Πεδίο παρουσίασης, ανάλυσης και καταγραφής των ιδιαιτεροτήτων, των δυσκολιών αλλά και των συγκριτικών πλεονεκτημάτων των νησιών και παράλληλα των πολιτικών που εφαρμόζονται αποτέλεσε το Συνέδριο για τη Νησιωτικότητα που πραγματοποιήθηκε με αφορμή τη συμπλήρωση 40 χρόνων λειτουργίας της ΕΕΤΑΑ.

Το διήμερο Συνέδριο με τίτλο  «Νησιωτικότητα : Δημόσια Πολιτική και Τοπική Αυτοδιοίκηση», το οποίο συνδιοργανώθηκε από το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής ΕΕΤΑΑ, τη Γενική Γραμματεία Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής και την Ειδική Μόνιμη Επιτροπή Περιφερειών της Βουλής, είχε στόχο τη διατύπωση μιας συγκροτημένης Πρότασης για τη Νησιωτικότητα, στο πλαίσιο της Ολοκληρωμένης Στρατηγικής για το Θαλάσσιο και Νησιωτικό Χώρο.

Στις εργασίες του διήμερου Συνεδρίου παραβρέθηκαν, μεταξύ άλλων, ο Υπουργός Εσωτερικών Θεόδωρος Λιβάνιος, ο Υφυπουργός Τοπικής Αυτοδιοίκησης Βασίλης – Πέτρος Σπανάκης, ο Υφυπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Στέφανος Γκίκας, ο Πρόεδρος και ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΕΤΑΑ Δημήτρης Μαραβέλιας και Αναστάσιος Μαυρίδης, αντίστοιχα, ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ Λάζαρος Κυρίζογλου, το Μέλος του ΔΣ της ΕΝΠΕ Χρήστος Μιχαλάκης, βουλευτές και εκπρόσωποι φορέων  και της Ακαδημαϊκής Κοινότητας.

Ο Πρόεδρος της ΕΕΤΑΑ  Δημήτρης Μαραβέλιας, ως τυπικά οικοδεσπότης, αναφερόμενος στο στόχο του Συνεδρίου είπε ότι, δεν είναι άλλος από την ανταλλαγή εμπειριών, την κατανόηση  των κρίσιμων ζητημάτων που απασχολούν τα νησιά μας και το συντονισμό δράσεων για μια βιώσιμη ανάπτυξη, που θα συνδυάζει: μια ανθεκτική οικονομία, μια ανθεκτική κοινωνία και ένα ανθεκτικό περιβάλλον.

Ο υπουργός Εσωτερικών κ. Θεόδωρος Λιβάνιος έκανε αναφορά στην αλλαγή του μοντέλου διανομής της ετήσιας χρηματοδότησης των δήμων που ισχύει από τις αρχές του 2024 και όπως σημείωσε είχε ως αποτέλεσμα να ευνοηθούν οι ορεινοί και νησιωτικοί δήμοι, οι οποίοι έχουν αυξημένους πόρους κατά 40% -50% σε σχέση με το 2023.

Σημείωσε ακομα ότι το πρόβλημα υποστελέχωσης των μικρών νησιών εκτιμάται ότι θα αντιμετωπιστεί σε μεγάλο βαθμό από την υπέρμετρη αύξηση της μοριοδότησης της εντοπιότητας σε διαγωνισμούς του ΑΣΕΠ, ενώ πρόσθεσε ότι για τον προγραμματισμό προσλήψεων για το 2026 θα υπάρχει μεγαλύτερο ποσοστό έγκρισης σχετικών αιτημάτων από τους ορεινούς και νησιωτικούς δήμους.

Ο κ. Λιβάνιος επεσήμανε την ανάγκη να καταγραφούν και στη συνέχεια να υλοποιηθούν οι ανάγκες των νησιωτικών δήμων σε υποδομές, όπως οι αφαλατώσεις και οι αποχετεύσεις για να υποστηριχθούν οι μόνιμοι κάτοικοι οι τουρίστες.

Δεν παρέλειψε να αναφερθεί στην υπό διαμόρφωση θεσμική μεταρρύθμιση του Κώδικας της Αυτοδιοίκησης, ο οποίος μέχρι τώρα αναπτύσσεται σε 1.700 σελίδες, με ξεχωριστό κεφάλαιο για τους ορεινούς και νησιωτικούς δήμους.

Ο υφυπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, κ. Στέφανος Γκίκας ανέλυσε μια σειρά από Δράσεις του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής – μέσω της Γ.Γ.ΑΙ.Ν.Π. – με ιδιαίτερα θετικό κοινωνικό αποτύπωμα στα νησιά, όπως :

  • τα άνω των 350 δρομολογημένων έργων από την Γ.Γ.ΑΙ.Ν.Π., για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας.
  • το “Μεταφορικό Ισοδύναμο” και την προσπάθεια εξορθολογισμού του.
  • την στήριξη των νέων οικογενειών στα νησιά, με το Πρόγραμμα «απομακρυσμένης υποστήριξης εγκύων και νέων γονέων» και τον «Ψηφιακό Βοηθό Γονέα», σε συνεργασία με το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.
  • την υποστήριξη της Νησιωτικής Επιχειρηματικότητας με την δημιουργία του “Βαρόμετρου Νησιωτικής Επιχειρηματικότητας.”
  • την ανάδειξη και προστασία των παραδοσιακών οικισμών.
  • την αξιοποίηση Ευρωπαϊκών και Εθνικών Προγραμμάτων και Χρηματοδοτήσεων, ειδικότερα για τα μικρά νησιά, όπως το πρόγραμμα GrecoIslands, κ.α.

Ο υφυπουργός Εσωτερικών, κ. Βασίλης Σπανάκης, από την πλευρά του, ανέφερε ότι για το 2025 η συνολική τακτική επιχορήγηση που αποδόθηκε από το υπουργείο Εσωτερικών στους 62 νησιωτικούς Δήμους της χώρας ανέρχεται στα 122 εκατ. ευρώ, αυξημένη κατά 44% σε σχέση με το 2023.

Ακόμη, υπογράμμισε ότι «η ενίσχυση της νησιωτικότητας αποτελεί στρατηγικό στόχο της κυβέρνησης, στο πλαίσιο της ισόρροπης, βιώσιμης και δίκαιης ανάπτυξης όλων των περιοχών της χώρας».

Ο πρόεδρος της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας Λάζαρος Κυρίζογλου παρουσίασε τις βασικές προτάσεις της ΚΕΔΕ για την ενίσχυση της νησιωτικής πολιτικής:

Κατάρτιση εθνικής στρατηγικής για τη νησιωτικότητα και εφαρμογή πολιτικών που λαμβάνουν υπόψη τις γεωγραφικές ιδιαιτερότητες των νησιών.

Σύνταξη ειδικού επιχειρησιακού προγράμματος στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ, για την κάλυψη κρίσιμων τομέων όπως η υγεία, η εκπαίδευση, οι συγκοινωνίες, η ενέργεια και τα απορρίμματα.

Ίδρυση ειδικού χρηματοδοτικού εργαλείου αποκλειστικά για τη νησιωτική αυτοδιοίκηση, με πόρους από εθνικές και ευρωπαϊκές πηγές.

Ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ, ανέφερε χαρακτηριστικά ότι, «Χρειάζεται δημιουργία ειδικού χρηματοδοτικού εργαλείου για τη νησιωτική αυτοδιοίκηση, με εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους, για την υποστήριξη των νησιωτικών δήμων σε έργα και δράσεις που απαιτούνται λόγω των ιδιαίτερων γεωγραφικών συνθηκών».

Τέλος, επεσήμανε τον αναγκαίο και σημαντικό ρόλο της ΕΕΤΑΑ ως τεχνικού συμβούλου των δήμων και κυρίως των μικρών και νησιωτικών,

Τέλος, ένα νέο πλαίσιο διεκδίκησης σε επίπεδο Ε.Ε., αλλά και συγκεκριμένες προτάσεις για τη στήριξη της αυτοδιοίκησης στις νησιωτικές πολιτικές, ανέδειξε το περιεχόμενο της ομιλίας του Προέδρου της Επιτροπής Περιφερειών της Βουλής και Βουλευτή Δωδεκανήσου, κ. Μάνου Κόνσολα.