νέο Κέντρο Δεδομένων στεγάζεται στο ιστορικό κτίριο του πρώην Ηλεκτρικού Σταθμού Λαυρίου, ένα αναγνωρισμένο μνημείο βιομηχανικής κληρονομιάς, το οποίο αποκτά πλέον έναν εντελώς διαφορετικό ρόλο.

Η επιλογή του συγκεκριμένου χώρου συνδυάζει τη διατήρηση της ιστορικής ταυτότητας της περιοχής με τη δημιουργία μιας υπερσύγχρονης τεχνολογικής υποδομής.

Το Λαύριο, μια πόλη με μακρά βιομηχανική παράδοση, αναδεικνύεται έτσι σε σημαντικό σημείο αναφοράς για την ανάπτυξη υποδομών υψηλής τεχνολογίας στην Ελλάδα.

Νέες δυνατότητες στην επιστήμη και την Τεχνητή Νοημοσύνη

Η σημασία του «Δαίδαλου» δεν περιορίζεται στις εντυπωσιακές τεχνικές του επιδόσεις.

Ο υπερυπολογιστής σχεδιάστηκε ώστε να υποστηρίζει σύνθετες επιστημονικές προσομοιώσεις, την επεξεργασία τεράστιων όγκων δεδομένων και την εκπαίδευση προηγμένων μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης.

Οι εφαρμογές του εκτείνονται σε κρίσιμους τομείς, όπως η ιατρική και η βιοϊατρική έρευνα, η μετεωρολογία, η κλιματική αλλαγή, η ενέργεια, οι μεταφορές και η βιομηχανική παραγωγή.

Για παράδειγμα, οι ερευνητές θα μπορούν να αξιοποιούν την υπολογιστική του ισχύ για την ανάπτυξη πιο σύνθετων μοντέλων πρόγνωσης καιρικών φαινομένων, τη μελέτη νέων φαρμακευτικών ουσιών και την επεξεργασία επιστημονικών δεδομένων μεγάλης κλίμακας.

Παράλληλα, δημιουργούνται σημαντικές προοπτικές για τις ελληνικές νεοφυείς επιχειρήσεις, οι οποίες θα έχουν τη δυνατότητα να αναπτύσσουν και να δοκιμάζουν καινοτόμες εφαρμογές χωρίς να απαιτείται η δημιουργία αντίστοιχων ιδιόκτητων υποδομών.

Ο ρόλος του ελληνικού εργοστασίου Τεχνητής Νοημοσύνης PHAROS

Καθοριστική είναι η σύνδεση του «Δαίδαλου» με το ελληνικό εργοστάσιο Τεχνητής Νοημοσύνης PHAROS, το οποίο αποτελεί μέρος της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας για τη δημιουργία ενός δικτύου προηγμένων υποδομών AI.

Το PHAROS φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως κόμβος συνεργασίας μεταξύ πανεπιστημίων, ερευνητικών οργανισμών, επιχειρήσεων και δημόσιων φορέων.

Η πρωτοβουλία επικεντρώνεται, μεταξύ άλλων, στους τομείς της υγείας, της ελληνικής γλώσσας και του πολιτισμού, καθώς και της βιώσιμης ανάπτυξης.

Μέσα από αυτή τη συνεργασία, η υπολογιστική ισχύς του «Δαίδαλου» θα συνδυάζεται με εξειδικευμένη τεχνογνωσία και υπηρεσίες υποστήριξης, διευκολύνοντας την ανάπτυξη νέων τεχνολογικών προϊόντων και εφαρμογών.

Επένδυση εκατομμυρίων με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση

Το έργο υλοποιείται από το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ – GRNET), με συνολικό προϋπολογισμό που, σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν ενόψει των εγκαινίων, ανέρχεται σε 58,9 εκατομμύρια ευρώ.

Η χρηματοδότησή του συνδέεται με το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», το ευρωπαϊκό πρόγραμμα NextGenerationEU και την Κοινή Επιχείρηση EuroHPC JU.

Η συμμετοχή της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή αυτή πρωτοβουλία ενισχύει τη θέση της χώρας στις κοινές προσπάθειες για ανάπτυξη ισχυρών υπολογιστικών υποδομών και μείωση της εξάρτησης από τεχνολογικές υπηρεσίες εκτός Ευρώπης.

Στην κοινοπραξία του «Δαίδαλου» συμμετέχουν επίσης η Κύπρος, η Βόρεια Μακεδονία και το Μαυροβούνιο, ενισχύοντας τη διακρατική συνεργασία στον τομέα των προηγμένων ψηφιακών τεχνολογιών.

Το μεγάλο στοίχημα για την Ελλάδα

Η δημιουργία του «Δαίδαλου» αποτελεί μια ουσιαστική επένδυση στις ψηφιακές δυνατότητες της χώρας, ωστόσο η πραγματική του αξία θα κριθεί από τον βαθμό αξιοποίησής του.

Η πρόσβαση της ερευνητικής κοινότητας και των επιχειρήσεων στις νέες υποδομές, η ανάπτυξη καινοτόμων εφαρμογών και η μετατροπή των επιστημονικών αποτελεσμάτων σε παραγωγική δραστηριότητα αποτελούν τις επόμενες προκλήσεις.

Σε μια περίοδο κατά την οποία η Τεχνητή Νοημοσύνη επηρεάζει ολοένα και περισσότερο την οικονομία, την επιστήμη και τη δημόσια διοίκηση, η Ελλάδα αποκτά ένα σημαντικό εργαλείο για να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα και την τεχνολογική της παρουσία.

Τα εγκαίνια του «Δαίδαλου» στο Λαύριο δεν σηματοδοτούν μόνο την ολοκλήρωση μιας μεγάλης τεχνολογικής επένδυσης, αλλά και την έναρξη μιας νέας περιόδου, κατά την οποία η χώρα καλείται να αξιοποιήσει τις δυνατότητες της υπερυπολογιστικής τεχνολογίας προς όφελος της έρευνας, της επιχειρηματικότητας και της κοινωνίας.