Ως σημαντικό εργαλείο για την τοπική ανάπτυξη και την αντιμετώπιση του δημογραφικού, αλλά ζήτημα που γεννά αυξημένες αρμοδιότητες αναφορικά με την υλοποίηση έργων βασικών υποδομών, χαρακτηρίζεται το, υπό διαβούλευση νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ για την αξιοποίηση των εγκαταλελειμμένων οικισμών.

Σε μία προσπάθεια ριζικής αναμόρφωσης του χωροταξικού σχεδιασμού και την προσέλκυση ιδιωτικών επενδύσεων, το Υπουργείο Ενέργειας και Περιβάλλοντος επιχειρεί τη δημιουργία ενός θεσμικού πλαισίου με στόχο την οργανωμένη ανάπτυξη ιδιωτικών εκτάσεων που έχουν εγκαταλειφθεί ή βρίσκονται σε παρακμή.

Πέραν των άλλων, άμεσα οφελούμενοι από τις διατάεις του νομοσχεδίου, εκτιμάται ότι θα είναι και οι φορείς τοπικής Αυτοδιοίκησης και ιδιαίτερα οι απομακρυσμένοι, ορεινοί, ή μικροί νησιωτικοί δήμοι, όπου το πρόβλημα της πληθυσμιακής συρρίκνωσης είναι εντονότερο.

Το ν/σ για την αναβίωση των οικισμών- «φαντασμάτων» της Ελληνικής υπαίθρου, με βάση την κατάρτιση νέων πολεοδομικών σχεδίων, που εφαρμόζονται στις Περιοχές Περιβαλλοντικής Αναβάθμισης και Ιδιωτικής Πολεοδόμησης, θα καθορίζει:

επιτρεπόμενες χρήσεις γης,

όρους και περιορισμούς δόμησης,

κοινόχρηστους και κοινωφελείς χώρους,

απαιτούμενα έργα υποδομής,

καθώς και ειδικούς μορφολογικούς κανόνες ώστε η νέα ανάπτυξη να εναρμονίζεται με τον χαρακτήρα και την αρχιτεκτονική των υφιστάμενων οικισμών.

Μάλιστα, με το υπο διαβούλευση νομοσχέδιο, για π΄ρωτη φορά ξεκαθαρίζεται ο ορισμός για φθίνοντες οικισμούς, εγκαταλελειμμένους οικισμούς και μικρούς οικισμούς,

ώστε να υπάρχουν αντικειμενικά κριτήρια υπαγωγής στο νέο καθεστώς και να αποφεύγονται αυθαίρετες ερμηνείες κατά την εφαρμογή των διατάξεων.

Παράλληλα, τροποποιούνται οι διατάξεις για την ιδιωτική πολεοδόμηση, ώστε να μπορούν να αξιοποιούνται ιδιωτικές εκτάσεις που βρίσκονται σε λειτουργική σχέση με τους συγκεκριμένους οικισμούς και να μην υπάρχει ανεξέλεγκτη δόμηση.

Για τον λόγο αυτό θεσπίζονται συγκεκριμένες προϋποθέσεις για:

την περιβαλλοντική προστασία,

την εξασφάλιση κοινόχρηστων χώρων,

την κατασκευή των αναγκαίων υποδομών,

τις υποχρεώσεις των φορέων ανάπτυξης,

καθώς και την ένταξη των νέων επεκτάσεων στο φυσικό και πολιτιστικό τοπίο.

Με βάση τις διατάξεις και τις προβλέψεις του νέου ν/σ,

αναμένεται να δημιουργηθούν δυνατότητες για:

αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων οικισμών που σήμερα παραμένουν ανενεργοί,

προσέλκυση νέων κατοίκων και επενδύσεων,

ανάπτυξη ήπιων μορφών τουρισμού και δεύτερης κατοικίας,

ενίσχυση της τοπικής οικονομίας και της οικοδομικής δραστηριότητας, καθώς και

αξιοποίηση ανενεργών ιδιωτικών εκτάσεων με οργανωμένο πολεοδομικό σχεδιασμό.

Ταυτόχρονα, όμως, η εφαρμογή των νέων διατάξεων, δημιουργούν για τους φορείς της πρωτοβάθμιας αυτοδιοίκησης και νέες ανάγκες για την:

ύδρευση και αποχέτευση,

οδικό δίκτυο,

διαχείριση απορριμμάτων,

πολιτική προστασία,

κοινωνικές και δημοτικές υπηρεσίες.

Αυτό σημαίνει την ανάγκη χρηματοδότησης για την υλοποίηση έργων και παρεμβάσεων, ώστε να προσελκύσουν επενδύσεις.