Πρόταση «βόμβα» από Στουρνάρα: Ο ΕΝΦΙΑ να δοθεί στους δήμους

Ο Γιάννης Στουρνάρας προτείνει στην κυβέρνηση τη μεταβίβαση της διαχείρισης και είσπραξης των 2,3 δισ. ευρώ του ΕΝΦΙΑ στους Δήμους, με σκοπό την ενίσχυση της οικονομικής αυτονομίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αναφέροντας στην ετήσια έκθεσή του ότι αυτή η μεταρρύθμιση θα συντελέσει στη βελτίωση του κρατικού προϋπολογισμού, μειώνοντας τις μεταβιβαστικές πληρωμές προς τους ΟΤΑ και ενισχύοντας τη διαφάνεια στη διαχείριση των πόρων.

«Δώστε τον ΕΝΦΙΑ στους δήμους»

Ο κεντρικός τραπεζίτης επισημαίνει ότι ο ΕΝΦΙΑ, ως φόρος που επιβάλλεται σε ακίνητα εντός των γεωγραφικών ορίων κάθε δήμου, θα μπορούσε να λειτουργήσει αποτελεσματικότερα όταν διαχειρίζεται τοπικά. Οι δήμοι διαθέτουν εγγύτερη γνώση της φορολογικής βάσης, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση της γραφειοκρατίας, καλύτερο εντοπισμό των αδήλωτων εισοδημάτων από ακίνητα και στοχευμένη χρήση των εσόδων για τις ανάγκες της τοπικής κοινωνίας. Παράλληλα, η ανταποδοτικότητα του φόρου θα ενισχυθεί, αφού τα χρήματα που πληρώνουν οι πολίτες θα επιστρέφουν σε τοπικές υποδομές, κοινωνικές υπηρεσίες και έργα που αντανακλούν άμεσα τις προτεραιότητες της κάθε περιοχής.

Η πρόταση έρχεται σε μια στιγμή που η χώρα βρίσκεται στην τελευταία θέση μεταξύ των ευρωπαϊκών κρατών ως προς τη φορολογική αποκέντρωση, με μόλις το 2,94% των φορολογικών εσόδων να διαχειρίζονται οι τοπικές αρχές, ενώ ο ευρωπαϊκός μέσος όρος φτάνει το 12,64%. Η μεταφορά της διαχείρισης του ΕΝΦΙΑ στους δήμους θα μπορούσε να ανατρέψει αυτή την εικόνα, δίνοντας στους δήμους μεγαλύτερη οικονομική αυτονομία και καλύτερη ικανότητα να ανταποκριθούν στις τοπικές ανάγκες. Επιπλέον, το μέτρο θα μπορούσε να συμβάλει στη μείωση της γραφειοκρατίας και στην εξοικονόμηση διοικητικού κόστους, καθώς οι δήμοι είναι καλύτερα εξοπλισμένοι να εντοπίσουν και να καταπολεμήσουν τη φοροδιαφυγή, χάρη στη γνώση που διαθέτουν για τα ακίνητα και τη χρήση τους στην περιοχή τους.

Τα πλεονεκτήματα και οι κίνδυνοι της πρότασης Στουρνάρα

Τα πλεονεκτήματα αυτής της πρότασης είναι προφανή: με τη διαχείριση του ΕΝΦΙΑ στους δήμους, οι φορολογούμενοι θα μπορούσαν να δουν τα έσοδα να επιστρέφουν άμεσα στις τοπικές κοινότητες με τη μορφή βελτίωσης υποδομών και κοινωνικών υπηρεσιών. Ενισχύεται, επίσης, η φορολογική συνείδηση και η διαφάνεια, ενώ οι δήμοι αποκτούν την ικανότητα να ανταποκρίνονται πιο στοχευμένα στις ανάγκες των πολιτών τους.

Ωστόσο, η εφαρμογή αυτής της μεταρρύθμισης δεν είναι χωρίς κινδύνους. Οι περισσότεροι δήμοι δεν διαθέτουν τις απαιτούμενες υποδομές και το εξειδικευμένο προσωπικό για να αναλάβουν πλήρως την ευθύνη ενός τόσο κρίσιμου φόρου. Επιπλέον, η έλλειψη ενιαίων διαδικασιών και τεχνογνωσίας θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανισότητες μεταξύ των δήμων και σε κινδύνους κακοδιαχείρισης.

Για να αποφευχθούν αυτά τα προβλήματα, ο Γιάννης Στουρνάρας υπογραμμίζει την ανάγκη κεντρικού συντονισμού και εποπτείας, ιδιαίτερα στην αρχική φάση εφαρμογής. Μια τέτοια μεταρρύθμιση θα απαιτούσε τη συνεργασία του κράτους με τους τοπικούς φορείς και την ανάπτυξη ενός ενιαίου τεχνολογικού πλαισίου που θα επιτρέπει στους δήμους να διαχειρίζονται τον φόρο αποτελεσματικά και με διαφάνεια. Παρά τα όποια ρίσκα και τις προκλήσεις, το μέτρο θα μπορούσε να ενισχύσει την τοπική αυτονομία, να μειώσει τη γραφειοκρατία και να ενισχύσει τη διαφάνεια στη διαχείριση των φορολογικών εσόδων. Η επιτυχία του εξαρτάται από την προσεκτική προετοιμασία, τον κεντρικό συντονισμό και την ετοιμότητα των τοπικών αρχών να αναλάβουν τον ρόλο αυτό.

Η πρόταση για την αποκέντρωση του ΕΝΦΙΑ εντάσσεται σε ένα ευρύτερο στρατηγικό σχέδιο για την ενίσχυση της οικονομικής ανθεκτικότητας της χώρας, το οποίο περιλαμβάνει τη μέγιστη αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.