Καραμαλάκης: Σχέδιο πρόληψης της νεανικής παραβατικότητας με κεντρικό ρόλο στους Δήμους

Στη διαμόρφωση ενός οργανωμένου και εφαρμόσιμου πλαισίου πρόληψης της νεανικής παραβατικότητας, με τους Δήμους να αναλαμβάνουν κομβικό συντονιστικό ρόλο, επικεντρώθηκε η παρέμβαση του Μιχάλη Καραμαλάκη, Προέδρου της Επιτροπής Εγκληματικότητας και Παραβατικότητας των Νέων της ΚΕΔΕ, στην ημερίδα που πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη.

Η ημερίδα με θέμα «Η Αυτοδιοίκηση, δίπλα στη Νέα Γενιά. Σχέδιο Δράσης για την πρόληψη της νεανικής παραβατικότητας» διοργανώθηκε από την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Τοπικής Αυτοδιοίκησης και την Περιφερειακή Ένωση Δήμων Κεντρικής Μακεδονίας, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της Αυτοδιοίκησης, της Πολιτείας και της επιστημονικής κοινότητας.

Ο Μιχάλης Καραμαλάκης έθεσε στο επίκεντρο την ανάγκη μετάβασης από τις γενικές διαπιστώσεις σε συγκεκριμένες πολιτικές πρόληψης, υπογραμμίζοντας ότι η αντιμετώπιση του φαινομένου δεν μπορεί να περιορίζεται σε αποσπασματικές ενέργειες ή να ξεκινά μόνο μετά την εκδήλωση ενός περιστατικού.

Όπως σημείωσε, από την πρώτη στιγμή που ανέλαβε την προεδρία της Επιτροπής Εγκληματικότητας και Παραβατικότητας των Νέων της ΚΕΔΕ έθεσε ως στόχο τη διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης και επιστημονικά τεκμηριωμένης πρότασης. Στο πλαίσιο αυτό εισηγήθηκε την εκπόνηση σχετικής μελέτης, προκειμένου η Αυτοδιοίκηση να αποκτήσει δεδομένα, συγκεκριμένες κατευθύνσεις και πρακτικά εργαλεία παρέμβασης.

Η πρόταση για τους Δήμους

Κεντρικός άξονας της πρότασης Καραμαλάκη είναι η δημιουργία ενός Σχεδίου Δράσης που θα μπορεί να αποτελέσει εφαρμόσιμο εργαλείο για κάθε Δήμο, προσαρμοσμένο στις ανάγκες της κάθε τοπικής κοινωνίας.

Η βασική φιλοσοφία του σχεδίου προβλέπει ότι ο Δήμος δεν έρχεται να υποκαταστήσει την οικογένεια, το σχολείο, τις υπηρεσίες ψυχικής υγείας ή την Αστυνομία. Αναλαμβάνει, όμως, να λειτουργήσει ως ο συνδετικός κρίκος μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων φορέων, δημιουργώντας ένα σταθερό πλαίσιο συνεργασίας, με καθορισμένους ρόλους, διαρκή επικοινωνία και έγκαιρη παρέμβαση.

Η ίδια προσέγγιση αποτυπώνεται και στα συμπεράσματα που παρουσιάστηκαν από την ΚΕΔΕ, σύμφωνα με τα οποία οι Δήμοι, λόγω της άμεσης σχέσης τους με τις τοπικές κοινωνίες, μπορούν να αποτελέσουν βασικό πεδίο συνεργασίας ανάμεσα στην οικογένεια, το σχολείο, τις κοινωνικές υπηρεσίες, την επιστημονική κοινότητα και τους αρμόδιους θεσμούς.

Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα σύστημα στο οποίο τα σημάδια μιας δυσκολίας θα εντοπίζονται νωρίς και η παρέμβαση θα πραγματοποιείται πριν ένα κοινωνικό ή οικογενειακό πρόβλημα εξελιχθεί σε σοβαρό περιστατικό παραβατικότητας.

«Η πρόληψη αρχίζει πολύ νωρίτερα»

Στην παρέμβασή του ο Μιχάλης Καραμαλάκης έδωσε ιδιαίτερο βάρος στην έννοια της πρόληψης, τονίζοντας ότι η νεανική παραβατικότητα δεν αντιμετωπίζεται με φόβο, υπερβολές ή στιγματισμό των νέων.

Όπως επισήμανε, απαιτούνται νηφαλιότητα, πολιτική ευθύνη, επιστημονική τεκμηρίωση και σταθερή συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων δομών.

«Η πρόληψη της νεανικής παραβατικότητας δεν αρχίζει όταν συμβεί το περιστατικό. Αρχίζει πολύ νωρίτερα, όταν είμαστε παρόντες δίπλα στα παιδιά, πριν η δυσκολία γίνει κρίση», είναι το κεντρικό μήνυμα που έστειλε.

Η μελέτη που παρουσιάστηκε στη Θεσσαλονίκη κινείται ακριβώς σε αυτή την κατεύθυνση, καθώς επιχειρεί να οδηγήσει από την απλή καταγραφή του προβλήματος στην πρόληψη, από εκεί στην έγκαιρη παρέμβαση και τελικά στη συντονισμένη δράση.

Από την έρευνα στην εφαρμογή

Η παρέμβαση στη Θεσσαλονίκη αποτελεί συνέχεια μιας διαδικασίας που έχει ήδη περάσει από διαφορετικούς σταθμούς. Η έρευνα παρουσιάστηκε αρχικά στην Αλεξανδρούπολη, ακολούθησε το Ηράκλειο και στη συνέχεια η Θεσσαλονίκη, με στόχο πλέον τα συμπεράσματα να μετατραπούν σε συγκεκριμένο εργαλείο πολιτικής για τους Δήμους.

Σύμφωνα με την ΚΕΔΕ, το Σχέδιο Δράσης φιλοδοξεί να ενισχύσει πολιτικές πρόληψης, κοινωνικής υποστήριξης και ενδυνάμωσης των νέων σε τοπικό επίπεδο, δίνοντας στους Δήμους τη δυνατότητα να περάσουν από μεμονωμένες δράσεις σε μια πιο συνεκτική στρατηγική.

Για τον Μιχάλη Καραμαλάκη το ζητούμενο είναι ακριβώς αυτό. Η Αυτοδιοίκηση να μην περιορίζεται σε ρόλο παρατηρητή όταν εμφανίζεται ένα πρόβλημα, αλλά να διαθέτει μηχανισμούς συνεργασίας και παρέμβασης πριν η κατάσταση φτάσει σε κρίσιμο σημείο.

Η πρότασή του μεταφέρει έτσι το βάρος από την καταστολή στην πρόληψη και από τις αποσπασματικές αντιδράσεις σε μια οργανωμένη τοπική πολιτική που θα φέρνει στο ίδιο τραπέζι όλους εκείνους που βρίσκονται καθημερινά δίπλα στους νέους.