Η μεταρρύθμιση του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποτελεί ένα σημαντικό βήμα εκσυγχρονισμού για τη λειτουργία του κράτους. Η πρωτοβουλία της κυβέρνησης να κωδικοποιήσει ένα κατακερματισμένο θεσμικό πλαίσιο κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση και ανταποκρίνεται σε ένα διαχρονικό αίτημα της αυτοδιοίκησης. Σε αυτή τη συγκυρία, ο Υπουργός Εσωτερικών Θοδωρής Λιβάνιος, έναν άνθρωπο που έχει στηρίξει στα μέγιστα την τοπική αυτοδιοίκηση μέχρι σήμερα, έχει τη μεγάλη ευκαιρία να πάει την Τοπική Αυτοδιοίκηση β’ βαθμού μπροστά, δίνοντας ουσιαστικό περιεχόμενο στον ρόλο των Περιφερειών.

Ωστόσο, η κωδικοποίηση από μόνη της δεν αρκεί. Το ψήφισμα της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας αναδεικνύει ότι το ζητούμενο δεν είναι απλώς η τακτοποίηση των ρυθμίσεων, αλλά η μετάβαση σε πραγματική περιφερειακή διακυβέρνηση. Οι Περιφέρειες δεν πρέπει να παραμείνουν εκτελεστικοί μηχανισμοί της κεντρικής διοίκησης, αλλά να αποκτήσουν δυνατότητα σχεδιασμού και υλοποίησης πολιτικών με βάση τις ανάγκες των πολιτών.

Σε αυτό το πλαίσιο, η ενίσχυση της κανονιστικής αυτονομίας είναι κρίσιμη. Η δυνατότητα λήψης αποφάσεων με πραγματικό αντίκτυπο αποτελεί προϋπόθεση για αποτελεσματική διοίκηση. Παράλληλα, η λογοδοσία πρέπει να κατευθύνεται προς τους πολίτες, ενισχύοντας τη δημοκρατική νομιμοποίηση των αιρετών οργάνων. Καθοριστικό παραμένει και το ζήτημα των πόρων. Χωρίς επαρκή χρηματοδότηση, καμία μεταρρύθμιση δεν μπορεί να αποδώσει. Η ενίσχυση των ίδιων πόρων και η εξέταση εργαλείων, όπως ένα Περιφερειακό Τέλος Ανάπτυξης, κινούνται στη σωστή κατεύθυνση και απαιτούν πολιτική βούληση.

Η κυβέρνηση έχει θέσει τις βάσεις για ουσιαστική αλλαγή. Το επόμενο βήμα είναι να δοθεί στις Περιφέρειες ο ρόλος που τους αξίζει σε ένα σύγχρονο αποκεντρωμένο κράτος. Ένα κράτος που εμπιστεύεται τους θεσμούς του και επενδύει στην εγγύτητα με τον πολίτη ως προϋπόθεση ανάπτυξης και δημοκρατίας.

Η παρούσα συγκυρία αποτελεί ιστορική ευκαιρία για τολμηρές αποφάσεις που θα ευθυγραμμίσουν τη χώρα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα πολυεπίπεδης διακυβέρνησης. Αυτό σημαίνει σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων, θεσμική εμπιστοσύνη και πραγματική αποκέντρωση εξουσίας με ευθύνη και διαφάνεια. Οι Περιφέρειες έχουν αποδείξει ότι μπορούν να διαχειριστούν κρίσιμες πολιτικές σε ανάπτυξη, περιβάλλον και κοινωνική συνοχή, όταν διαθέτουν τα κατάλληλα εργαλεία. Η ενδυνάμωσή τους δεν είναι συντεχνιακό αίτημα, αλλά εθνική ανάγκη για αποτελεσματικότερο κράτος.

Με συνέπεια, συνεργασία και πολιτική τόλμη, μπορεί να οικοδομηθεί ένα νέο μοντέλο διακυβέρνησης που θα φέρει τις αποφάσεις πιο κοντά στον πολίτη και θα ενισχύσει την εμπιστοσύνη στους θεσμούς σε όλα τα επίπεδα της χώρας.

*Χρήστος Μιχαλάκης, Περιφερειακός Σύμβουλος Περιφέρειας Θεσσαλίας– Ταμίας ΕΝΠΕ

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Παραπολιτικά