Στο Πολιτικό Φόρουμ των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη η ΚΕΔΕ

Το ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στη βιώσιμη ανάπτυξη, την ανθεκτικότητα και την εμπιστοσύνη στους θεσμούς ανέδειξαν τα μέλη του προεδρείου της ΚΕΔΕ που συμμετείχαν στο Πολιτικό Φόρουμ Υψηλού Επιπέδου των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη.

Τόσο ο Αντιπρόεδρος της Ένωσης των δήμων και δήμαρχος Αγρινίου, Γιώργος Παπαναστασίου, όσο και ο γγ της ΚΕΔΕ, Δημήτρης Καφαντάρης, για μία ακόμη φορά σε διεθνές επίπεδο, επεσήμαναν το ρόλο της ελληνικής Τοπικής Αυτοδιοίκησης στη συζήτηση για τη βιώσιμη ανάπτυξη, την ανθεκτικότητα των πόλεων, την κλιματική προσαρμογή, τη δημοκρατική συμμετοχή και την εφαρμογή των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης σε τοπικό επίπεδο.

Όπως επεσήμανε κατά την τοποθέτησή του ο Γ. Παπαναστασίου, για την Ελλάδα η δημοκρατία και η συμμετοχή των πολιτών δεν αποτελούν μόνο θεσμικές έννοιες, αλλά μέρος μιας ιστορικής διαδρομής που ξεκίνησε από τις πόλεις και τις κοινότητες, με τη βαθιά πεποίθηση ότι οι πολίτες πρέπει να έχουν λόγο στις αποφάσεις που διαμορφώνουν τη ζωή τους.

Όπως σημείωσε, καθώς πλησιάζει το 2030, το κρίσιμο ζητούμενο είναι η ανανέωση της συνεργασίας και η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών στους θεσμούς, σε έναν κόσμο που δοκιμάζεται από πολέμους, ανισότητες και την κλιματική κρίση.

Σύμφωνα με τον αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ: «Η απάντηση βρίσκεται στις πόλεις, στις περιφέρειες και στις τοπικές κοινωνίες. Εκεί όπου οι παγκόσμιες προκλήσεις μετατρέπονται σε καθημερινές ανάγκες και όπου οι διεθνείς δεσμεύσεις αξιολογούνται μέσα από απτά αποτελέσματα».

Επίσης, αναφέρθηκε στις ιδιαιτερότητες της Ελλάδας, με τα εκατοντάδες κατοικημένα νησιά, τις ορεινές περιοχές και τις απομακρυσμένες κοινότητες, επισημαίνοντας ότι δεν υπάρχουν λύσεις «ενός μεγέθους για όλους».

Δηλώνοντας εμμέσως αντίθετος σε οριζόντιες πολιτικές, τόνισε πως κάθε τόπος έχει τις δικές του ανάγκες, τις δικές του δυνατότητες και τη δική του ταυτότητα.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι ελληνικοί Δήμοι βρέθηκαν τα τελευταία χρόνια στην πρώτη γραμμή διαδοχικών κρίσεων, από την οικονομική κρίση και τη μεταναστευτική πρόκληση έως την πανδημία, την ενεργειακή αβεβαιότητα και τα ακραία κλιματικά φαινόμενα.

Μάλιστα, τόνισε πως η εμπειρία αυτή, αποδεικνύει ότι οι τοπικές και περιφερειακές Αρχές δεν είναι απλώς εφαρμοστές πολιτικών, αλλά θεσμοί δημοκρατίας, κοινωνικής συνοχής και ανθεκτικότητας.

Πέραν αυτών, επισήμανε ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση είναι ο θεσμός που βρίσκεται πιο κοντά στον πολίτη και, για τον λόγο αυτό, μπορεί να μετατρέψει τους παγκόσμιους στόχους σε συγκεκριμένες πολιτικές με πραγματικό κοινωνικό αποτύπωμα.

Όπως ανέφερε, η επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης προϋποθέτει ενεργή συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών, ενίσχυση της συνεργασίας ανάμεσα στα επίπεδα διακυβέρνησης και ουσιαστική στήριξη των Δήμων, ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν στις σύγχρονες προκλήσεις με σχέδιο, αποτελεσματικότητα και λογοδοσία.

«Αν θέλουμε να ανανεώσουμε τη συνεργασία, πρέπει να την οικοδομήσουμε εκεί όπου γεννιέται η εμπιστοσύνη: στις τοπικές κοινωνίες. Γιατί το μέλλον της παγκόσμιας συνεργασίας δεν θα διαμορφωθεί μόνο στα διεθνή φόρα. Θα διαμορφωθεί στις πόλεις, στις περιφέρειες, στα νησιά, στα χωριά και στις κοινότητες όλου του κόσμου», ανέφερε ο Β’ Αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ.

Από την πλευρά του, ο γγ της ΚΕΔΕ, εκπροσωπώντας την ελληνική Πρωτοβάθμια Τοπική Αυτοδιοίκηση, ως μέλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών και εκπρόσωπος του UCLG, μίλησε για την  ανθεκτικότητα των πόλεων.

Συγκεκριμένα, στην παρέμβασή του, ο Δ. Καφαντάρης υπογράμμισε ότι η επιτάχυνση του Στόχου 11 δεν αποτελεί πλέον μόνο έναν αναπτυξιακό στόχο, αλλά μια θεμελιώδη πρόκληση διακυβέρνησης, καθώς οι πόλεις βρίσκονται αντιμέτωπες με την κλιματική αλλαγή, τις δασικές πυρκαγιές, τις πλημμύρες, τους σεισμούς, τις υγειονομικές κρίσεις και τις αυξανόμενες κοινωνικές ανισότητες.

Υποστήριξε ακόμη πως, η ανθεκτικότητα δεν είναι απλώς ένας ακόμη στόχος της βιώσιμης ανάπτυξης, αλλά προϋπόθεση για την επίτευξη όλων των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης.

«Καμία πόλη δεν μπορεί να θεωρείται πραγματικά βιώσιμη εάν δεν μπορεί να προστατεύσει τους πολίτες της, να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τους κινδύνους και να εξασφαλίσει ότι κανείς δεν θα μείνει πίσω», ανέφερε ο Δ. Καφαντάρης.

Αναφερόμενος στον ενεργό ρόλο της αυτοδιοίκησης, επισήμανε ότι η ανθεκτικότητα ξεκινά από το τοπικό επίπεδο, καθώς κάθε Δήμος αντιμετωπίζει διαφορετικές προκλήσεις, ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του, και ταυτόχρονα είναι το πρώτο επίπεδο διακυβέρνησης που μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο πριν αυτός εκδηλωθεί.

Ιδιαίτερη ήταν η αναφορά που έκανε στην ελληνική εμπειρία από τις φυσικές καταστροφές των τελευταίων ετών, με έμφαση στις δασικές πυρκαγιές και τα ακραία πλημμυρικά φαινόμενα, επισημαίνοντας ότι η πρόληψη, η προετοιμασία και η συνεργασία μεταξύ όλων των επιπέδων διοίκησης αποτελούν τους πιο κρίσιμους παράγοντες για την προστασία της ανθρώπινης ζωής και του φυσικού περιβάλλοντος.

Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε και στην ιδιότητά του ως εισηγητή της γνωμοδότησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανθεκτικότητας απέναντι στις δασικές πυρκαγιές, υπογραμμίζοντας ότι το βασικό μήνυμα που προκύπτει είναι σαφές: οι ανθεκτικές κοινωνίες δεν οικοδομούνται μόνο με την αντιμετώπιση των συνεπειών των καταστροφών, αλλά με επένδυση στην πρόληψη πριν αυτές συμβούν.

Εκτός των όσων είπε, ο γγ της ΚΕΔΕ κατέθεσε συγκεκριμένες προτάσεις για την ενσωμάτωση της μείωσης του κινδύνου καταστροφών σε κάθε σχέδιο βιώσιμης αστικής και περιφερειακής ανάπτυξης, τη σταθερή πρόσβαση των τοπικών αρχών σε χρηματοδοτικούς πόρους, την αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων, δορυφορικών δεδομένων, Τεχνητής Νοημοσύνης και συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης, καθώς και την ενίσχυση της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης.

Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία των διεθνών δικτύων συνεργασίας μεταξύ πόλεων, όπως το Making Cities Resilient 2030, το UCLG και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών, που επιτρέπουν την ανταλλαγή γνώσης και καλών πρακτικών και τη μετατροπή των παγκόσμιων δεσμεύσεων σε πραγματικές δράσεις σε τοπικό επίπεδο.

«Η επιτυχία της Ατζέντας 2030 δεν θα κριθεί μόνο στις διεθνείς αίθουσες. Θα κριθεί στις πόλεις μας, στις γειτονιές μας και στις τοπικές κοινωνίες. Εκεί όπου οι παγκόσμιες δεσμεύσεις μετατρέπονται σε καθημερινές πολιτικές. Γιατί η ανθεκτικότητα δεν χτίζεται την ημέρα της καταστροφής. Χτίζεται κάθε ημέρα πριν από αυτήν», κατέληξε ο κ. Καφαντάρης.

Τέλος, οι δύο εκπρόσωποι της πρωτοβάθμιας αυτοδιοίκησης, στο περιθώριο του Φόρουμ πραγματοποίησαν σειρά συναντήσεων με εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης από άλλες χώρες, ανταλλάσσοντας απόψεις και εμπειρίες για τις κοινές προκλήσεις των πόλεων και των τοπικών κοινωνιών. Παράλληλα, συναντήθηκαν με τη Μόνιμη Αντιπρόσωπο της Ελλάδας στον ΟΗΕ, Πρέσβυ κα Αγλαΐα Μπαλτά, καθώς και με τον Θεοφιλέστατο Επίσκοπο κ. Αθηναγόρα στην Ορθόδοξη Αρχιεπισκοπή Αμερικής.