Ένα ευρύ αυτοδιοικητικό μέτωπο συγκροτούν οκτώ δήμαρχοι της Αττικής, οι οποίοι με κοινή ανακοίνωσή τους εκφράζουν την κατηγορηματική αντίθεσή τους σε νομοθετική ρύθμιση που αφορά τη λειτουργία καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος σε ακίνητα της Εταιρείας Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ), κατά μήκος του παραλιακού μετώπου.

Οι δήμαρχοι Ανδρέας Κονδύλης, Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, Γιώργος Παπανικολάου, Κώστας Ασκούνης, Δημήτρης Κιούσης, Ανδρέας Ευθυμίου, Γιάννης Μώραλης και Δημήτρης Παπαχρήστου ζητούν την άμεση απόσυρση του άρθρου 339 του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση.

Παράλληλα, προειδοποιούν ότι, εφόσον η κυβέρνηση επιμείνει στην προώθηση της συγκεκριμένης διάταξης χωρίς ουσιαστικό διάλογο με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, είναι αποφασισμένοι να εξαντλήσουν κάθε διαθέσιμο θεσμικό και δικαστικό μέσο, τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η παρέμβασή τους αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς αφορά μία από τις πλέον αναπτυσσόμενες και οικονομικά σημαντικές περιοχές της Αττικής, όπου η τουριστική αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας συνδέεται άμεσα με την προστασία του περιβάλλοντος, την επιχειρηματική δραστηριότητα και τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.

Τι προβλέπει η επίμαχη διάταξη

Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται το άρθρο 339, το οποίο προβλέπει τον χαρακτηρισμό καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος που βρίσκονται σε τουριστικά ακίνητα της ΕΤΑΔ ως «εγκαταστάσεων ειδικής τουριστικής υποδομής».

Η ρύθμιση αφορά συγκεκριμένα ακίνητα στην παραλιακή ζώνη, από τον Φαληρικό Όρμο έως την Αγία Μαρίνα Κρωπίας.

Πρόκειται για μια αλλαγή που δεν περιορίζεται μόνο στον χαρακτηρισμό των συγκεκριμένων εγκαταστάσεων, καθώς η υπαγωγή τους σε ιδιαίτερο τουριστικό καθεστώς ενδέχεται να επηρεάσει τις διαδικασίες αδειοδότησης και εποπτείας τους.

Σύμφωνα με τους οκτώ δημάρχους, η συγκεκριμένη πρόβλεψη δημιουργεί τις προϋποθέσεις για τη μεταφορά αρμοδιοτήτων από τις δημοτικές υπηρεσίες στο Υπουργείο Τουρισμού, περιορίζοντας τη δυνατότητα των Δήμων να παρεμβαίνουν σε ζητήματα που συνδέονται άμεσα με τη λειτουργία των επιχειρήσεων.

Στα ζητήματα αυτά περιλαμβάνονται ο έλεγχος της μουσικής, το ωράριο λειτουργίας και γενικότερα η τήρηση κανόνων που αποσκοπούν στην προστασία των κατοίκων και του δημόσιου χώρου.

Αντιδράσεις για την αφαίρεση αρμοδιοτήτων από τους Δήμους

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνουν οι δήμαρχοι στη θεσμική διάσταση της ρύθμισης, υποστηρίζοντας ότι η κεντρική διοίκηση επιχειρεί για ακόμη μία φορά να περιορίσει τον ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στη διαχείριση τοπικών υποθέσεων.

Όπως επισημαίνουν, δημιουργείται μια αντίφαση, καθώς οι δημοτικές αρχές εξακολουθούν να είναι υπόλογες απέναντι στους πολίτες για τα προβλήματα που προκαλεί η λειτουργία επιχειρήσεων στην παραλιακή ζώνη, χωρίς όμως να διασφαλίζεται η αντίστοιχη δυνατότητα ελέγχου και παρέμβασης.

«Δεν μπορεί οι Δήμοι να λογοδοτούν στους πολίτες για την ηχορύπανση, την κυκλοφορία, την καθαριότητα και την ποιότητα ζωής, αλλά να απομακρύνονται από τις αποφάσεις και τους ελέγχους που επηρεάζουν άμεσα όλα τα παραπάνω», τονίζουν χαρακτηριστικά.

Οι οκτώ αυτοδιοικητικοί επικαλούνται το άρθρο 102 του Συντάγματος, το οποίο κατοχυρώνει τη διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και αναγνωρίζει την αρμοδιότητά τους στη διοίκηση των τοπικών υποθέσεων.

Κατά την εκτίμησή τους, η προτεινόμενη νομοθετική παρέμβαση εντάσσεται σε μια διαχρονική πρακτική συγκέντρωσης εξουσιών και αρμοδιοτήτων στο κεντρικό κράτος, χωρίς την απαιτούμενη συμμετοχή των αιρετών εκπροσώπων των τοπικών κοινωνιών.

Ζήτημα υγιούς ανταγωνισμού στην εστίαση

Ένα ακόμη κρίσιμο σημείο της κοινής ανακοίνωσης αφορά τις πιθανές επιπτώσεις στην επιχειρηματικότητα και ιδιαίτερα στον ανταγωνισμό μεταξύ ομοειδών επιχειρήσεων.

Οι δήμαρχοι επισημαίνουν ότι η θέσπιση ειδικού καθεστώτος για καταστήματα που λειτουργούν σε ακίνητα της ΕΤΑΔ ενδέχεται να δημιουργήσει διαφορετικές συνθήκες λειτουργίας σε σχέση με άλλες επιχειρήσεις εστίασης που δραστηριοποιούνται στην ίδια περιοχή.

Με τον τρόπο αυτό, σύμφωνα με τις επισημάνσεις τους, υπάρχει κίνδυνος να διαμορφωθούν συνθήκες άνισης μεταχείρισης, με πιθανές συνέπειες κυρίως για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περιοχή όπου δραστηριοποιείται μεγάλος αριθμός επιχειρήσεων εστίασης, αναψυχής και τουρισμού, οι οποίες λειτουργούν υπό διαφορετικά ιδιοκτησιακά και συμβατικά καθεστώτα.

Η ανησυχία των δημοτικών αρχών επικεντρώνεται στο ενδεχόμενο ορισμένες επιχειρήσεις να αποκτήσουν ειδικές δυνατότητες λόγω της υπαγωγής τους στην τουριστική νομοθεσία, χωρίς να ισχύουν αντίστοιχες προβλέψεις για τους ανταγωνιστές τους.

Προβληματισμός για τη δόμηση και την περιβαλλοντική προστασία

Σημαντικό μέρος της παρέμβασης αφορά τις πιθανές πολεοδομικές και περιβαλλοντικές συνέπειες της προτεινόμενης ρύθμισης.

Οι δήμαρχοι ζητούν να αποσαφηνιστεί πλήρως εάν ο χαρακτηρισμός των συγκεκριμένων καταστημάτων ως εγκαταστάσεων ειδικής τουριστικής υποδομής μπορεί να συνδεθεί με ευνοϊκότερες προϋποθέσεις δόμησης ή λειτουργίας.

Εκφράζουν, παράλληλα, την ανησυχία ότι ενδέχεται να εντατικοποιηθεί περαιτέρω η εμπορική εκμετάλλευση του παραλιακού μετώπου, με πρόσθετες πιέσεις στο φυσικό περιβάλλον και στις υφιστάμενες υποδομές.

Η αύξηση της κυκλοφορίας, η επιβάρυνση από την ηχορύπανση, οι ανάγκες στάθμευσης και η διαχείριση των απορριμμάτων αποτελούν ορισμένες από τις παραμέτρους που, σύμφωνα με την κοινή ανακοίνωση, πρέπει να συνεκτιμηθούν πριν από οποιαδήποτε νομοθετική αλλαγή.

Πάντως, ο νέος χαρακτηρισμός δεν συνεπάγεται αυτομάτως νομιμοποίηση αυθαίρετων κατασκευών ή πρόσθετα δικαιώματα εκμετάλλευσης. Το ζήτημα που θέτουν οι δήμαρχοι αφορά κυρίως τις ενδεχόμενες συνέπειες του ειδικού καθεστώτος και την ανάγκη να αποσαφηνιστούν οι κανόνες εφαρμογής του.

«Δεν είμαστε αντίθετοι στην ανάπτυξη και τον τουρισμό»

Στην ανακοίνωσή τους, οι οκτώ δήμαρχοι ξεκαθαρίζουν ότι δεν αντιτίθενται στην τουριστική ανάπτυξη ή στην αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας.

Αντιθέτως, αναγνωρίζουν τη σημασία των επενδύσεων και της οικονομικής δραστηριότητας για την ανάπτυξη των παραλιακών περιοχών, επισημαίνοντας ωστόσο ότι αυτές πρέπει να πραγματοποιούνται με σαφείς κανόνες και με σεβασμό στις αρμοδιότητες των Δήμων.

«Δεν είμαστε αντίθετοι στην ανάπτυξη, στον τουρισμό ή στην αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας», υπογραμμίζουν, διευκρινίζοντας ότι η αντίθεσή τους στρέφεται στη δημιουργία ειδικών καθεστώτων που ενδέχεται να ανατρέψουν καθιερωμένες διαδικασίες και να περιορίσουν τον θεσμικό ρόλο της Αυτοδιοίκησης.

Παράλληλα, υπενθυμίζουν ότι η λειτουργία των καταστημάτων στην παραλιακή ζώνη διέπεται από συγκεκριμένο θεσμικό πλαίσιο, με σημείο αναφοράς το Προεδρικό Διάταγμα της 1ης Μαρτίου 2004 (ΦΕΚ Δ΄ 254/2004).

Τελεσίγραφο για απόσυρση και προειδοποίηση για δικαστικές προσφυγές

Με σαφή και κατηγορηματικό τρόπο οι οκτώ δήμαρχοι ζητούν από την κυβέρνηση να αποσύρει την επίμαχη διάταξη και να ξεκινήσει ουσιαστική διαβούλευση με τους Δήμους που επηρεάζονται.

Μάλιστα, αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο προσφυγής στη Δικαιοσύνη, εφόσον δεν υπάρξει ανταπόκριση στο αίτημά τους.

«Ζητούμε την έναρξη ουσιαστικού διαλόγου με τους εμπλεκόμενους Δήμους, προκειμένου να αποφύγουμε να αναγκαστούμε να λύσουμε και αυτό το πρόβλημα στις αίθουσες των δικαστηρίων», αναφέρουν χαρακτηριστικά.

Ξεκαθαρίζουν, επίσης, ότι είναι αποφασισμένοι να αξιοποιήσουν κάθε διαθέσιμο εθνικό και ευρωπαϊκό θεσμικό και ένδικο μέσο για την προστασία των δημοτικών αρμοδιοτήτων, του περιβάλλοντος και των δικαιωμάτων των τοπικών κοινωνιών.

Η κοινή πρωτοβουλία των οκτώ δημάρχων αναδεικνύει μια ευρύτερη θεσμική αντιπαράθεση για τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται οι αποφάσεις που αφορούν την αξιοποίηση του παραλιακού μετώπου της Αττικής.

Το επόμενο διάστημα θα φανεί εάν η κυβέρνηση θα προχωρήσει σε τροποποιήσεις της επίμαχης διάταξης ή εάν η διαφωνία θα μεταφερθεί στο πεδίο των δικαστικών και θεσμικών διεκδικήσεων.

Το μήνυμα των δημάρχων είναι σαφές και αποτυπώνεται στην καταληκτική αναφορά της κοινής ανακοίνωσής τους.

«Η διοικητική αυτοτέλεια των Δήμων δεν αποτελεί παραχώρηση της εκάστοτε Κυβέρνησης. Είναι συνταγματική επιταγή. Δεν θα αποδεχθούμε να λαμβάνονται αποφάσεις για τις πόλεις μας, χωρίς τις πόλεις μας».

Οι οκτώ δήμαρχοι που υπογράφουν την κοινή ανακοίνωση

Την κοινή παρέμβαση υπογράφουν ο δήμαρχος Αλίμου Ανδρέας Κονδύλης, ο δήμαρχος Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, ο δήμαρχος Γλυφάδας Γιώργος Παπανικολάου, ο δήμαρχος Καλλιθέας Κώστας Ασκούνης, ο δήμαρχος Κρωπίας Δημήτρης Κιούσης, ο δήμαρχος Μοσχάτου – Ταύρου Ανδρέας Ευθυμίου, ο δήμαρχος Πειραιά Γιάννης Μώραλης και ο δήμαρχος Σαρωνικού Δημήτρης Παπαχρήστου.