Με σαφές μήνυμα ότι η πρόληψη αποτελεί το πιο ισχυρό «όπλο» απέναντι στις συνέπειες της κλιματικής κρίσης, άνοιξαν οι εργασίες του SPAY FORUM 2026 με τίτλο «Υμηττός 2030: Πρόληψη, Ανθεκτικότητα & Διακυβέρνηση», που πραγματοποιείται στο Divani Caravel από τον Σύνδεσμο Προστασίας και Ανάπτυξης Υμηττού (ΣΠΑΥ).

Το Forum, που διοργανώνεται για πέμπτη συνεχόμενη χρονιά, συγκεντρώνει εκπροσώπους της κυβέρνησης, της αυτοδιοίκησης, της επιστημονικής κοινότητας, της πολιτικής προστασίας και του εθελοντισμού, με βασικό στόχο την ενίσχυση του θεσμικού διαλόγου για την προστασία του Υμηττού και την ανθεκτικότητα των πόλεων της Αττικής απέναντι στις νέες περιβαλλοντικές προκλήσεις.

Ο Πρόεδρος του ΣΠΑΥ και Δήμαρχος Ισίδωρος Μάδης, κατά την έναρξη των εργασιών, υπογράμμισε ότι «η Πρόληψη είναι το 80% της Καταστολής», στέλνοντας μήνυμα συνεχούς επιχειρησιακής ετοιμότητας ενόψει της αντιπυρικής περιόδου.

Όπως τόνισε, ο Υμηττός αποτελεί μία ιδιαίτερα απαιτητική περιοχή λόγω της γειτνίασης δασικών εκτάσεων με κατοικημένες ζώνες, των ακραίων καιρικών συνθηκών αλλά και του αυξημένου κινδύνου από ανθρώπινη αμέλεια. «Δουλεύουμε τον χειμώνα για όλο το καλοκαίρι και το καλοκαίρι για όλον τον χειμώνα», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι η προστασία της ανθρώπινης ζωής και του φυσικού περιβάλλοντος αποτελεί κοινή ευθύνη όλων των εμπλεκομένων φορέων.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε και στη χρήση της τεχνολογίας στην πολιτική προστασία, με τον κ. Μάδη να ανακοινώνει την άμεση λειτουργία του πρώτου πυρομετεωρολογικού σταθμού στον Υμηττό, σε συνεργασία με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών. Ο νέος σταθμός αναμένεται να προσφέρει σε πραγματικό χρόνο κρίσιμα δεδομένα προς την Πυροσβεστική, το ΕΣΚΕΔΙΚ, τους Δήμους και τις εθελοντικές ομάδες, ενισχύοντας τον επιχειρησιακό συντονισμό.

Παράλληλα, ο Πρόεδρος του ΣΠΑΥ έστειλε σαφές μήνυμα για την ανάγκη ουσιαστικής ενίσχυσης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τονίζοντας πως οι αυξημένες απαιτήσεις της πολιτικής προστασίας απαιτούν σταθερή χρηματοδότηση, επαρκές προσωπικό και συνεχή εκπαίδευση, ώστε οι Δήμοι να μπορούν να ανταποκριθούν αποτελεσματικά στις ολοένα πιο σύνθετες προκλήσεις της κλιματικής κρίσης.

Την κυβέρνηση εκπροσώπησε ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Ευάγγελος Τουρνάς, ο οποίος υπογράμμισε ότι ο Υμηττός «δεν είναι απλώς ένας ορεινός όγκος δίπλα στην πόλη», αλλά «ένας ζωντανός πνεύμονας ζωής για την Αττική», με τεράστια περιβαλλοντική, κοινωνική και πολιτιστική αξία. Τόνισε ότι η συζήτηση για τον Υμηττό αφορά συνολικά το πώς οργανώνεται μια χώρα πιο ανθεκτική, πιο προετοιμασμένη και πιο αποτελεσματική απέναντι στις φυσικές καταστροφές. Όπως ανέφερε, στην Πολιτική Προστασία «η πρόληψη και η ετοιμότητα δεν είναι εποχική διαδικασία», αλλά μια συνεχής άσκηση αξιολόγησης, σχεδιασμού και επιχειρησιακής προετοιμασίας, σημειώνοντας ότι η προετοιμασία για την αντιπυρική περίοδο του 2026 έχει ξεκινήσει ήδη από τον χειμώνα. Ο κ. Τουρνάς επισήμανε ότι δεν υπάρχει περιθώριο εφησυχασμού και πως το δόγμα παραμένει η επιτήρηση, η έγκαιρη προειδοποίηση, η άμεση κινητοποίηση δυνάμεων και η γρήγορη επέμβαση στα πρώτα κρίσιμα λεπτά. Παράλληλα, τόνισε ότι η προστασία του Υμηττού δεν μπορεί να είναι μεμονωμένη ευθύνη, αλλά «μια διαρκής συλλογική προσπάθεια», με κοινό σχεδιασμό, ανταλλαγή επιχειρησιακών δεδομένων, σαφείς ρόλους και συνεργασία Υπουργείου, Αυτοδιοίκησης, επιχειρησιακών φορέων, Δασικών Υπηρεσιών, επιστημονικής κοινότητας και εθελοντών. Κλείνοντας, υπογράμμισε την ανάγκη «να μετατοπίσουμε το βάρος από τη διαχείριση των συνεπειών στην πρόληψη και την ανθεκτικότητα», σημειώνοντας ότι ο Υμηττός μπορεί και πρέπει να αποτελέσει παράδειγμα για ένα πιο ασφαλές και ανθεκτικό μέλλον.

Κωνσταντίνος Κυρανάκης, Αναπληρωτής Υπουργός Μεταφορών Ο Κωνσταντίνος Κυρανάκης, Αναπληρωτής Υπουργός Μεταφορών, στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της αθόρυβης δουλειάς που γίνεται τον χειμώνα, ώστε η αντιπυρική περίοδος να έχει θετικά αποτελέσματα. Μιλώντας και με την ιδιότητα του μέλους του ΣΠΑΥ και εθελοντή της Πολιτικής Προστασίας Βύρωνα, αναφέρθηκε στην εμπειρία του στην πρώτη γραμμή τα προηγούμενα καλοκαίρια, λέγοντας ότι οι συνθήκες που βιώνουν οι άνθρωποι της Πολιτικής Προστασίας είναι από τις πιο έντονες που έχει ζήσει. Συνεχάρη όσους συμβάλλουν με εξοπλισμό, οργάνωση και τεχνολογία και τόνισε ακόμη ότι στην προστασία του Υμηττού «δεν υπάρχει κομματική μάχη», αλλά κοινή ευθύνη «για το βουνό μας, τα παιδιά μας, τον καθαρό αέρα και την ασφαλή γειτονιά». Κάλεσε βουλευτές, δημάρχους και πολίτες να ενισχύσουν έγκαιρα τις εθελοντικές ομάδες, ενώ αναφέρθηκε και στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, των δορυφορικών δεδομένων καθώς και του συστήματος των μικροδορυφόρων που θα έχει για πρώτη φορά στη διάθεσή της η Ελλάδα φέτος με στόχο τον έγκαιρο εντοπισμό, την επιχειρησιακή αντιμετώπιση και την αποκατάσταση μετά από μια πυρκαγιά.

Ο Μανώλης Χριστοδουλάκης, Βουλευτής ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής, Υπεύθυνος Κοινοβουλευτικού Τομέα Εργασίας (ΚΤΕ) Περιβάλλοντος, τόνισε ότι οι επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης είναι ήδη παρούσες στην καθημερινότητα των πολιτών και καθιστούν επιτακτική την ανάγκη αναβάθμισης της Πολιτικής Προστασίας. Υπογράμμισε ότι απαιτείται αλλαγή ισορροπίας ανάμεσα στην πρόληψη, την καταστολή και την αποκατάσταση, με ουσιαστική ενίσχυση των πόρων που κατευθύνονται στην πρόληψη. Παράλληλα, επισήμανε την ανάγκη αποσαφήνισης αρμοδιοτήτων, καθώς σήμερα εμπλέκεται μεγάλος αριθμός συναρμόδιων φορέων, γεγονός που δυσχεραίνει τον αποτελεσματικό συντονισμό. Στάθηκε ιδιαίτερα στον ρόλο της επιστημονικής κοινότητας, της τεχνολογίας, των drones, των θερμικών καμερών, των ανθεκτικών οικοσυστημάτων, της συμμετοχής της τοπικής κοινωνίας και της οργανωμένης εκπαίδευσης και ασφάλισης των εθελοντών. Όπως ανέφερε, η κλιματική κρίση επιβάλλει συνολική αλλαγή μοντέλου στη χώρα μας.

Ο Γιώργος Καραμέρος, Βουλευτής Ανατολικής Αττικής του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ, υπογράμμισε ότι ο Υμηττός πρέπει να παραμείνει πράσινος, ζωντανός και υγιής, επισημαίνοντας ότι τα τελευταία χρόνια η Αττική έχει υποστεί σημαντικές απώλειες πρασίνου. Αναγνώρισε τα βήματα που έχουν γίνει, αλλά τόνισε την ανάγκη να αντιμετωπιστούν τα πραγματικά προβλήματα στην πηγή τους, κάνοντας ειδική αναφορά στις πυρκαγιές που σχετίζονται με το δίκτυο ηλεκτροδότησης και στην ανάγκη ουσιαστικών επενδύσεων στο δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ. Όπως σημείωσε, δεν είναι δυνατόν οι Δήμοι να αναγκάζονται να διαθέτουν οχήματα και βάρδιες γύρω από πυλώνες που παρουσιάζουν κινδύνους. Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη μόνιμων προσλήψεων πυροσβεστών, ενίσχυσης της πρόληψης και αλλαγής πολιτικής, ώστε η Πολιτεία να μη μένει μόνο στη διαχείριση και την καταστολή, αλλά να επενδύει ουσιαστικά στην πρόληψη και στην προστασία της ποιότητας ζωής των πολιτών.

Ο Λάζαρος Κυρίζογλου, Πρόεδρος Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ) και Δήμαρχος Αμπελοκήπων – Μενεμένης, τόνισε την ανάγκη ψύχραιμης αποτίμησης της στρατηγικής που ακολουθήθηκε τα τελευταία χρόνια για την προστασία των δασών και την αντιμετώπιση των πυρκαγιών. Υπενθύμισε ότι στο παρελθόν υπήρξαν διακομματικές συναινέσεις και θεσμικές πρωτοβουλίες για τα δάση, όπως η σύσταση Γενικής Γραμματείας Δασών και η ενίσχυση των δασικών υπηρεσιών, ωστόσο, όπως σημείωσε, το αποτέλεσμα δείχνει ότι απαιτείται αλλαγή στρατηγικής. Επισήμανε ότι οι δασικές υπηρεσίες παραμένουν υποστελεχωμένες και χωρίς τον αναγκαίο εξοπλισμό, ενώ υπογράμμισε ότι ο Υμηττός αποτελεί θετικό παράδειγμα οργανωμένης προστασίας μέσα από τη δομή και τη λειτουργία του ΣΠΑΥ. Όπως ανέφερε, το ζητούμενο είναι να επιλεγεί η κατάλληλη στρατηγική, με ουσιαστικούς πόρους, καλύτερο συντονισμό και έμφαση στην πρόληψη.

Τον κύκλο των χαιρετισμών έκλεισε ο Γιώργος Μαρκόπουλος, Πρόεδρος Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Αττικής (ΠΕΔΑ) και Δήμαρχος Γαλατσίου. Τόνισε πως ο Υμηττός αποτελεί την ανάσα της Αττικής και στη συνέχεια αναφέρθηκε στις δύσκολες συνθήκες που δημιουργεί η κλιματική κρίση, σημειώνοντας ότι «οι ακραίες θερμοκρασίες, οι πυρκαγιές, οι φυσικές καταστροφές και η συνεχής πίεση στο περιβάλλον δεν είναι εικόνες που βλέπουμε πια μόνο στις ειδήσεις». Στάθηκε ιδιαίτερα στην πρόληψη, την προετοιμασία, το σωστό σχεδιασμό και κυρίως στη συνεργασία τονίζοντας ότι οι δήμοι της Αττικής γνωρίζουν πόσο δύσκολη είναι η καθημερινή προσπάθεια, με περιορισμένους πόρους, με μεγάλες απαιτήσεις και με ευθύνες που συνεχώς αυξάνονται. « Η προστασία του Υμηττού δεν αφορά έναν μόνο Δήμο, έναν μόνο φορέα ή μια μόνο υπηρεσία.  Είναι μια κοινή υπόθεση που απαιτεί συντονισμό, σχέδιο και σταθερή συνεργασία ανάμεσα στην πολιτεία, την αυτοδιοίκηση, την επιστημονική κοινότητα και ιδίως τους πολίτες» σημείωσε και εξέφρασε την πεποίθηση ότι χρειάζεται να επενδύσουν περισσότερο στην περιβαλλοντική συνείδηση ιδιαίτερα των νέων ανθρώπων.

Ο Προέδρος του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Σπύρος Βασιλάκος, μίλησε αναλυτικά για τη συνεισφορά του Εθνικού Αστεροσκοπείου στην προστασία από φυσικές καταστροφές, με επίκεντρο την περίπτωση του Υμηττού, ενώ ακολούθησε η συζήτηση στο πάνελ «Οι Σύνδεσμοι στην Πρώτη Γραμμή: Προκλήσεις, Πόροι και Επιχειρησιακή Ετοιμότητα», με τη συμμετοχή Προέδρων Διαδημοτικών Συνδέσμων.

Συντονίστρια του forum είναι η Δημοσιογράφος Μάρθα Λεκκάκου.

Το SPAY FORUM 2026 συνεχίζεται και σήμερα, Τετάρτη 13 Μαΐου, με θεματικές ενότητες για τις ανθεκτικές υποδομές και τις ασφαλείς πόλεις, τη βιώσιμη διαχείριση και την πρόληψη, την πολιτική προστασία και την κλιματική προσαρμογή, τον συντονισμό υπηρεσιών και πόρων, την αντιπυρική περίοδο 2026, καθώς και τον ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης στην περιβαλλοντική προστασία.