Τήλος: Ένας τόπος δημιουργίας, μνήμης και βιωσιμότητας

Η Τήλος, μικρή, ακριτική αλλά δυναμική και πρωτοπόρα, υποδέχεται για πέμπτη συνεχόμενη χρονιά, το Tilos Artist Residency, ένα πρόγραμμα καλλιτεχνικής έρευνας και φιλοξενίας που συνδέει τη σύγχρονη τέχνη με το περιβάλλον, το design, την κυκλική οικονομία και τη βιωσιμότητα.

Το πρόγραμμα ξεκίνησε το 2022, στο πλαίσιο του Just Go Zero Tilos, και υλοποιείται από το Polygreen Culture & Art Initiative σε συνεργασία με τον Δήμο Τήλου. Από το 2023, η δράση πραγματοποιείται και με τη συνεργασία του British Council, στο πλαίσιο του Circular Cultures/Making Matters.

“Για εμάς στην Τήλο, η φιλοξενία αυτού του προγράμματος δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη πολιτιστική δράση. Είναι μια ευκαιρία να ανοίξουμε τον τόπο μας σε νέες ιδέες, νέες ματιές και διαφορετικούς τρόπους δημιουργίας, αλλά και να αναδείξουμε τη γνώση και την εμπειρία των ανθρώπων που ζουν εδώ.
Το 2026, φιλοξενούμε τις Black Females in Architecture, έναν διεθνή οργανισμό που συνδέει και υποστηρίζει μαύρες γυναίκες και γυναίκες μικτής μαύρης καταγωγής στους χώρους της αρχιτεκτονικής, του design και των κατασκευών” δηλώνει η δήμαρχος του νησιού, Μαρία Καμμά.

Η φετινή residency στρέφει το ενδιαφέρον στη μνήμη, τη γνώση και την κοινωνική κληρονομιά. Οι συμμετέχουσες συνεργάζονται με τον Δήμο, τα σχολεία, συλλόγους και κατοίκους του νησιού, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις ιστορίες και στις εμπειρίες των γυναικών της Τήλου.

“Μας ενδιαφέρει ιδιαίτερα αυτή η προσέγγιση. Γιατί ένας τόπος δεν είναι μόνο το φυσικό του περιβάλλον, τα κτίρια και τα υλικά του. Είναι οι άνθρωποί του, οι ιστορίες τους, οι καθημερινές τους πρακτικές, οι γνώσεις που περνούν από γενιά σε γενιά. Είναι η μνήμη που παραμένει ζωντανή και διαμορφώνει την ταυτότητά του. Μέσα από τη φετινή συνεργασία φιλοδοξούμε να συμβάλουμε στη δημιουργία ενός «ζωντανού αρχείου» της Τήλου, ενός συλλογικού αποτυπώματος της τοπικής κοινωνίας και ιδιαίτερα της γυναικείας γνώσης και εμπειρίας. Το έργο που θα προκύψει θα παραμείνει στο νησί, ως μέρος της κοινής μας πολιτιστικής κληρονομιάς” τονίζει η κυρία Καμμά.

Την ίδια στιγμή, ο άξονας της κυκλικής οικονομίας και της βιωσιμότητας παραμένει στον πυρήνα του προγράμματος. Η Τήλος έχει ήδη αποκτήσει σημαντική εμπειρία μέσα από το Just Go Zero Tilos, και η καλλιτεχνική δημιουργία δίνει τη δυνατότητα να εξεταστεί ξανά η σχέση με τα υλικά, τα απόβλητα, τον δημόσιο χώρο και τους διαθέσιμους πόρους.

“Πιστεύουμε ότι η βιωσιμότητα δεν αφορά μόνο τον τρόπο με τον οποίο διαχειριζόμαστε όσα αφήνουμε πίσω μας. Αφορά και τον τρόπο με τον οποίο διατηρούμε όσα αξίζει να μεταφέρουμε στο μέλλον: τη γνώση, τις ιστορίες, τις αξίες και τη μνήμη ενός τόπου. Πέντε χρόνια μετά την έναρξή του, το Tilos Artist Residency έχει γίνει ένας ακόμη τρόπος με τον οποίο η Τήλος συνομιλεί με τον κόσμο. Από την επαναχρησιμοποίηση υλικών και την κυκλική οικονομία, μέχρι τον δημόσιο χώρο, την εκπαίδευση, την κοινότητα και πλέον τη μνήμη, κάθε residency αφήνει πίσω του ένα διαφορετικό αποτύπωμα.

Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο: ότι η τέχνη δεν έρχεται απλώς στην Τήλο για να παρουσιάσει κάτι. Έρχεται για να ακούσει, να συνεργαστεί, να δημιουργήσει μαζί με την τοπική κοινωνία και να αφήσει κάτι πίσω της. Ως Δήμος Τήλου, θέλουμε το νησί μας να παραμένει ένας τόπος ανοιχτός στη δημιουργία, στη συνεργασία και στην καινοτομία, χωρίς να χάνει την ταυτότητα και τη μνήμη του. Γιατί η Τήλος δεν είναι μόνο ένας τόπος που αλλάζει. Είναι ένας τόπος που εξελίσσεται, διατηρώντας ζωντανά όσα τον κάνουν μοναδικό” κλείνει η δήμαρχος.