Μετρό Θεσσαλονίκης: οι επεκτάσεις του ως το 2040

Μπορεί το Μετρό Θεσσαλονίκης να άφησε πολύ καλές εντυπώσεις και η φιλοξενία των αρχαίων που ανακαλύφθηκαν στο διάβα του ακόμα καλύτερες, όμως στην Κυβέρνηση άρχισαν να σκέπτονται την επόμενη μέρα. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης προϊδέασε τον κόσμο πως τον ερχόμενο Νοέμβριο θα εγκαινιάσει την επέκταση προς Καλαμαριά. Αυτό είναι, ας πούμε, το εύκολο κομμάτι. Οι μελέτες υπάρχουν, οι πόροι είναι διασφαλισμένοι, όλοι εργάζονται γι’ αυτό σύμφωνα με τις δηλώσεις του υπουργού Υποδομών και Μεταφορών Χρήστου Σταϊκούρα.

Το ερώτημα είναι τι γίνεται μετά. Προς τα πού θα κινηθεί; Ποιος θα το χρηματοδοτήσει; Τι μέλλον έχει;

Όλοι γνωρίζουν πως το μέλλον του είναι στις επεκτάσεις του. Μόνο που αυτές είναι, για την ώρα, θολές καθώς διελεύσεις, χωροθετήσεις και μελέτες δεν υπάρχουν. Εννοείται πως δεν υπάρχει και η χρηματοδότηση.

Επέκταση προς Καλαμαριά

Μια ματιά στην Μελέτη Ανάπτυξης Μετρό Θεσσαλονίκης, στην “Ελληνικό Μετρό ΑΕ” και σε διευκρινήσεις από τον κ. Σταϊκούρα μας δίνουν την πρώτη εικόνα:
Η επέκταση στην Καλαμαριά θα έχει πέντε σταθμούς και το μετρό θα φτάσει μέχρι τη Μίκρα, όπου θα γίνει ο επόμενος τερματικός σταθμός. Το έργο είναι σε εξέλιξη. Ο πρωθυπουργός πιέζει προκειμένου τα πράγματα να τρέξουν όσο το δυνατόν πιο γρήγορα και να ενταχθεί η Καλαμαριά στο δίκτυο, καθώς όλοι αναγνωρίζουν ότι είναι κρίσιμο τμήμα του πολεοδομικού συγκροτήματος για τη βιωσιμότητα του μετρό, για την επιβατική κίνηση, αλλά και για τη βελτίωση του κυκλοφοριακού στη Θεσσαλονίκη. Σύμφωνα με τις επίσημες μετρήσεις με την είσοδο της Καλαμαριάς στο δίκτυο του μετρό θα μετακινούνται με το συγκεκριμένο μέσο 350.000 πολίτες. Με τη βασική γραμμή θα εξυπηρετούνται παραπάνω από 190.000 πολίτες και με την ένταξη της Καλαμαριάς επιπλέον 95.000 – 100.000.

Σε κατασκευαστικό επίπεδο η εξέλιξη της επέκτασης της Καλαμαριάς είναι καλή. Δεν λείπουν οι εκκρεμότητες που απαιτούν προσοχή, όπως το ζήτημα με τη διάνοιξη της οδού Πόντου, που δημιουργεί ζήτημα και στο μετρό ή ο σταθμός μετεπιβίβασης στον τερματικό σταθμό της Μίκρας. Η γραμμή προς την Καλαμαριά φεύγει μετά τον σταθμό 25ης Μαρτίου και έχει μήκος υπόγειας γραμμής 4,78 χλμ. Οι πέντε σταθμοί της επέκτασης Καλαμαριάς είναι: Νομαρχία, Καλαμαριά, Αρετσού, Νέα Κρήνη και Μίκρα.

Επέκταση προς τα δυτικά

Πολιτική απόφαση, που στηρίζεται κυρίως στα πληθυσμιακά δεδομένα, είναι να προχωρήσουν γρήγορα οι μελέτες για την επέκταση του μετρό βορειοδυτικά. Και συγκεκριμένα η γραμμή που παίρνει προτεραιότητα είναι η επέκταση της βασικής γραμμής μέσω Ευκαρπίας προς το νοσοκομείο Παπαγεωργίου. Η «αναμονή» στο ύψος του ξενοδοχείου «Καψής» είναι ήδη έτοιμη. Δηλαδή έχει κατασκευαστεί η έξοδος των συρμών υπόγεια προς την οδό Λαγκαδά, όπως προβλέπεται από τη χάραξη της συγκεκριμένης γραμμής.

Ο κ. Σταϊκούρας επεσήμανε πως οι μελέτες για τη συγκεκριμένη σύνδεση αρχίζουν άμεσα όπως και η αναζήτηση των πόρων κατασκευής.  Αλλά είναι νωρίς να μιλήσουμε για χρονοδιάγραμμα εφόσον βρισκόμαστε στη φάση των μελετών. Σύμφωνα με τα ως τώρα δεδομένα η συγκεκριμένη επέκταση θα αρχίζει από το «Καψής» και θα έχει στάσεις σε Νεάπολη, Τερψιθέα, Σταυρούπολη, Πολίχνη, Ευκαρπία, νοσοκομείο Παπαγεωργίου (αμαξοστάσιο).

Αεροδρόμιο ή Γραμμή 2;

Σε επόμενη φάση θα αρχίσουν οι μελέτες για άλλες δυο αναπτύξεις του μετρό. Για την επέκταση προς το αεροδρόμιο «Μακεδονία» και για τη Γραμμή 2 του μετρό, που θα καλύψει άλλο ένα μέρος της δυτικής Θεσσαλονίκης (δήμους Αμπελοκήπων – Μενεμένης και Κορδελιού – Ευόσμου), αλλά και την Τούμπα και τη Χαριλάου κεντροανατολικά.

Όπως έχουν παραδεχτεί οι αρμόδιοι, η επέκταση προς τα δυτικά και προς το νοσοκομείο Παπαγεωργίου, όπως προαναφέρθηκε, είναι προτεραιότητα. Ωστόσο, δεν μπορούσαν να μην αποδεχτούν ότι και η σύνδεση του αεροδρομίου «Μακεδονία» είναι απόλυτη προτεραιότητα, αλλιώς θα είναι παράδοξο να έχει η Θεσσαλονίκη μετρό, να συνδέονται πολλές περιοχές και να μη συνδέεται με αυτό το αεροδρόμιο. Έτσι πιθανότατα θα πάρει προτεραιότητα η επέκταση προς το αεροδρόμιο (μετά την επέκταση προς το Παπαγεωργίου), η οποία όπως είπε ο κ. Ταχιάος κατά την παρουσίαση της μελέτης ανάπτυξης του μετρό, θα είναι υπόγεια.

Βέβαια ακόμα δεν έχουν γίνει μελέτες, αλλά η πολιτική βούληση είναι αυτή. Η σύνδεση του αεροδρομίου γίνεται με μια γραμμή ως συνέχεια της επέκτασης στην Καλαμαριά. Αρχίζει δηλαδή από τον τερματικό της Μίκρας και φτάνει μέχρι το ThessIntec. Οι σταθμοί, που δείχνουν και την όδευση του μετρό, είναι σε Ανωτέρα Σχολή Πολέμου, Πατριαρχικό (Mediterranean Cosmos, όπου για το μέλλον θα υπάρχει «αναμονή» για επέκταση προς τη Θέρμη), Διαβαλκανικό, Αμερικανική Γεωργική Σχολή, Αεροδρόμιο και ThessIntec.

Ο κ. Σταϊκούρας στις πρόσφατες δηλώσεις του μετά την έναρξη λειτουργίας της βασικής γραμμής έδωσε προτεραιότητα και στη Γραμμή 2. Όχι όμως στη δυτική πλευρά της, αλλά στην κατασκευή του κεντροανατολικού τμήματος. Κι αυτό είναι που προβλέπεται να συνδέσει με μετρό τις περιοχές Τούμπας και Χαριλάου. Συνιστά δε μια μελετητική πρόκληση, αφού η συγκεκριμένη γραμμή περνά, βάσει όσων έχουν σχεδιαστεί, κάτω από την οδό Τσιμισκή.

Συγκεκριμένα η Γραμμή 2 θα αρχίζει από τον σημερινό σταθμό στην πλατεία Δημοκρατίας. Από εκεί θα διέρχεται μέσω της Δωδεκανήσου και της Τσιμισκή με στάση στην Αριστοτέλους και στη ΧΑΝΘ προς τον σημερινό σταθμό Πανεπιστήμιο και θα φτάνει στην Αγία Κυριακή, αφού κάνει στάσεις (σταθμούς) σε Αγίου Δημητρίου, Τούμπα και Χαριλάου.

Μελλοντικά αυτή η Γραμμή 2 θα συνδέσει και τη δυτική Θεσσαλονίκη, πάντα σύμφωνα με τους σημερινούς σχεδιασμούς. Για να γίνει αυτό προβλέπεται να κατασκευαστεί δεύτερος σταθμός στον Νέο Σιδηροδρομικό Σταθμό, ανεξάρτητος από τον υφιστάμενο της βασικής γραμμής. Από εκεί με στάσεις σε Αμπελόκηπους, Μενεμένη, πλατεία Ευόσμου, Περιφερειακή θα φτάνει η γραμμή μέχρι τον Άνω Εύοσμο (Αμαξοστάσιο Γραμμής 2).

Δεύτερος κλάδος στην ίδια γραμμή θα συνδέσει το Κορδελιό, με στάσεις σε ΚΤΕΛ Μακεδονία, Επτανήσου και Κορδελιό.

Ως το 2040

Προφανώς και όλα αυτά για να γίνουν θα απαιτηθούν σημαντικότατοι πόροι και πολλά χρόνια, καθώς μιλάμε μόνο για σχέδια κι όχι για οριστικές μελέτες. Οι πρώτες από αυτές αρχίζουν τώρα και η διάρκειά τους, όπως και η διάρκεια κατασκευής των έργων είναι άδηλη προς το παρόν. Όμως μια εικόνα του σχεδιασμού και του μέλλοντος του μετρό Θεσσαλονίκης τη δίνουν. Ο σχεδιασμός δείχνει ένα μετρό με δυο γραμμές και 44 σταθμούς, που έχει χρονικό ορίζοντα το 2040 και υπολογίστηκε πως με αυτό τότε θα μετακινούνται κάθε μέρα 286.000 επιβάτες. Το τελικό συνολικό μήκος των γραμμών μετρό στο ευρύτερο πολεοδομικό συγκρότημα θα είναι 48 χλμ. και η δυνατότητα εξυπηρέτησης θα αφορά σε 678.000 επιβάτες.

Οι ωφέλειες υπολογίστηκαν σε 41 εκ. ευρώ στο οδικό δίκτυο και σε 125 εκ. ευρώ στα δημόσια έργα ετησίως. Να σημειωθεί τέλος ότι οι επεκτάσεις προς Καλαμαριά και αεροδρόμιο και οι αναμονές της μελλοντικής επέκτασης προς Θέρμη (1,45 χλμ.) αναμένεται να εξυπηρετούν ημερησίως 425.000 επιβάτες, δηλαδή το 63% του συνόλου της επιβατικής κίνησης του μετρό. Το υπόλοιπο 37% θα εξυπηρετούν οι γραμμές στη βορειοδυτική Θεσσαλονίκη, δηλαδή 253.000 επιβάτες ημερησίως.