Σαφές μήνυμα Κυρίζογλου για την επόμενη μέρα στους δήμους

Στα σημαντικά ζητήματα που απασχολούν τους φορείς της πρωτοβάθμιας Αυτοδιοίκησης καθώς και στο διεκδικητικό πλαίσιο, προκειμένου οι δήμοι να είναι οικονομικά και θεσμικά αυτοτελείς, μίλησε κατά την εισήγηση του στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΕ, ο πρόεδρος της Ένωσης.

Συγκεκριμένα, κατά τη διάρκεια του χθεσινού ΔΣ, επισφραγίστηκαν οι θέσεις της ΚΕΔΕ αναφορικά τις διεκδικήσεις των δήμων προκειμένου να ανταποκρίνονται στις διαχρονικές και σύγχρονες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν.

Παράλληλα, ο Λάζαρος Κυρίζογλου, προειδοποίησε ότι, εάν δεν υπάρξουν ουσιαστικές κυβερνητικές δεσμεύσεις, η Αυτοδιοίκηση θα προχωρήσει σε κινητοποιήσεις πριν από την ψήφιση του κρατικού προϋπολογισμού.

Τονίζοντας ότι το φετινό συνέδριο δεν πρέπει να περιοριστεί στην καταγραφή προβλημάτων, αλλά να καταλήξει σε συγκεκριμένες διεκδικήσεις και αποφάσεις, ο πρόεδρος της Ένωσης των δήμων της χώρας αναφέρθηκε σε κάθε ένα από τα σημαντικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι δήμοι, με πρώτο της οικονομικής τους στήριξης.

Με βάση την πρόσφατη μελέτη για το πραγματικό λειτουργικό κόστος των Δήμων, η οποία εκπονήθηκε με τη συνεργασία της ΕΕΤΑΑ και τη συμμετοχή του Υπουργείου Εσωτερικών, ο Λ. Κυρίζογλου, επανέλαβε ότι το ετήσιο λειτουργικό κόστος των Δήμων, βάσει λογιστικών και όχι προϋπολογιστικών δεδομένων έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025, ανέρχεται σε 5,4 δισ. ευρώ.

Αντίθετα, η χρηματοδότηση μέσω των ΚΑΠ αν και φτάνει στα 3,04 δισ. ευρώ μετά την πρόσθετη καταβολή 140 εκατ. ευρώ, η διαφορά μεταξύ λειτουργικού κόστους και κρατικής χρηματοδότησης εξακολουθεί να παραμένει σε περίπου 2,36 δισ. ευρώ ετησίως.

Ξεκαθάρισε, επίσης, ότι οι χρηματοδοτήσεις από προγράμματα όπως ο «Αντώνης Τρίτσης» και το Ταμείο Ανάκαμψης δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τους πόρους που απαιτούνται για την καθημερινή λειτουργία των δημοτικών υπηρεσιών.

Για το λόγο αυτό, επανέφερε το ζήτημα του θεσμοθετημένου ανώτατου ορίου απόδοσης των ΚΑΠ, υποστηρίζοντας ότι περιορίζει τους πόρους που δικαιούνται οι Δήμοι βάσει των προβλεπόμενων ποσοστών επί των φορολογικών εσόδων.

Σύμφωνα με την εισήγησή του, οι προβλεπόμενες αποδόσεις από τη φορολογία εισοδήματος, τον ΦΠΑ και τους υπόλοιπους σχετικούς φόρους θα οδηγούσαν σε σημαντικά μεγαλύτερα ποσά, τα οποία όμως δεν αποδίδονται λόγω του υφιστάμενου περιορισμού.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΚΕΔΕ, οι διεκδικήσεις των δήμων αφορούν σε έξι βασικούς άξονες.

Στην Αύξηση της τακτικής χρηματοδότησης των Δήμων,ώστε να καλύπτεται το πραγματικό λειτουργικό κόστος, με σταδιακή προσαρμογή εντός πενταετίας και απόδοση του 7% των ακαθάριστων εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού.

Στο νέο αναπτυξιακό πρόγραμμα για τους Δήμους, με δεδομένη την ολοκλήρωση του προγράμματος «Αντώνης Τρίτσης» και του Ταμείου Ανάκαμψης, ζήτησε τη δημιουργία νέου χρηματοδοτικού εργαλείου για τοπικές υποδομές.

Στο τριετές πρόγραμμα προσλήψεων για την αντιμετώπιση της υποστελέχωσης των δήμων, με απλούστευση και βελτίωση των διαδικασιών προσλήψεων, ιδιαίτερα για τους μικρούς, ορεινούς και νησιωτικούς Δήμους και την αύξηση των μισθών.

Στην ειδική υποστήριξη μικρών, ορεινών και νησιωτικών Δήμων, μέσω ειδικού προγράμματος χρηματοδότησης από τους ΚΑΠ, ώστε να αντιμετωπιστούν οι ιδιαίτερες λειτουργικές και διοικητικές δυσκολίες.

Στη μείωση του ενεργειακού κόστους, με την εφαρμογή συγκεκριμένων μέτρων για την ελάφρυνση των Δήμων από τις υψηλές ενεργειακές δαπάνες και την επαναφορά του ενεργειακού συμψηφισμού  για την κάλυψη των αναγκών τους.

Στο μόνιμο μηχανισμό κοστολόγησης αρμοδιοτήτων, παρακολούθησης και κοστολόγησης κάθε νέας αρμοδιότητας που μεταφέρεται στους Δήμους, ώστε να εξασφαλίζονται ταυτόχρονα και οι αναγκαίοι πόροι, το προσωπικό και τα μέσα.

Πέραν ναυτών, ο Λ. Κυρίζογλου εστίασε και σε θέματα όπως  το ενεργειακό κόστος τονίζοντας ότι οι δήμοι επιβαρύνονται με τιμές που φτάνουν τα 0,25 ευρώ ανά κιλοβατώρα.

Σύμφωνα με την εκτίμηση που παρουσίασε, εάν το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας για τους Δήμους μειωνόταν στην περιοχή των 0,10–0,15 ευρώ ανά κιλοβατώρα, η συνολική εξοικονόμηση θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 230–250 εκατ. ευρώ ετησίως.

Από την εισήγησή του δεν θα μπορούσε να λείψει η αναφορά στο νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης, για τον οποίο είπε πως  περιλαμβάνει θετικές ρυθμίσεις και ότι η ΚΕΔΕ συνέβαλε στη διαμόρφωσή τους.

Αναφορικά με τις ρυθμίσεις του εστίασε στις προβλέψεις για περισσότερους από 9.000 εργαζομένους των κοινωνικών δομών των Δήμων, στη διαδικασία τροποποίησης των Οργανισμών Εσωτερικής Υπηρεσίας και τη ρύθμιση για την απόδοση του 3% των διαθέσιμων πόρων του Πράσινου Ταμείου στους Δήμους, ποσό που υπολόγισε σε περίπου 150 εκατ. ευρώ ετησίως.

Στο ζήτημα των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης, ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ επανέλαβε τη θέση υπέρ της διατήρησης του δημόσιου χαρακτήρα του νερού και της ευθύνης της Αυτοδιοίκησης για τις σχετικές υποδομές, ενώ τάχθηκε εναντίον της υποχρεωτικής επεκτάσεις και απορροφήσεις επιχειρήσεων από την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ, διαχωρίζοντάς τες από τις εθελοντικές συνεργασίες.

Επίσης, σαφής ήταν η αντίθεσή του στην προοπτική μεταφοράς των πολεοδομικών υπηρεσιών από τους Δήμους στο Ελληνικό Κτηματολόγιο.

Αν και αναγνώρισε ότι έχουν καταγραφεί περιστατικά κακοδιοίκησης και διαφθοράς, υποστήριξε όμως ότι δεν μπορεί να γενικεύεται η εικόνα μεμονωμένων περιπτώσεων, ζητώντας παράλληλα την ενίσχυση των υφισταμένων δημοτικών υπηρεσιών με προσωπικό.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο τέλος ταφής απορριμμάτων, για το οποίο η ΚΕΔΕ αναμένει δικαστική απόφαση, με τον πρόεδρος της ΚΕΔΕ να επαναλαμβάνει το αίτημα πλήρους κατάργησής τους, χαρακτηρίζοντας άδικη την επιβάρυνση των Δήμων για καθυστερήσεις στην ανάπτυξη των απαραίτητων υποδομών διαχείρισης αποβλήτων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, μέχρι τον Φεβρουάριο του 2025 είχαν συγκεντρωθεί 312 εκατ. ευρώ από το τέλος ταφής, ενώ εκτίμησε ότι έως το τέλος του 2026 το συνολικό ποσό θα ξεπεράσει τα 400 εκατ. ευρώ.

Ζήτησε οι πόροι αυτοί να επιστρέψουν στους Δήμους μέσω χρηματοδότησης εξοπλισμού ανακύκλωσης, απορριμματοφόρων, κάδων και άλλων υποδομών.

Κλείνοντας την εισήγησή του, ξεκαθάρισε ότι η ΚΕΔΕ θα αξιολογήσει τις τοποθετήσεις των πολιτικών αρχηγών και κυρίως των κυβερνητικών στελεχών κατά τη διάρκεια του συνεδρίου.

Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν με την ψηφοφορία του Σαββάτου, ενώ το Διοικητικό Συμβούλιο θα συνεδριάσει εκ νέου στις 12 Νοεμβρίου για την υλοποίησή τους.

Τέλος, δεν απέκλεισε νέα ενημέρωση των κοινοβουλευτικών κομμάτων, συγκέντρωση διαμαρτυρίας έξω από τη Βουλή και άλλες αγωνιστικές κινητοποιήσεις, εφόσον δεν υπάρξει ανταπόκριση στα αιτήματα της Αυτοδιοίκησης.