Η πρωτοπόρος Τήλος δείχνει το δρόμο προς την πράσινη μετάβαση

Από την Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης και την ενότητα της κυκλικής οικονομίας δεν θα μπορούσε να απουσιάζει η Τήλος, το μόνο νησί στην Ελλάδα με μηδενικά απόβλητα. Η παρουσία της αποτελεί ακόμη μία ευκαιρία να μεταφέρει σε εθνικό επίπεδο την εμπειρία ενός μικρού νησιού που απέδειξε ότι η πράσινη μετάβαση μπορεί να περάσει από τον σχεδιασμό στην πράξη. Γιατί για την Τήλο η βιωσιμότητα δεν αποτελεί έναν στόχο του μέλλοντος. Είναι μια πορεία που έχει ήδη ξεκινήσει, με την τοπική κοινωνία στο επίκεντρο και με την πεποίθηση ότι ακόμη και ένα μικρό νησί μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για μεγάλες αλλαγές.

Στο πλαίσιο αυτό η δήμαρχος του νησιού, Μαρία Καμμά, παρουσίασε την εμπειρία της Τήλου ως ενός μικρού ακριτικού νησιού που έχει μετατρέψει την πράσινη μετάβαση από θεωρία σε καθημερινή πράξη. «Για εμάς στην Τήλο, η κλιματική ουδετερότητα δεν είναι ένας θεωρητικός στόχος για το 2050. Για ένα μικρό, ακριτικό νησί είναι ζήτημα καθημερινότητας, αυτονομίας και, τελικά, ανθεκτικότητας», υπογράμμισε η Δήμαρχος. Στο επίκεντρο της ομιλίας βρέθηκε το μοντέλο που αναπτύσσει διαχρονικά η Τήλος, αντιμετωπίζοντας ενέργεια, νερό και απόβλητα ως τμήματα μιας ενιαίας πολιτικής για τη βιώσιμη διαχείριση των περιορισμένων πόρων του νησιού.

Η κ. Καμμά αναφέρθηκε στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα TILOS, στην αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, της αποθήκευσης και της έξυπνης διαχείρισης ενέργειας, αλλά και στην ανάγκη εξοικονόμησης και ορθολογικής διαχείρισης του νερού. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο Just Go Zero Tilos, μέσα από το οποίο επιχειρήθηκε η ριζική αλλαγή του μοντέλου διαχείρισης των αποβλήτων, με έμφαση στη διαλογή στην πηγή, την επαναχρησιμοποίηση, την ανακύκλωση, την κομποστοποίηση και την ανάκτηση των υλικών.

Η Δήμαρχος στάθηκε ιδιαίτερα στον καθοριστικό ρόλο των κατοίκων στην επιτυχία αυτής της προσπάθειας: «Η κυκλική οικονομία δεν ξεκινά από τον κάδο. Ξεκινά από τον άνθρωπο». Όπως τόνισε, καμία πράσινη μετάβαση δεν μπορεί να επιτύχει μόνο μέσα από την τεχνολογία. Απαιτεί ενημέρωση, εκπαίδευση, συνεργασία και, πάνω απ’ όλα, ενεργή συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας. Παράλληλα, έστειλε σαφές μήνυμα προς την Πολιτεία, επισημαίνοντας ότι δεν αρκεί να τίθενται στόχοι στους Δήμους. Χρειάζεται να τους παρέχονται πόροι, αρμοδιότητες και τεχνική υποστήριξη, καθώς και η δυνατότητα να εφαρμόζουν λύσεις προσαρμοσμένες στις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε τόπου.

Η Τήλος, όπως ανέφερε, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του ρόλου που μπορούν να διαδραματίσουν τα μικρά νησιά ως πραγματικά εργαστήρια της πράσινης μετάβασης: τόποι στους οποίους νέες λύσεις μπορούν να δοκιμάζονται, να μετρώνται, να βελτιώνονται και τελικά να αποτελούν παράδειγμα για ευρύτερες πολιτικές.

Κλείνοντας την παρέμβασή της, η Δήμαρχος Τήλου έθεσε και την επόμενη μεγάλη πρόκληση: «Οι καλές πρακτικές να πάψουν να αποτελούν φωτεινές εξαιρέσεις και να γίνουν δημόσια πολιτική».