Στο σημαντικότερο και εμβληματικότερο κέντρο του μινωικού πολιτισμού, συνεχίστηκαν οι εορταστικές εκδηλώσεις για την εγγραφή των Μινωικών Ανακτορικών Κέντρων στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.

Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη στην Κνωσό

Η Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, αποκάλυψε την αναμνηστική πινακίδα, παρουσία εκπροσώπων της UNESCO, της Περιφέρειας Κρήτης, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, της επιστημονικής κοινότητας, στελεχών του Υπουργείου Πολιτισμού και πλήθους κόσμου.

Η Λίνα Μενδώνη με τον Αρχιεπίσκοπο Κρήτης Ευγένιο, τον Σταύρο Αρναουτάκη, τον Αλέξη Καλοκαιρινό και τον Γιώργο Διδασκάλου

Η Κνωσός, το μεγαλύτερο και λαμπρότερο μινωικό ανάκτορο, αποτελεί διαχρονικό σύμβολο του μινωικού πολιτισμού και σημείο αναφοράς για την ιστορία και την αρχαιολογία της Μεσογείου. Συνδεδεμένη με τον μύθο του Λαβυρίνθου και του βασιλιά Μίνωα, υπήρξε διοικητικό, οικονομικό και θρησκευτικό κέντρο, αλλά και χώρος καλλιτεχνικής δημιουργίας, τεχνολογικής καινοτομίας και ανάπτυξης σύνθετων κοινωνικών δομών.

Η Κνωσός το σημαντικότερο και εμβληματικότερο κέντρο του μινωικού πολιτισμού

Στην ομιλία της, η Λίνα Μενδώνη ανέφερε: “Γιορτάζουμε μια κορυφαία στιγμή διεθνούς αναγνώρισης του ελληνικού πολιτισμού, την εγγραφή των Μινωικών Ανακτορικών Κέντρων στον κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Η 12η Ιουλίου του 2025 ήταν μια μέρα υπερηφάνειας για την Ελλάδα, πρωτίστως όμως για την Κρήτη. Μια μέρα που επιβεβαίωσε, με τον πλέον επίσημο τρόπο, ότι ο μινωικός πολιτισμός αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς και της συλλογικής μνήμης της ανθρωπότητας Τα Μινωικά Ανακτορικά Κέντρα αποτελούν το πλέον εμβληματικό στοιχείο της ταυτότητας του μινωικού πολιτισμού ενός από τους πιο αξιόλογους προϊστορικούς πολιτισμούς της Ανατολικής Μεσογείου που αναπτύχθηκε στη διάρκεια των δύο χιλιετιών από το 2800 περίπου μέχρι το 1100 π.Χ.”.

Τα Μινωικά Ανακτορικά Κέντρα συνιστούν την πιο αυθεντική και αντιπροσωπευτική έκφραση της ακμάζουσας μινωικής κοινωνίας, προσφέροντας τεκμήρια πρώιμης αστικής ανάπτυξης και ανακαλύπτοντας σύνθετες κοινωνικοπολιτικές δομές, λειτουργικά οργανωμένες γύρω από ένα ιεραρχικό διοικητικό σύστημα. Ήταν διοικητικά, οικονομικά και θρησκευτικά κέντρα, η σύνθετη αρχιτεκτονική των μορφών των οποίων, με επιρροές από την Αίγυπτο και την εγγύς Ανατολή, σχεδιάστηκε να εξυπηρετεί τις ποικίλες ανάγκες και τις λειτουργίες μιας ιεραρχημένης κοινωνίας. Αποτελούν επίσης πηγή πολύτιμη τεκμηρίωσης για τα δύο αρχαιότερα συστήματα γραφής της Ευρώπης, την κρητική ιερογλυφική και τη γραμμική Α, τα οποία επινοήθηκαν στην Κρήτη ήδη από τις αρχές της δεύτερης χιλιετίας.

Η Υπουργός Πολιτισμού, ξεκαθάρισε: «Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε όλοι, να καταστεί απολύτως σαφές, ότι η εγγραφή αγαθών στον κατάλογο παγκόσμιας κληρονομιάς σε καμία περίπτωση δεν συνιστά απλώς και μόνο τιμητική διάκριση, που μάλιστα απονέμεται και ισχύει στο διηνεκές, χωρίς όρους και προϋποθέσεις. Ούτε στο διηνεκές είναι, διότι χρειάζεται αξιολόγηση, ούτε χωρίς όρους και προϋποθέσεις. Αντιθέτως, αποτελεί πρωτίστως αναγνώριση και αποδοχή δεσμευτικής ευθύνης διαρκούς και αποτελεσματικής προστασίας τους. Υποχρεώνει το κράτος και τις υπηρεσίες του, τις δημοτικές και περιφερειακές αυτοδιοικητικές αρχές, αλλά και τις τοπικές κοινωνίες, εν συνόλω τις τοπικές κοινωνίες, να διασφαλίζουν συλλογικά, στο μέτρο της αρμοδιότητας ενός εκάστου, τη διατήρηση της ακεραιότητας και της αυθεντικότητάς τους, καθώς και τη διαφύλαξή τους για τις επόμενες γενιές. Η μέριμνα βεβαίως της Πολιτείας για τα Μινωικά Ανακτορικά Κέντρα δεν ξεκίνησε την επόμενη της ένταξής τους στον κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς. Αντιθέτως, προηγήθηκε μια μακρά περίοδος συστηματικού σχεδιασμού, ωρίμασης και μεθοδικής προετοιμασίας, ενόψει της κατάθεσης του φακέλου υποψηφιότητας, προκειμένου να πληρούνται, όχι μόνο τυπικά, αλλά και ουσιαστικά, όλες οι αυστηρές, και σωστά είναι αυστηρές, προδιαγραφές και απαιτήσεις της UNESCO. Στο πλαίσιο αυτό, εκπονήθηκαν εξειδικευμένες μελέτες τεκμηρίωσης και προστασίας των μνημείων, διαχείριση φυσικών και ανθρωπογενών κινδύνων. Αναπτύχθηκαν σχέδια επισκεψιμότητας, προσβασιμότητας και αναβάθμισης των υποδομών λειτουργίας των χώρων και εξυπηρέτησης του κοινού. Διαμορφώθηκε έτσι το αναγκαίο επιστημονικό και θεσμικό υπόβαθρο για τη συγκρότηση του προαπαιτούμενου πλέον ενιαίου διαχειριστικού σχεδίου των μινωικών αρχαιολογικών χώρων».

Η Υπουργός Πολιτισμού σημείωσε εμφατικά ότι στο πεδίο της Οικονομίας και της Ανάπτυξης «δημιουργούνται και αναδεικνύονται νέες και εξαιρετικά σημαντικές αναπτυξιακές προοπτικές. Ενισχύεται το διεθνές πολιτιστικό αποτύπωμα της Κρήτης. Αναβαθμίζεται η θέση της στον παγκόσμιο πολιτιστικό χάρτη και διευρύνονται οι δυνατότητες βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης υψηλής ποιότητας. Η διεθνής εμπειρία αποδεικνύει ότι οι εγγραφές μνημείων στον κατάλογο παγκόσμιας κληρονομιάς λειτουργούν ως ισχυροί πολλαπλασιαστές επισκεψιμότητας, επενδύσεων, τοπικής επιχειρηματικότητας και πολιτιστικής εξωστρέφειας. Δημιουργούν νέες δυνατότητες για την ανάπτυξη μορφών πολιτιστικού, αρχαιολογικού, εκπαιδευτικού και περιπατητικού τουρισμού που επεκτείνουν τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου, ενισχύουν την τοπική οικονομία και προωθούν ένα πρότυπο αειφόρου ανάπτυξης με σεβασμό στην ταυτότητα και το περιβάλλον του τόπου. Στην περίπτωση της Κρήτης η δυναμική αυτή αποκτά ακόμα μεγαλύτερη σημασία καθώς συνδέεται με ένα τόπο που διαθέτει ήδη διεθνώς αναγνωρίσιμη φυσική, ιστορική και πολιτιστική ταυτότητα».