Η ΚΕΔΕ θέτει στο ευρωπαϊκό τραπέζι τις λύσεις για το δημογραφικό

Ο Β’ Αντιπρόεδρος της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) και Δήμαρχος Αγρινίου, κ. Γιώργος Παπαναστασίου, εκπροσώπησε την Ελλάδα στη Σύνοδο Ηγετών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Δήμων και Περιφερειών (CEMR), που πραγματοποιήθηκε στις 4–5 Δεκεμβρίου 2025 στη Μάλτα. Με την ιδιότητα του Αντιπροέδρου του CEMR, ο κ. Παπαναστασίου συμμετείχε ενεργά στις συζητήσεις για τις δημογραφικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη, παρουσιάζοντας τις τεκμηριωμένες θέσεις και πρωτοβουλίες της ΚΕΔΕ.

Η παρέμβαση για το δημογραφικό – «Μια κοινωνική και οικονομική πραγματικότητα»
Στην ενότητα «Δημογραφική μετάβαση: προκλήσεις και ευκαιρίες σε μια μεταβαλλόμενη Ευρώπη», ο Β’ Αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ ανέδειξε ότι το δημογραφικό αποτελεί ένα από τα πλέον σύνθετα ζητήματα της εποχής μας. «Δεν είναι ένας απλός στατιστικός δείκτης, αλλά μια βαθιά κοινωνική και οικονομική πραγματικότητα που καθορίζει τον τρόπο που ζούμε, αναπτυσσόμαστε και σχεδιάζουμε τις πολιτικές μας», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Παρουσιάζοντας στοιχεία της πρόσφατης μελέτης του Ινστιτούτου Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΙΤΑ), υπογράμμισε μεταξύ άλλων ότι:

• ο πληθυσμός της χώρας μειώθηκε κατά περίπου 500.000 κατοίκους την περίοδο 2001–2021,
• από το 2011 οι θάνατοι υπερβαίνουν σταθερά τις γεννήσεις,
• οι προβολές έως το 2070 δείχνουν πιθανή μείωση 25%–32% του συνολικού πληθυσμού.

Παράλληλα, παρουσίασε τον νέο δείκτη δημογραφικής διακινδύνευσης που ανέπτυξε το ΙΤΑ, ο οποίος χαρτογραφεί ανά Δήμο την ένταση των πιέσεων από γήρανση, μείωση πληθυσμού, ορεινότητα, νησιωτικότητα και αστικοποίηση.

Ο κ. Παπαναστασίου τόνισε ότι η δημογραφική κρίση είναι πολυπαραγοντική, συνδέεται με την εργασία, τις υποδομές, την πρόσβαση σε υπηρεσίες και την ποιότητα ζωής, επισημαίνοντας ότι «δεν λύνεται με αποσπασματικά επιδόματα, αλλά απαιτεί πολυεπίπεδη διακυβέρνηση με πρωταγωνιστικό ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης».

Οι πρωτοβουλίες της ΚΕΔΕ που παρουσιάστηκαν στο CEMR
Ο Β’ Αντιπρόεδρος της ΚΕΔΕ παρουσίασε τις δράσεις που έχει αναπτύξει η Ένωση τα τελευταία χρόνια για την αντιμετώπιση της δημογραφικής πρόκλησης, όπως:

• τη δυνατότητα εφάπαξ οικονομικής ενίσχυσης για πολύτεκνες οικογένειες,
• τη συνεργασία με το Ινστιτούτο Prolepsis για την αντιμετώπιση της μοναξιάς των ηλικιωμένων,
• κοινές δράσεις με ΕΕΤΑΑ και HOPE Genesis για την υπογεννητικότητα,
• τη συνεργασία με την ΑΣΠΕ για τη στήριξη οικογενειών και ηλικιωμένων,
• τη συμμετοχή στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα IncluCities για την ένταξη μεταναστών.

  Οι οκτώ στοχευμένες προτάσεις της ΚΕΔΕ για το δημογραφικό
  Ο κ. Παπαναστασίου κατέθεσε στο ευρωπαϊκό πάνελ τις ολοκληρωμένες προτάσεις της ΚΕΔΕ:

• Μόνιμος μηχανισμός παρακολούθησης της δημογραφικής πολιτικής μέσω του ΙΤΑ.
• Ένταξη του δημογραφικού ως οριζόντιας προτεραιότητας στο ΕΣΠΑ.
• Κίνητρα για νέους κατοίκους σε περιοχές με μείωση πληθυσμού.
• Πρόγραμμα «γιατρός για όλους» σε απομακρυσμένες περιοχές.
• Κίνητρα για παραγωγική δραστηριότητα σε συνεργασία με Επιμελητήρια.
• Τεχνική υποστήριξη Δήμων από ΠΕΤΑ, ΕΕΤΑΑ και ΜΟΔ.
• Απλοποίηση διαδικασιών, στο πρότυπο της πανδημίας.
• Προγράμματα διατήρησης τοπικής ταυτότητας και αναβάθμισης οικιστικού αποθέματος κατά το πρότυπο του «Εξοικονομώ».

Ολοκληρώνοντας, επισήμανε ότι η δημογραφική κρίση «απειλεί την κοινωνική συνοχή και ακόμη και τη λειτουργία της δημοκρατίας», ενώ υπογράμμισε ότι η ΚΕΔΕ διαθέτει «τεκμηριωμένες προτάσεις, επιστημονικά εργαλεία και συνεργατικό πνεύμα ώστε καμία περιοχή και κανένας πολίτης να μη μείνει πίσω».

Η ελληνική αποστολή στο CEMR
Μαζί με τον κ. Παπαναστασίου συμμετείχαν:

• Κατερίνα Μαιχόσογλου, Δήμαρχος Διονύσου,
• Γιώργος Καταβούτας, Δημοτικός Σύμβουλος Τρικκαίων,
• Δημήτρης Τσιάντης, Δημοτικός Σύμβουλος Λίμνης Πλαστήρα,
• Βάλια Αθανασοπούλου, στέλεχος της ελληνικής αντιπροσωπείας στο CEMR.