Νομοσχέδιο ΥΠΕΝ για ενέργεια, χωροταξία και περιβάλλον

Ένα πλέγμα διατάξεων με άμεσο ή έμμεσο ενδιαφέρον για την Τοπική Αυτοδιοίκηση και έμφαση στη δημιουργία νέων ενεργειακών υποδομών, με σαφή προσανατολισμό την τήρηση και των χωροταξικών και περιβαλλοντικών περιορισμών, περιλαμβάνει το νομοσχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας που έχει τεθεί σε διαβούλευση από τις 10 έως τις 24 Οκτωβρίου.

Βασικό στοιχείο του ν/σ με τίτλο: «Βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας – Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1711 και λοιπές διατάξεις», είναι η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ περιλαμβάνει και ένα ευρύ φάσμα ζητημάτων που απασχολούν κυρίως τους δήμους, όπως:

Η παραγωγή και κοινή χρήση ενέργειας, η μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, η χωροθέτηση έργων Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, ο πολεοδομικός σχεδιασμός, η περιβαλλοντική αδειοδότηση και η υλοποίηση έργων σε νησιωτικές περιοχές.

Σημαντικό για τους δήμους, που άπτεται, τόσο των οικονομικών τους, όσο και των ζητημάτων κοινωνικής συνοχής, είναι οι διατάξεις που επηρεάζουν τη δυνατότητα των ΟΤΑ να αναπτύσσουν ενεργειακές υποδομές, να αξιοποιούν χρηματοδοτικά εργαλεία και να προχωρούν σε πολεοδομικές παρεμβάσεις.

Σύμφωνα με την προτεινόμενη διάταξη, νοικοκυριά, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και δημόσιοι φορείς αποκτούν δικαίωμα συμμετοχής στην κοινή χρήση ενέργειας ως ενεργοί πελάτες, χωρίς διακρίσεις, εντός της ίδιας ζώνης προσφοράς του Διασυνδεδεμένου Συστήματος ή του ηλεκτρικού συστήματος των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών.

Για την Τοπική Αυτοδιοίκηση, η ρύθμιση δίνει τη δυνατότητα, συνεργασίας δημοτικών φορέων, ενεργειακών κοινοτήτων και άλλων δικαιούχων, με στόχο τη μείωση του ενεργειακού κόστους των δημοτικών εγκαταστάσεων.

Παράλληλα, το νομοσχέδιο περιλαμβάνει διατάξεις για την ενίσχυση της συμμετοχής των ενεργειακών κοινοτήτων στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, την πρόσβασή τους σε εργαλεία αντιστάθμισης κινδύνου και την αποφυγή διακρίσεων κατά την εξυπηρέτησή τους από τους διαχειριστές των δικτύων.

Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπονται μεταξύ άλλων:

Ειδικές διευκολύνσεις για έργα που ανήκουν σε οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης και των δύο βαθμών, με απαλλαγές από τα τέλη υποβολής αίτησης για Βεβαίωση Παραγωγού στη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων και Οριστικής Προσφοράς Σύνδεσης στους αρμόδιους διαχειριστές.

Επίσης, μειώσεις, κατά 50% τόσο του Τέλους Δέσμευσης Φυσικού Χώρου Εγκατάστασης, όσο και του Τέλους Παράτασης Εγκατάστασης και Δέσμευσης Ηλεκτρικού Χώρου.

Αναφορικά με τα Δημοτικά Σχέδια Μείωσης Εκπομπών: Εξαιρέσεις για τη χρηματοδότηση έργων, αν και ισχύει η προϋπόθεση για την εκπόνηση και επικαιροποίηση του ΔηΣΜΕ για αξιολόγηση προτάσεων των Δήμων που αφορούν προγράμματα εξοικονόμησης ενέργειας και αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής, εξαιρούνται:

τα έργα που χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και το REPowerEU, καθώς και έργα που είχαν ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης, απεντάχθηκαν πριν από την ολοκλήρωσή τους και μεταφέρονται σε άλλο χρηματοδοτικό εργαλείο, όπως το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, προκειμένου να ολοκληρωθούν.

Πέραν αυτών, στις διατάξεις του νέου ν/σ προβλέπονται: Αλλαγές στον έλεγχο συμβατότητας έργων ΑΠΕ και αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας με το Ειδικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τις ΑΠΕ,

Ρητά ότι η συμμόρφωση των προτεινόμενων έργων με το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο ελέγχεται κατά το στάδιο της περιβαλλοντικής αδειοδότησης.

Πρόβλεψη για την οδοποιία που εξυπηρετεί σταθμούς παραγωγής ή αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας μέσα σε δάση, δασικές και αναδασωτέες εκτάσεις, η οποία αφορά περισσότερο στους ορεινούς δήμους,

Ρυθμίσεις για την πολεοδόμηση και επέκταση οικισμών που έχουν δημιουργηθεί έως τις 14 Μαρτίου 1983, συμπεριλαμβανομένων οικισμών προ του 1923 και συνδέεται με την ύπαρξη εγκεκριμένου Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΤΠΣ) ή Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΕΠΣ),

Μεταβατική δυνατότητα αξιοποίησης εγκεκριμένων Γενικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΓΠΣ) ή Σχεδίων Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοικτής Πόλης (ΣΧΟΟΑΠ), υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Δυνατότητας εκπόνησης και έγκρισης Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για τον συγκεκριμένο οικισμό, παράλληλα με την απαιτούμενη πολεοδομική μελέτη,

Αναθεώρησης και τροποποίησης ρυμοτομικών σχεδίων, καθώς και για τις σημειακές τροποποιήσεις χρήσεων γης και όρων δόμησης,

Μετεγκατάστασης του οικισμού Μεταμόρφωση του Δήμου Παλαμά Καρδίτσας, στο πλαίσιο της αποκατάστασης των περιοχών που επλήγησαν από πλημμύρες, σε έκταση 193,25 στρεμμάτων, ιδιοκτησίας του Δήμου Παλαμά, νότια του υφιστάμενου οικισμού.

Ρυθμίσεις για κοινωνική πρόνοια και χρήσεις γης για την ανέγερση εγκαταστάσεων κοινωνικής πρόνοιας και μονάδας φροντίδας ηλικιωμένων, στο πλαίσιο κοινωφελών δράσεων της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών και

Διορθώσεις του Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας «Νικόλαος Ταγαράς», ρυθμίσεις για τη λειτουργική ενοποίηση όμορων ιδιοκτησιών σε διαφορετικά κτίρια, καθώς και παράταση χρήσης καλυβών στις προστατευόμενες ζώνες του Δέλτα Έβρου.

Ξεχωριστό κεφάλαιο του νομοσχεδίου αφορά τη σύσταση και λειτουργία του Ταμείου Απανθρακοποίησης Νησιών, με τη συγχρηματοδότηση έως και του 60% της επενδυτικής δαπάνης επιλέξιμων έργων που συμβάλλουν στην απανθρακοποίηση του ενεργειακού εφοδιασμού των νησιών.

Στα έργα που μπορούν να ενταχθούν στο σχετικό πλαίσιο περιλαμβάνονται:

Εγκαταστάσεις Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και συστήματα αποθήκευσης.

Έργα ηλεκτρικών διασυνδέσεων και αναβάθμισης νησιωτικών δικτύων.

Έργα ενίσχυσης της διείσδυσης των ΑΠΕ στα μη διασυνδεδεμένα νησιά.

Υποδομές ηλεκτροδότησης ελλιμενισμένων πλοίων από την ξηρά.

Υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.

Έργα υπεράκτιας αιολικής ενέργειας και φράγματα πολλαπλού σκοπού.