Στα Πετράλωνα, οικογένειες έχασαν το σπίτι τους μέσα σε λίγα λεπτά. Στην Κυψέλη, κάτοικοι ζουν με τις ρωγμές στις πολυκατοικίες τους και την αβεβαιότητα για την ασφάλειά τους. Στη Γκράβα, γονείς και εκπαιδευτικοί περιμένουν απαντήσεις για την οσμή αερίου στο σχολικό συγκρότημα. Τρία διαφορετικά περιστατικά που έθεσαν το ίδιο ερώτημα. Ποιος αναλαμβάνει ευθύνη όταν οι πολίτες χρειάζονται προστασία;

Μετά την κατάρρευση της πολυκατοικίας στην οδό Αλκμήνης, ο Δήμος Αθηναίων κινητοποίησε τις υπηρεσίες του, συνέδραμε τα σωστικά συνεργεία και άνοιξε τη Λέσχη Φιλίας Κάτω Πετραλώνων για τους ενοίκους. Την επόμενη ημέρα, με πρωτοβουλία του Χάρη Δούκα, εγκρίθηκε ομόφωνα έκτακτη ενίσχυση 3.000 ευρώ ανά οικογένεια. Μια πρώτη, αναγκαία βοήθεια για ανθρώπους που βρέθηκαν ξαφνικά χωρίς στέγη.

Στην Κυψέλη, οι καταγγελίες για ζημιές από τις εργασίες του μετροπόντικα απαιτούσαν άμεση διερεύνηση. Ο Δούκας προσέφυγε στην Εισαγγελία, κατέθεσε την έκθεση των εμπειρογνωμόνων των κατοίκων και διεκδίκησε τεχνικά στοιχεία, ελέγχους και αποκαταστάσεις πριν από την επανεκκίνηση των εργασιών. Ο Δήμος παρενέβη και στη δικαστική διαδικασία υπέρ των κατοίκων, με τεχνική υποστήριξη από τον πραγματογνώμονα που είχε ορίσει.

Η προειδοποίηση του καθηγητή του ΕΜΠ Δημήτρη Καλιαμπάκου στο δικαστήριο ήταν σαφής. Οι συνέπειες των καθιζήσεων χρειάζονται επείγουσα αποκατάσταση και δεν μπορεί να δοθεί διαβεβαίωση ότι τα σπίτια είναι ασφαλή. Όταν τίθεται τέτοιο ζήτημα, η καθυστέρηση μπορεί να κοστίσει ζωές. Δεν χρειάζεται να θρηνήσουμε θύματα για να δικαιωθούν οι φόβοι των κατοίκων. Η κυβέρνηση οφείλει να εξηγήσει γιατί οι εκκλήσεις τους δεν έχουν οδηγήσει εγκαίρως στις παρεμβάσεις που απαιτούνται.

Εδώ η εμπλοκή Δούκα ήταν καθοριστική. Οι κάτοικοι απέκτησαν έναν θεσμικό σύμμαχο απέναντι στους οργανισμούς και στις εταιρείες που ελέγχουν το έργο και διαθέτουν την πληροφορία. Χωρίς τον Δήμο, με ποια μέσα θα διεκδικούσαν μόνοι τους ελέγχους, έγγραφα και λογοδοσία;

Στη Γκράβα, παρότι οι αρχικοί έλεγχοι δεν εντόπισαν διαρροή, οι αναφορές για οσμή επαναλαμβάνονταν. Ο Δήμος διέκοψε προληπτικά την παροχή αερίου και ζήτησε νέους ελέγχους. Ο δήμαρχος κάλεσε εγγράφως τη Σοφία Ζαχαράκη να ενεργοποιήσει τους μηχανισμούς του υπουργείου Παιδείας και την ΚΤΥΠ. Με εισήγησή του αποφασίστηκε ομόφωνα η αναστολή λειτουργίας του συγκροτήματος για τις 9 Οκτωβρίου. Ο Δήμος πήρε τις κρίσιμες πρωτοβουλίες, ενώ το υπουργείο καλούνταν ακόμη να αναλάβει το μερίδιο της ευθύνης του.

Σε όλα αυτά μοναδικός παρών ο Δήμος Αθηναίων και συγκεκριμένα ο Χάρης Δούκας. Στις γειτονιές, στις συγκεντρώσεις των κατοίκων, στις υπηρεσίες και στα δικαστήρια. Άκουσε, κινητοποίησε και διεκδίκησε. Δεν περίμενε στο γραφείο του να περάσει η κρίση.

Ίσως αυτή η στάση να εξηγεί και την τεράστια εμμονή απέναντί του. Ένας δήμαρχος που φέρνει αποτελέσματα και απαιτεί απαντήσεις δημιουργεί μια σύγκριση καθόλου βολική για την κυβέρνηση. Αναδεικνύει όσα μένουν άλυτα και δυσκολεύει την προσπάθεια να υποβαθμιστούν.

Την ίδια ώρα, ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης προκαλεί σοβαρές αντιδράσεις. Ο Δούκας έχει προειδοποιήσει για τις επιπτώσεις των περιορισμών στους δημοτικούς οργανισμούς, όπως ο ΟΠΑΝΔΑ και η Τεχνόπολη. Ο Δήμος έχει αντιταχθεί σε ρυθμίσεις που περιορίζουν την αυτοτέλειά του, ενώ οι ανάγκες για προσωπικό και χρηματοδότηση παραμένουν πιεστικές. Η αναδιοργάνωση χωρίς εξασφαλισμένα μέσα κινδυνεύει να αποδυναμώσει ακόμη περισσότερο τις υπηρεσίες που χρειάζονται οι πολίτες.

Το «επιτελικό κράτος» του Κυριάκου Μητσοτάκη περιμένει από τους Δήμους να ανταποκρίνονται στις κρίσεις, αλλά τους κρατά εξαρτημένους όταν διεκδικούν τη δυνατότητα να δράσουν. Το παράδειγμα του Δημάρχου Αθηναίων δείχνει πόσα μπορούν να γίνουν όταν ένας δήμαρχος γνωρίζει την πόλη του και επιλέγει να ακούει τους ανθρώπους της.

Πόσα περισσότερα όμως θα μπορούσαν να γίνουν με ουσιαστικές αρμοδιότητες και επαρκείς πόρους; Μήπως ακριβώς αυτό είναι που πολεμά τόσο η Κυβέρνηση;

Μια Αυτοδιοίκηση που μπορεί να προστατεύει τους πολίτες και απαιτεί λογοδοσία.

Είναι γνωστή η αλλεργία του Μαξίμου άλλωστε σε οτιδήποτε πολυφωνικό….

*Ο Παύλος Σιδέρης είναι πτυχιούχος Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου, με εξειδίκευση στις Διεθνείς και Οικονομικές Σχέσεις και πρόσθετη κατάρτιση στη διαπραγμάτευση, τη διοίκηση και τη διαχείριση κρίσεων και καθηγητής Ισπανικής Γλώσσας. Είναι εκλεγμένος Δημοτικός Σύμβουλος Παιανίας, έχοντας διατελέσει Αντιδήμαρχος Παιδείας και αναλάβει θέσεις ευθύνης σε φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Από το 2025 είναι Σύμβουλος του Δημάρχου Αθηναίων σε ζητήματα Αστικής Πανίδας και Παιδικών Εξοχών.