Η ετήσια συνάντηση μεταξύ των δημάρχων από τις πρωτεύουσες των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των αρμόδιων εκπροσώπων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής διεξήχθη φέτος στη Βαρσοβία, με τη συμμετοχή και του δημάρχου Αθηναίων, Χάρη Δούκα. Αποτελεί έναν κορυφαίο θεσμό που αναδεικνύει τον θεμελιώδη ρόλο των πόλεων και των τοπικών αρχών στη διαμόρφωση και υλοποίηση των ευρωπαϊκών πολιτικών. Ας μην ξεχνάμε ότι οι πόλεις βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της εφαρμογής κρίσιμων πρωτοβουλιών και της αντιμετώπισης μεγάλων προκλήσεων, όπως η κλιματική αλλαγή, η βιώσιμη ανάπτυξη και η προώθηση της κοινωνικής συνοχής. Οι προτάσεις και οι πρωτοβουλίες των πόλεων συμβάλλουν καθοριστικά στη διαμόρφωση και ενίσχυση των πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στο πλαίσιο του καθιερωμένου αυτού διαλόγου, οι δήμαρχοι και οι εκπρόσωποι της Κομισιόν συζήτησαν σημαντικά θέματα που επηρεάζουν τις πόλεις τους, μοιράστηκαν ιδέες και συνεργάστηκαν σε έργα που μπορούν να βελτιώσουν τη ζωή στις αστικές περιοχές της Ευρώπης. Επιπλέον, εξέφρασαν τις ανάγκες και τις προτεραιότητές τους προκειμένου να βρουν λύσεις σε καθημερινά προβλήματα των πολιτών. Θέμα της φετινής συνάντησης ήταν “η ετοιμότητα για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης και η διαχείριση κρίσεων».

Την Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκπροσώπησε ο Επίτροπος για τον Προϋπολογισμό, την Καταπολέμηση της απάτης και τη Δημόσια Διοίκηση, Piotr Serafin. Συμμετείχαν οι δήμαρχοι Μπρατισλάβας, Βρυξελλών, Βουδαπέστης, Ελσίνκι, Κοπεγχάγης, Λευκωσίας, Ζάγκρεμπ, Κιέβου, Ταλίν, Αθήνας και οι αντιδήμαρχοι Άμστερνταμ, Βερολίνου, Βίλνιους, Λονδίνου, Λιουμπλιάνας, Παρισιού, Πράγας, Ρίγας, Σόφιας και Στοκχόλμης, καθώς και ο Γενικός Γραμματέας του Δικτύου Eurocities Andre Sobczak.

Οι συμμετέχοντες υπέγραψαν σχετική διακήρυξη τα βασικά σημεία της οποίας είναι τα εξής:

  • Η επαρκής χρηματοδότηση για πόλεις και μητροπολιτικές περιοχές, τόσο εντός όσο και εκτός πλαισίου της πολιτικής συνοχής της ΕΕ.
  • Η πρόταση για τη δημιουργία ενός ειδικού χρηματοδοτικού εργαλείου για τις μητροπόλεις που ανέρχεται τουλάχιστον στο 10% των πόρων των διαρθρωτικών ταμείων. Αυτό το μέσο θα μπορούσε να υποστηρίξει τομείς όπως οι αστικές πράσινες μεταβάσεις, η βιώσιμη αστική κινητικότητα, η επιχειρηματικότητα, οι υποδομές και η κοινωνική ένταξη.
  • Η δυνατότητα των περιφερειακών αρχών να διατηρήσουν την ικανότητά τους να προγραμματίζουν και να διαχειρίζονται τις επιχορηγήσεις για τις περιοχές τους.
  • Η πρόταση η νομοθεσία της ΕΕ να αναγνωρίζει πλήρως αστικές/μητροπολιτικές αρχές ως αρμόδιες για τον προγραμματισμό των κονδυλίων και την επιλογή έργων. Σύμφωνα με τη διακήρυξη, οι αρχές θα πρέπει επίσης να συμμετέχουν στις διαπραγματεύσεις για επιχειρησιακά προγράμματα με την ευρωπαϊκή Επιτροπή, κυρίως σε ό,τι αφορά τις επιχορηγήσεις που βασίζονται σε αναπτυξιακές στρατηγικές.

Στην συνάντηση συμμετείχε και ο Δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας, το θέμα της ομιλίας του οποίου ήταν: “What Role for Cities in Strengthening EU Civilian Preparedness and Readiness”. Ο Δήμαρχος Αθηναίων αναφέρθηκε στη συμμετοχή της Αθήνας στην Ευρωπαϊκή Αποστολή για τις Κλιματικά Ουδέτερες και Έξυπνες Πόλεις έως το 2030, στην σύνταξη του Κλιματικού Συμφώνου της Πόλης, στη διοργάνωση 4 κλιματικών Φόρουμ, και 4 κλιματικών συνελεύσεων Νέων, ηλικίας 16-30 ετών, οι οποίοι κατέθεσαν αναλυτικά τις προτάσεις τους, στην πιλοτική εφαρμογή κλιματικών δράσεων σε επίπεδο γειτονιάς (πρόγραμμα ASCEND – Net Zero Cities), με τη συμμετοχή μαθητών σχολείων, και στην επίτευξη του ετήσιου στόχου των των 5.000 δεντροφυτεύσεων, τις οποίες οι πολίτες μπορούν να παρακολουθούν αναλυτικά μέσω της διαδραστικής εφαρμογής athenstrees. Επίσης, παρουσίασε το σχέδιο που έχει ήδη ξεκινήσει να εφαρμόζει για ενεργειακή δημοκρατία, για την επένδυση στις νέες τεχνολογίες μέσω της τεχνητής νοημοσύνης και για την Μελέτη Φέρουσας Τουριστικής Ικανότητας, που έδωσε απάντηση για το πόσους τουρίστες αντέχει η Αθήνα.

Αξίζει να αναφερθεί ότι η επόμενη, η 15η συνάντηση θα διεξαχθεί στη Λευκωσία το 2026, κατά τη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ε.Ε. Ο Δήμαρχος Λευκωσίας Χαράλαμπος Προύντζος τόνισε μετά το πέρας των εργασιών της συνάντησης: «Οι πόλεις είναι οι κινητήριες δυνάμεις της οικονομικής ανάπτυξης, της καινοτομίας, της πολιτισμικής ανταλλαγής και της κοινωνικής ένταξης. Αποτελούν, παράλληλα, τους χώρους όπου υφαίνεται ο κοινωνικός ιστός της Ευρώπης. Παρά ταύτα, καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε σημαντικές προκλήσεις, όπως η κλιματική κρίση, η έλλειψη στέγης, το ψηφιακό χάσμα, οι αυξανόμενες ανισότητες, η μετανάστευση και η ανοικοδόμηση μετά από συγκρούσεις. Για να ανταποκριθούμε αποτελεσματικά, απαιτείται μια δυναμική και προοδευτική πολιτική συνοχής, η οποία θα αναγνωρίζει τις πόλεις ως κεντρικούς άξονες της στρατηγικής της και θα διασφαλίζει την απαραίτητη στήριξη για την αντιμετώπιση των σύγχρονων προκλήσεων”.