Νέα θεσμική εποχή για τα Συμβούλια Νέων – Τι αλλάζει στην Τοπική Αυτοδιοίκηση

Μια νέα περίοδος για τη συμμετοχή των νέων στην Τοπική Αυτοδιοίκηση ανοίγει με τη θεσμική κατοχύρωση των Συμβουλίων Νέων, ένα ζήτημα που βρέθηκε στο επίκεντρο του Thermi’s Youth Forum 2026, το οποίο πραγματοποιήθηκε από τις 18 έως τις 20 Σεπτεμβρίου στο συνεδριακό κέντρο ΝΟΗΣΙΣ.

Στο τριήμερο συμμετείχαν περισσότεροι από 60 εκπρόσωποι Συμβουλίων Νέων, με βασικό αντικείμενο τη δημοκρατική συμμετοχή των νέων στις τοπικές, εθνικές και ευρωπαϊκές πολιτικές, αλλά και την ενίσχυση του θεσμικού τους ρόλου στην Αυτοδιοίκηση. Η διοργάνωση πραγματοποιήθηκε από τον Δήμο Θέρμης, που έχει αναδειχθεί Εθνική Πρωτεύουσα Νεολαίας 2026, σε συνεργασία με το Συμβούλιο Νέων του Δήμου και το Ίδρυμα Heinrich Böll, υπό την αιγίδα και τη θεσμική υποστήριξη της ΕΕΤΑΑ.

Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους δήμους, καθώς πλέον το ζητούμενο δεν περιορίζεται στη δημιουργία οργάνων νεολαίας, αλλά μετατοπίζεται στον τρόπο με τον οποίο τα Συμβούλια Νέων μπορούν να αποκτήσουν μόνιμη παρουσία, αντιπροσωπευτικότητα και ουσιαστική συμμετοχή στη διαμόρφωση τοπικών πολιτικών.

Από την παρουσία στη συνδιαμόρφωση

Η ΕΕΤΑΑ, η οποία έχει παρακολουθήσει την πορεία των Συμβουλίων Νέων από τα πρώτα στάδια λειτουργίας τους, θέτει ως βασική προτεραιότητα τη μετάβαση από την απλή συμμετοχή στη συνδιαμόρφωση πολιτικών.

Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στο σχετικό δελτίο Τύπου της Εταιρείας, περισσότερα από 30 Συμβούλια Νέων βρίσκονται ήδη σε λειτουργία, έχοντας δημιουργήσει ένα σημαντικό απόθεμα εμπειρίας, μεθόδων και εργαλείων που έχουν δοκιμαστεί στην πράξη. Η ΕΕΤΑΑ επισημαίνει ότι το νέο θεσμικό πλαίσιο δεν ακυρώνει αυτή την εμπειρία, αλλά επιχειρεί να τη διευρύνει ώστε να μπορεί να αξιοποιηθεί συνολικά από τους δήμους της χώρας.

Κεντρικό ζητούμενο της επόμενης περιόδου είναι, επομένως, η εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου με τρόπο που θα εξασφαλίζει ότι τα Συμβούλια Νέων δεν θα περιοριστούν σε έναν τυπικό ή συμβολικό ρόλο.

Όπως σημείωσε ο εκπρόσωπος της ΕΕΤΑΑ και μέλος του Διοικητικού της Συμβουλίου Αθανάσιος-Παντελής Παπαγεωργίου, ο ρόλος της Εταιρείας την επόμενη ημέρα είναι να μεταφέρει την εμπειρία που έχει ήδη συγκεντρωθεί, να υποστηρίξει την εφαρμογή του νόμου και να συμβάλει στη βιωσιμότητα των Συμβουλίων Νέων. Στόχος, όπως υπογράμμισε, είναι το πέρασμα «από τη συμμετοχή στη συνδιαμόρφωση» να αποκτήσει πραγματικό περιεχόμενο στην τοπική διακυβέρνηση.

Οι αλλαγές που συζητήθηκαν

Ιδιαίτερο βάρος στο φόρουμ είχε η θεματική ενότητα «Νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης και Συμβούλια Νέων», η οποία πραγματοποιήθηκε με τον συντονισμό της ΕΕΤΑΑ και τη συμμετοχή εκπροσώπων από 19 Συμβούλια Νέων.

Κατά τη διάρκεια της ενότητας παρουσιάστηκαν οι διατάξεις που αφορούν τη θεσμοθέτηση των Συμβουλίων Νέων, ενώ ακολούθησε διαδραστική διαβούλευση μεταξύ των συμμετεχόντων. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στις δυνατότητες αλλά και στις πρακτικές προκλήσεις που δημιουργεί το νέο πλαίσιο, στη λειτουργία του δημόσιου διαλόγου κατά τον σχεδιασμό πολιτικών και στις προϋποθέσεις που απαιτούνται ώστε τα Συμβούλια να λειτουργήσουν ως βιώσιμοι θεσμοί συμμετοχής.

Η ουσία βρίσκεται πλέον στην εφαρμογή. Οι δήμοι καλούνται να δημιουργήσουν τις κατάλληλες διαδικασίες ώστε οι νέοι να μην καλούνται απλώς να εκφράσουν απόψεις εκ των υστέρων, αλλά να έχουν οργανωμένη δυνατότητα συμμετοχής ήδη από το στάδιο σχεδιασμού πολιτικών που τους αφορούν.

Πρόκειται για ζητήματα που μπορούν να εκτείνονται από τον πολιτισμό, τον αθλητισμό και την εκπαίδευση έως την κοινωνική πολιτική, το περιβάλλον, τον δημόσιο χώρο και τις ευρωπαϊκές δράσεις νεολαίας.

Στόχος ένας σταθερός εθνικός διάλογος

Στο πλαίσιο του τριημέρου εξετάστηκαν ακόμη η αξιοποίηση χρηματοδοτικών εργαλείων, η συμμετοχική δημοκρατία και οι δυνατότητες συνδιαμόρφωσης πολιτικών νεολαίας σε τοπικό, εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.

Οι εργασίες ολοκληρώθηκαν με συντονισμένη διαβούλευση μεταξύ των Συμβουλίων Νέων, ανταλλαγή εμπειριών και παρουσίαση των συμπερασμάτων της ολομέλειας. Σύμφωνα με την ΕΕΤΑΑ, η διαδικασία κατέληξε σε βασικούς άξονες που πρόκειται να αποτελέσουν τη βάση για κοινό ψήφισμα των Συμβουλίων Νέων, με στόχο τη συνέχιση ενός οργανωμένου εθνικού διαλόγου για μια σύγχρονη Εθνική Στρατηγική Νεολαίας.