Αναστηλώνεται η σκηνή του αρχαίου θεάτρου Γιτάνων, στη Θεσπρωτία

​Συνεχίζεται η αναστήλωση του προσκηνίου του αρχαίου θεάτρου Γιτάνων, στη Θεσπρωτία. Οι εργασίες αποκατάστασης, συνολικού προϋπολογισμού άνω των 3.000.000 ευρώ, εντάσσονται στην πολιτιστική διαδρομή, που συγκροτούν τα αρχαία θέατρα της Ηπείρου, μέσω της Ολοκληρωμένης Χωρικής Επένδυσης της Περιφέρειας. Υλοποιείται με χρηματοδότηση του Περιφερειακού Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ήπειρος»- ΕΣΠΑ 2014-2020 και 2021-2027.

Η Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, δήλωσε σχετικά: «Το αρχαίο θέατρο στα Γίτανα αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της Θεσπρωτίας, συνδεόμενο άρρηκτα με την ιστορία και τον πολιτισμό της αρχαίας Ηπείρου. Κατασκευάστηκε τον 3ο αιώνα π.Χ. προηγούμενο, κατά έναν αιώνα, της ίδρυσης της πόλης, που  αποτέλεσε την έδρα του Κοινού των Θεσπρωτών, με πληθυσμό περίπου 6.000 κατοίκους. Αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα οικονομικά και πολιτικά κέντρα της ευρύτερης περιοχής της Ηπείρου και των παράκτιων περιοχών του Ιονίου. Καταστράφηκε οριστικά το 167 π.Χ. από τους Ρωμαίους, αλλά το θέατρο συνέχισε, περιοδικά, να χρησιμοποιείται πριν υποστεί ζημιές από σεισμούς και πλημμύρες. Μετά την ολοκλήρωση της α’ φάσης του έργου, η οποία περιελάμβανε την αποκατάσταση του κατώτερου τμήματος των κεντρικών κερκίδων, στο κάτω κοίλο, και την αναβάθμιση των υποδομών του αρχαιολογικού χώρου, ήδη ξεκίνησε η β΄ φάση, που περιλαμβάνει την αποκατάσταση των κεντρικών κερκίδων στο άνω κοίλο όπως και του διαζώματος, του προσκηνίου του σκηνικού οικοδομήματος, καθώς και των ακραίων κερκίδων. Αναβαθμίζονται, επίσης, οι βασικές υποδομές για καθολική προσβασιμότητα. Η αναστήλωση του προσκηνίου αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για την προστασία του θεάτρου, τη διάσωση των αυθεντικών τμημάτων του και την ανάδειξη της αρχιτεκτονικής του, ώστε να βελτιωθεί η αναγνωσιμότητά του. Με την ολοκλήρωση του προγράμματος αποκατάστασης, αναδεικνύεται η αρχιτεκτονική του μνημείου, ενισχύεται η πολιτιστική φυσιογνωμία της Θεσπρωτίας, ενώ ένας ακόμα αναδεδειγμένος αρχαιολογικός χώρος της Ηπείρου προστίθεται στην πολιτιστική διαδρομή, ενισχύοντας την εμπειρία των επισκεπτών και την αναπτυξιακή διάσταση».

Ως προς την παθολογία του μνημείου, έχουν αναγνωριστεί δύο βασικές κατηγορίες βλαβών: Φαινόμενα καθίζησης του εδάφους και ακολούθως θραύσεις των αρχιτεκτονικών μελών. Οι βασικές αρχιτεκτονικές επεμβάσεις αφορούν στις αναγκαίες εργασίες για την αναστήλωση των κατακείμενων μελών. Περιλαμβάνεται αποκατάσταση θραυσμένων λίθων και ανάταξη των λίθων του στυλοβάτη, εξυγίανση της θεμελίωσης, αναστήλωση ημικιόνων και επιστυλίου.

Το αρχαίο θέατρο των Γιτάνων βρίσκεται σε κοντινή απόσταση από την Ηγουμενίτσα, στη δυτική πλαγιά της αρχαίας πόλης, εκτός του οχυρού περιβόλου της. Η πόλη ήταν χτισμένη σε φυσικά οχυρή θέση, κοντά στον ποταμό Καλαμά και στον παραπόταμο Καλπακιώτικο, περιβαλλόμενη από τείχη και πύργους. Η ανασκαφή του θεάτρου ξεκίνησε το 1996 και σήμερα έχει ολοκληρωθεί. Είχε χωρητικότητα 4.000 θεατών περίπου, με οκτώ κλίμακες και επτά κερκίδες, χωρισμένες με διάζωμα. Η ορχήστρα ήταν κυκλική και στο κέντρο της υπήρχε η Θυμέλη. Δυτικά από την ορχήστρα αναπτύσσεται το σκηνικό οικοδόμημα, το οποίο περιλάμβανε υποσκήνιο, παρασκήνιο και παρόδους, ενώ στην πρόσοψη υπήρχε στοά με ημικίονες δωρικού και επιστύλιο ιωνικού ρυθμού. Σώζεται κυρίως η βάση του οικοδομήματος, καθώς η ανωδομή έχει καταρρεύσει.