Την ανάγκη ενίσχυσης και αυστηροποίησης του μηχανισμού Εσωτερικού Ελέγχου στους δήμους επιβεβαιώνουν τα στοιχεία της έκθεσης απολογισμού για το 2025 της Αρχής Διαφάνειας, σύμφωνα με τα οποία οι ΟΤΑ βρίσκονται στην πρώτη θέση της λίστας των γενικών καταγγελιών που χρήζουν διερεύνησης για τυχόν πειθαρχικές ή ποινικές ευθύνες, καθώς και οι 18 δήμαρχοι και 51 αιρετοί με διαπιστωμένες πειθαρχικές ευθύνες.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ετήσιας έκθεσης της Αρχής, που επιβάλει την επιτάχυνση των διαδικασιών ενίσχυσης των Μονάδων Εσωτερικού Ελέγχου των Δήμων, της πιστοποίησης των εσωτερικών ελεγκτών και της εφαρμογής συστημάτων διαχείρισης κινδύνων, από τις 2.754 γενικές καταγγελίες που διαβιβάστηκαν στους Τομείς της Κεντρικής Υπηρεσίας της ΕΑΔ, οι 944, δηλαδή 34,28%, αφορούσαν τον Τομέα ΟΤΑ Α΄ και Β΄ βαθμού, Αποκεντρωμένης Διοίκησης και Μετανάστευσης.

Να σημειωθεί ότι και μετά το πρώτο στάδιο αξιολόγησης των καταγγελιών, από τις 901 υποθέσεις που κρίθηκε ότι έπρεπε να προχωρήσουν για διερεύνηση και έλεγχο, οι 217, ποσοστό 24,09%, αφορούσαν τον Τομέα ΟΤΑ, Αποκεντρωμένης Διοίκησης και Μετανάστευσης.

Αντίστοιχα, από τις 596 ολοκληρωμένες διερευνήσεις της Κεντρικής Υπηρεσίας, οι 135, δηλαδή 22,65%, αφορούσαν τον ίδιο Τομέα, κατατάσσοντάς τους ΟΤΑ και πάλι στην πρώτη θέση.

Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί και το ότι κατά το 2025 αναζητήθηκαν πειθαρχικές ή/και ποινικές ευθύνες για συνολικά 295 φυσικά πρόσωπα που συνδέονται με δήμους.

Από αυτά, τα 131 αφορούσαν Δήμους, δηλαδή ποσοστό 44,41%. Η επόμενη κατηγορία ήταν τα ΝΠΔΔ με 50 πρόσωπα και ποσοστό 16,95%, τα Υπουργεία με 36 και οι Περιφέρειες με 35. Η ίδια η ΕΑΔ αναφέρει ότι τα υψηλότερα ποσοστά παραβατικότητας στο συγκεκριμένο σύνολο ελεγχόμενων προσώπων διαπιστώθηκαν στους Δήμους.

Με βάση τα στοιχεία, συνολικά για 271 φυσικά πρόσωπα διαπιστώθηκαν πειθαρχικές ευθύνες και ζητήθηκε η πειθαρχική τους δίωξη.

Από αυτά:

18 ήταν δήμαρχοι, δηλαδή 6,64%,

51 ήταν αιρετοί Α΄ και Β΄ βαθμού, πλην δημάρχων, δηλαδή 18,82%,

91 ήταν υπάλληλοι,

45 προϊστάμενοι Διεύθυνσης,

και 40 προϊστάμενοι Τμήματος.

Παράλληλα, η ΕΑΔ διερεύνησε πειθαρχικές υποθέσεις με ποινικό σκέλος για συνολικά 1.804 πρόσωπα, εκ των οποίων 1.594 υπάλληλοι και 210 αιρετοί. Από τους υπαλλήλους, 353 ήταν υπάλληλοι Δήμων, αποτελώντας τη δεύτερη μεγαλύτερη κατηγορία μετά το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό.

Το ίδιο διάστημα, για 198 ελεγχόμενα πρόσωπα προέκυψε έναρξη πειθαρχικής διαδικασίας. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονταν 56 δημοτικοί υπάλληλοι και 41 αιρετοί, ενώ ακολουθούσαν 53 υπάλληλοι υπουργείων ή ΝΠΔΔ, 22 μέλη ΔΕΠ και 15 υπάλληλοι Περιφερειών. Από τα 198 πρόσωπα, 153 κλήθηκαν σε απολογία και 45 παραπέμφθηκαν ενώπιον πειθαρχικού συμβουλίου. Εκδόθηκαν 64 αποφάσεις, από τις οποίες 41 ήταν απαλλακτικές και 23 επέβαλαν πειθαρχική ποινή. 2025-ekthesi-apologismou

Αξιοσημείωτα είναι και τα αποτελέσματα της έρευνας που αφορά στις Πολεοδομίες, αφού από τους 722 προγραμματισμένους ελέγχους Δηλώσεων Περιουσιακής Κατάστασης και Οικονομικών Συμφερόντων, οι 670 αφορούσαν υπαλλήλους ΥΔΟΜ.

Πρόκειται για περίπου 92,8% του συνόλου των συγκεκριμένων ελέγχων.

Μεταξύ των ευρημάτων καταγράφονται περιπτώσεις μη αιτιολογημένης προσαύξησης περιουσίας, συμμετοχής σε επιχειρήσεις ή άσκησης ιδιωτικού έργου χωρίς την προβλεπόμενη άδεια, καθώς και οκτώ περιπτώσεις ενδεχόμενης εμπλοκής υπαλλήλων ΥΔΟΜ σε διαδικασίες έκδοσης αδειών δόμησης για εταιρείες με τις οποίες φαίνονταν να συνδέονται. Παράλληλα, οι Υπηρεσίες Δόμησης συμπεριλήφθηκαν και στους συστημικούς ελέγχους της ΕΑΔ για πολεοδομικά ζητήματα.

Πέρα από τα συγκεκριμένα, στοιχεία, η έκθεση εστιάζει και στην ενίσχυση του Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου, ώστε οι ίδιοι οι δημόσιοι φορείς και οι Δήμοι να μπορούν να αναγνωρίζουν εγκαίρως τους κινδύνους και τις οργανωτικές τους αδυναμίες. Η ΕΑΔ συνέχισε την εφαρμογή του πλαισίου του ν. 4795/2021 και προχώρησε σε προτάσεις για τροποποίηση και συμπλήρωση του θεσμικού πλαισίου. Μεταξύ άλλων προτείνονται:

ελάχιστος χρόνος παραμονής των εσωτερικών ελεγκτών στις Μονάδες Εσωτερικού Ελέγχου,

χρήση της νέας Πλατφόρμας Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου Δημοσίου Τομέα,

καθορισμός αποζημίωσης για τα μέλη των Επιτροπών Ελέγχου,

εφαρμογή των Προτύπων της ΕΑΔ στον εσωτερικό έλεγχο.

Πιλοτικός Εσωτερικός Έλεγχος σε Δήμους

Ιδιαίτερα σημαντικό για την Αυτοδιοίκηση είναι ότι η ΕΑΔ πραγματοποίησε δύο Πιλοτικά Προγράμματα Διενέργειας Έργων Εσωτερικού Ελέγχου.

Στο Πρόγραμμα Πιστοποίησης Ελεγκτικής Επάρκειας Εσωτερικού Ελεγκτή Δημοσίου Τομέα συμμετείχαν συνολικά 142 εκπαιδευόμενοι. Οι 31 προέρχονταν από ΟΤΑ Α΄ και Β΄ βαθμού. Συνολικά 137 από τους 142 εκπαιδευόμενους ολοκλήρωσαν επιτυχώς το πρόγραμμα, δηλαδή ποσοστό 96,5%. Η ΕΑΔ παρείχε επίσης στις Μονάδες Εσωτερικού Ελέγχου πρότυπα για:

το Ετήσιο Πρόγραμμα Εργασιών,

την Ετήσια Έκθεση της ΜΕΕ,

τον Κανονισμό Λειτουργίας,

τη σύσταση Επιτροπών Ελέγχου,

την ανάθεση υπηρεσιών εσωτερικού ελέγχου,

τον σχεδιασμό και την πραγματοποίηση προγραμματισμένων ελέγχων.

Παράλληλα τηρεί και επικαιροποιεί το Μητρώο Μονάδων Εσωτερικού Ελέγχου του δημόσιου τομέα.

Στην κατεύθυνση αυτή, το επόμενο βήμα για το 2026 αφορά στην πιλοτική λειτουργία του Πληροφοριακού Συστήματος για το Σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου στον δημόσιο τομέα,

κατάρτιση νέων προτύπων εσωτερικού ελέγχου,

νέες εκπαιδευτικές δράσεις για στελέχη ΜΕΕ,

νέοι κύκλοι πιστοποίησης Εσωτερικών Ελεγκτών,

ανάπτυξη του πληροφοριακού συστήματος «Μητρώο Κινδύνων Δημόσιου Τομέα»,

ανάπτυξη του Κεντρικού Αποθετηρίου Κινδύνων Διαφθοράς,

και δράσεις ενημέρωσης ειδικά προς τους ΟΤΑ Α΄ βαθμού.