Νεανική παραβατικότητα: Σχέδιο δράσης της ΚΕΔΕ με τους Δήμους στην πρώτη γραμμή της πρόληψης

Την ανάγκη η αντιμετώπιση της νεανικής παραβατικότητας να μετακινηθεί από τις αποσπασματικές αντιδράσεις σε ένα οργανωμένο σύστημα πρόληψης και έγκαιρης παρέμβασης ανέδειξε η ημερίδα που διοργάνωσε στη Θεσσαλονίκη η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Τοπικής Αυτοδιοίκησης και την Περιφερειακή Ένωση Δήμων Κεντρικής Μακεδονίας.

Η εκδήλωση είχε θέμα «Η Αυτοδιοίκηση, δίπλα στη Νέα Γενιά. Σχέδιο Δράσης για την πρόληψη της νεανικής παραβατικότητας» και συγκέντρωσε εκπροσώπους της Αυτοδιοίκησης, της κυβέρνησης, της επιστημονικής κοινότητας και της κοινωνίας των πολιτών. Κεντρικός άξονας ήταν η άποψη ότι το φαινόμενο δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί αποκλειστικά με κατασταλτικά μέτρα, αλλά απαιτεί συνεργασία θεσμών, επιστημονική τεκμηρίωση και δομές που να μπορούν να παρεμβαίνουν εγκαίρως.

Η μελέτη που παρουσιάστηκε στην ημερίδα εστιάζει σε μια διαδοχική διαδικασία, η οποία ξεκινά από την καταγραφή του προβλήματος, περνά στην πρόληψη και την έγκαιρη παρέμβαση και καταλήγει στη συντονισμένη δράση. Σε αυτό το μοντέλο οι Δήμοι αποκτούν ιδιαίτερη σημασία λόγω της άμεσης σχέσης τους με τις τοπικές κοινωνίες, τις οικογένειες, τα σχολεία και τους ίδιους τους νέους.

Κυρίζογλου: «Δεν θέλουμε να είμαστε θεατές»

Τις θέσεις της ΚΕΔΕ παρουσίασε ο πρόεδρός της και δήμαρχος Αμπελοκήπων – Μενεμένης, Λάζαρος Κυρίζογλου, επισημαίνοντας ότι η πρωτοβάθμια Αυτοδιοίκηση επιδιώκει να συμμετέχει ενεργά στη διαχείριση ενός ζητήματος που χαρακτηρίζεται σύνθετο και πολυπαραγοντικό.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η προσέγγιση της ΚΕΔΕ δεν περιορίζεται σε γενικές διαπιστώσεις, αλλά στηρίζεται στην επιστημονική ανάλυση και στη διαμόρφωση συγκεκριμένων προτάσεων. Ο κ. Κυρίζογλου υπογράμμισε ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν επιδιώκει να αποτελέσει μέρος του κατασταλτικού μηχανισμού, αλλά να λειτουργεί προληπτικά, παρακολουθώντας τις ανάγκες και τις αγωνίες των νέων και συνεργαζόμενη με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε και στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των νέων προς τους θεσμούς. Όπως σημείωσε, οι Δήμοι, ακριβώς επειδή βρίσκονται πιο κοντά στον πολίτη, μπορούν να λειτουργήσουν ως «γέφυρα εμπιστοσύνης» και ως πολλαπλασιαστής μιας νέας σχέσης ανάμεσα στη νέα γενιά και τους θεσμούς της χώρας.

Από τη διαπίστωση σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε ο πρόεδρος της Επιτροπής Εγκληματικότητας και Παραβατικότητας των Νέων της ΚΕΔΕ και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου, Μιχάλης Καραμαλάκης.

Χαρακτήρισε την ημερίδα «σταθμό εργασίας», δίνοντας έμφαση στην ανάγκη ο δημόσιος διάλογος να περάσει από τη γενική ανησυχία σε συγκεκριμένες προτάσεις και από τις μεμονωμένες ενέργειες σε ένα συνεκτικό σχέδιο παρέμβασης.

Στο επίκεντρο της προσέγγισης βρίσκονται η πρόληψη, η έγκαιρη παρέμβαση και η συνεργασία μεταξύ οικογένειας, σχολείου, κοινωνικών υπηρεσιών, επιστημονικής κοινότητας και αρμόδιων θεσμών. Η επιδίωξη της ΚΕΔΕ και του ΙΤΑ είναι η μελέτη να μην παραμείνει σε θεωρητικό επίπεδο, αλλά να μετατραπεί σε εργαλείο που θα μπορεί να αξιοποιηθεί από τους Δήμους σε πραγματικές συνθήκες.

Επιστημονική τεκμηρίωση

Στις εργασίες παρουσιάστηκε η μελέτη του ΙΤΑ για τη νεανική παραβατικότητα, με στόχο τη διαμόρφωση ενός Σχεδίου Δράσης που θα ενισχύει τις πολιτικές πρόληψης, κοινωνικής υποστήριξης και ενδυνάμωσης των νέων σε τοπικό επίπεδο.

Στην επιστημονική συζήτηση συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, η καθηγήτρια Εγκληματολογίας Χριστίνα Ζαραφωνίτου, ο πρώην διευθυντής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Δυτικής Θεσσαλονίκης Χρήστος Ρουμπίδης, ο Αστυνόμος Β΄ της Υποδιεύθυνσης Προστασίας Ανηλίκων Παναγιώτης Αγγελίδης και ο διευθυντής του Παιδοψυχιατρικού Τμήματος του Ιπποκράτειου Θεσσαλονίκης Βάιος Νταφούλης.

Την έναρξη της ημερίδας πραγματοποίησε ο πρόεδρος του ΙΤΑ και δήμαρχος Παπάγου – Χολαργού Ηλίας Αποστολόπουλος, ο οποίος επισήμανε ότι πίσω από κάθε περιστατικό νεανικής παραβατικότητας μπορεί να βρίσκεται ένα παιδί που έχει υπάρξει θύμα, μια οικογένεια που χρειάζεται στήριξη ή ένα σχολικό περιβάλλον που έχει ανάγκη βοήθειας.

Στην εκδήλωση συμμετείχαν επίσης η υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Άννα Ευθυμίου και ο υφυπουργός Παιδείας Νίκος Παπαϊωάννου, ενώ χαιρετισμούς απέστειλαν οι υφυπουργοί Κωνσταντίνος Γκιουλέκας και Σταύρος Καλαφάτης.

Το βασικό συμπέρασμα της ημερίδας ήταν ότι η πρόληψη της νεανικής παραβατικότητας προϋποθέτει σταθερή συνεργασία και δομημένες παρεμβάσεις, με τους Δήμους να αναλαμβάνουν ρόλο συνδετικού κρίκου ανάμεσα στους νέους, στις οικογένειες, στο σχολείο και στις κοινωνικές δομές. Στόχος είναι η δημιουργία τοπικών κοινοτήτων που θα μπορούν όχι μόνο να αντιδρούν σε ένα περιστατικό όταν αυτό εκδηλώνεται, αλλά κυρίως να εντοπίζουν έγκαιρα τις συνθήκες που μπορούν να οδηγήσουν σε αυτό.